انگیزه و طراوت زندگی را با ناامیدی از بین نبریم

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) از خراسان‌جنوبی، یأس و ناامیدی از مهمترین مشکلاتی است که بشر امروزی با توجه به همه پیشرفت‌های صنعتی و علمی با آن دست به گریبان بوده که انگیزه و طراوت زندگی را از بین می‌برد.

نا امیدی یکی از حالات هیجانی منفی در انسان است که عوامل بسیاری از جمله نداشتن سعه‌صدر، عدم اعتقاد به خدا، وسوسه‌های شیطانی، امیدهای دروغین، شکست‌ها، سوءظن و ... سبب پدید آمدن آن می‌شوند و پیامدهای خطرناک و غیر قابل جبرانی را به‌دنبال دارد.

بسیاری از سخنان حکیمانه و ارزشمند امام علی(ع) در کتاب نهج‌البلاغه حاوی چگونگی عمل کرد و ارائه راهکار درباره مقابله و کنترل این حالت هیجانی است و همچنین دربردارنده شیوه‌های چگونگی برانگیختن هیجاهای مثبت در انسان‌ها برای درمان و از بیـــن بردن یأس و ناامیدی است. 

خداوند متعال در آیه ۸۷ سوره یوسف از زبان حضرت یعقوب در این رابطه فرموده است: «یَا بَنِیَّ اذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن یُوسُفَ وَأَخِیهِ وَلاَ تَیْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِنَّهُ لاَ یَیْأَسُ مِن رَّوْحِ اللّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ؛ اى پسران من بروید و از یوسف و برادرش جست‌وجو کنید و از رحمت ‏خدا نومید مباشید زیرا جز گروه کافران کسى از رحمت‏ خدا نومید نمی‌‏شود».

چند عامل را می‌توان در پدید آمدن حالت یأس موثر دانست:

گناه و اصرار بر آن: کسی که زیاد گناه می‌کند و یا زیاد توبه می‌شکند در صورتی که ایمانی راسخ به رحمت و لطف پروردگار نداشته باشد در معرض یأس از رحمت خدا قرار می‌گیرد.

استعجال: کسی که دعا می‌کند و از درگاه خداوند درخواستی دارد چون خواسته‌اش برآورده نمی‌شود و دعایش مستجاب نمی‌گردد، ممکن است گمان کند که نظر رحمت خداوند از او برگشته است و ناامید گردد. 

امام صادق(ع) می فرمایند: «مومن پیوسته در نیکی و راحتی و مهربانی خداست تا زمانی که استعجال نکند، پس چون استعجال کند نومید می‌شود و دعا را ترک می کند».

حجت الاسلام رضا احمدی یک کارشناس مذهبی در گفت و گو با ایکنا گفت: مایوس شدن از رحمت خدا تنها منحصر به یاس از بخشش گناهان نمی‌شود، بلکه نا امیدی از توفیق و هدایتگری ویژه را هم شامل می‌شود.

وی افزود: قرآن کریم و پیشوایان دینى(ع) در موارد فراوانى، ما را به توبه و ترک گناه دعوت کرده‌اند و یأس و ناامیدى از رحمت خداوند را از گناهان بزرگ شمرده و ما را از آن بر حذر مى‏دارند.

این کارشناس مذهبی یکی از دام‌های شیطان را نا امیدی از رحمت الهی معرفی و عنوان کرد: شخصی که از رحمت خداوند ناامید شود، تمام وجودش سراسر در احاطه شیطان در خواهد آمد و به یقین عاقبت به شر خواهد شد، هرچند انسان گناهان بزرگی مرتکب شود، اما نباید ناامید شود، بلکه باید درصدد جبران خطاهای گذشته‌اش برآید و با توبه حقیقی سعی کند رضایت خداوند را جلب کند.

وی با اشاره به آیه «اِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ »، گفت: براساس این آیه خداوند تمامی گناهان را می‌بخشد، که این آیه امید را تعبیر می‌کند.

این کارشناس مذهبی گفت: بیمناکی افراطی از خداوند، ناامیدی از رحمت الهی است که آفت بزرگ خوف از خداوند است و از رذیلت‌های اخلاقی به شمار می‌آید. 

احمدی ادامه داد: در قرآن و روایات معصومان (ع)، امید به رحمت خداوند و سرانجام نیکو، از جهات گوناگون تأکید شده است.

وی با اشاره به اینکه خداوند متعال خود را در قرآن کریم با صفات زیادی به بندگان خویش معرفی فرموده است، یادآورشد: این صفات هر کدام جلوه‌ای از جمال و جلال الهی را به نمایش می‌گذارد و صفت رحمت یکی از این صفات است که در بیش از 500 آیه از آن سخن به میان آمده است.

حجت الاسلام والمسلمین هادی شهاب، استاد معارف و عضوهیات علمی دانشگاه بیرجند نیز به ایکنا گفت: یکی از آثار منفی دور شدن از خداوند و باورهای دینی، ایجاد حالات یاس و ناامیدی در انسان است.

وی با اشاره به اینکه یاس یکی از مهم‌ترین حربه‌‌های شیطان برای درهم شکستن اراده آدمی است، افزود: کسی که مایوس می‌‌شود، به دنبال یاس امکان تن دادن به هر کار ناروایی برای او وجود دارد به همین دلیل اگر شیطان بتواند انسان را مایوس و ناامید کند، در کار خودش موفقیت خوبی بدست آورده است.

شهاب با بیان اینکه تنها خیری که انسان را از حالت ناامیدی بیرون می‌آورد، تکیه بر یک قدرت لایزال و دائمی است، اظهارکرد: تکیه بر کسی است که خیر خواه آدمی باشد و انسان را به خاطر خود انسان دوست داشته باشد، اینها همه ویژگی‌هایی است که در ذات خداوند پیدا می‌شود.

عضوهیات علمی دانشگاه بیرجند گفت: آرامش و اطمینانی که می‌تواند انسان را از ورطه نا‌امیدی نجات دهد، تکیه بر نیروی لایزال خداوند است.

شهاب افزود: در قرآن و فقه یاس و ناامیدی بالاترین گناه معرفی شده و امید به رحمت خدا یکی از وظایفی است که بر عهده انسان‌هاست.

وی ادامه داد: رجاء و امید یکی از دوکفه ترازویی است که انسان باید همواره در کنار خوف در مقابل دادگاه الهی به آن توجه داشته باشد.

عضوهیات علمی دانشگاه بیرجند گفت: در روایات بارها این مضمون تکرار شده که انسان باید تنها امید به خداوند داشته، چرا که در حقیقت امید به خدا به معنای یاس از غیر خداوند است و چون خداوند دائمی و باقی است، بنابراین امید و رجاء برقرار است و هیچ گاه از بین نمی‌رود.

شهاب با اشاره به اینکه احساس یاس و نا امیدی را در مواجهه با شکست‌ها و دلهره‌های ناشی از مشکلات روزمره بر انسان غالب می‌شود، گفت: این احساس را می‌توان در افراد نمازگزار با اتکای به نیروی نماز از میان برد، چرا که نماز عامل مهمی در کاهش ناامیدی است.

سپیده قلندری اسفدن