گروه اجتماعی: نقش آفرینی روستائیان کهگیلویه و بویراحمد در تحقق اقتصاد مقاومتی با توسعه پایدار روستایی گزارش میشود.

به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کهگیلویه و بویراحمد، به نقل از فارس، جایگاه روستاها در برنامههای کلان توسعه و آمایش در کشور به عنوان قطب مولد و پایه همیشه مورد تاکید برنامهریزان و سیاستگذاران بوده است و در مناسبات توسعه پایدار بر مبنای اقتصاد مقاومتی، زنجیره امور بدون نقش کیفی روستاها تکمیل نمیشود.
روستاها در طول دوران پیش و پس از پیروزی انقلاب همواره در تامین نیازهای مردم پیشتاز بوده و در تامین نیازهای غذایی مردم نقش خود را در پیشبرد اهداف نظام ایفا کردهاند.
در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، الگوی رشد روستایی به مثابهی راهبرد با اهمیت برای تامین نیازهای اساسی و توزیع بهینه منافع ناشی از توسعه ملی است و کارشناسان حوزههای مختلف نظریات متفاوتی را در این مورد ارائه کردهاند.
معمار کبیر انقلاب اسلامی، رهبر حکیم و فرزانه انقلاب و سایر مسئولان نظام جمهوری اسلامی برای ارائه خدمت شایسته به مردم و به خصوص خدمترسانی در مناطق روستایی و عشایری دغدغه فراوان دارند.
با توجه به اینکه قریب 60 درصد مردم کشور عزیزمان ایران در روستاها ساکن هستند باید برای جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهر زیر ساختهای لازم را در روستاها بیش از گذشته فراهم کنیم.
تلاش برای رفع مشکلات زیرساختی، توسعهای، راه، آب آشامیدنی سالم، برق، حمایت از تولیدات دستی، کشاورزی، دامی، گردشگری برای توسعه پایدار در روستاها باید مدنظر مسئولان قرار بگیرد.
در سالهای گذشته مهاجرت روستاییان به شهر صدمات جبرانناپذیری به روستاها وارد کرد اما خوشبختانه با افزایش امکانات در روستاها امروز علاقمندی مردم به سکونت در روستاها نسبت به گذشته بیشتر شده و باید از شرایط کنونی استفاده و روستاها را به مراکز توسعه اقتصادی برای تحقق اقتصاد مقاومتی تبدیل کنیم تا روستائیان نیز در این زمینه نقش آفرینی کنند.
در نشستهای اقتصاد مقاومتی رفع مشکلات اقتصادی روستائیان و رونق بخشی، در روستاها را مد نظر قرار بدهیم و نگذاریم چرخه تولید در روستاها کند شود .
امروز پیشرفت کشور و ایران عزیز در گرو آبادانی روستاها و ایجاد اشتغال خرد در روستاست و باید در روستاها با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی آنها شرایطی فراهم شود تا افراد برای تأمین معاش و اشتغال به شهرها مهاجرت نکنند و این در گرو فراهم آوردن زیرساختهای مهم در روستاهاست که به طور جد باید در استان کهگیلویه و بویراحمد و دیگر اقصی نقاط کشور دنبال شود.
نیروی انسانی متعهد و سیاستهای درست و منطقی میتواند کشور را به سمت پیشرفت سوق دهد که قطعا توجه به نیرویهای ارزشمند در روستاها که سادگی، پاکی و بی آلایشی از خصوصیات متمایز روستائیان است میتواند مسیر توسعه را بیش از هر زمان دیگری هموارتر کند.
به اعتقاد بسیاری از صاحبنظران توجه ویژه به روستاها و برنامه ریزی برای توسعه روستایی علاوه بر افزایش تولید ناخالص ملی، موجب ماندگاری جمعیت مولد به ویژه جوانان و نوجوانان در این مناطق شده و جامعه را از پیامدهای مهاجرت و حاشیه نشینی، مشاغل کاذب، فقر و آسیبهای اجتماعی میرهاند و اقتصاد مقاومتی نیز با توجه به کار و تلاش در روستاها نیز محقق خواهد شد.
از سال 1327 که اولین برنامه توسعه روستایی کشور تدوین شد، تلاشهای پراکندهای برای توسعه این مناطق کلید خورد و این امر در تدوین برنامههای عمرانی کشور نیز تا حدودی مورد توجه قرار گرفته، اما با جرات میتوان گفت: اقدام بایسته، همه جانبه نگر و اثرگذاری در راستای توسعه روستایی برای پیشگیری از پدیده مهاجرت به شهرها صورت نگرفته و با وجود بردن امکانات پایه به مناطق روستایی و صرف هزینههای سنگین برای شاخصهای رفاه ، همچنان علامت سئوال بزرگی در مقابل مقوله مهاجرت به شهرها و خالی شدن بسیاری از روستاها از جمعیت وجود دارد.
کارشناسان و دست اندرکاران امور اقتصادی و اجتماعی بر این باورند که کم توجهی به ساختار اقتصادی روستاها و توانمند سازی جمعیت ساکن، پیامدهای خشکسالی و کند بودن برنامهها در رشد متوازن کانونهای اقتصاد روستایی از عواملی است که ریزش سطح درآمدی خانوادهها را در این مناطق رقم زده و جمعیت روستایی برای تامین معاش به ناچار مهاجرت به شهرها، رونق مشاغل کاذب، تورم و آسیبهای پیدا و پنهان را تجربه کرده است.
توسعه و پیشرفت ناگهانی فناوری ارتباطات نیز فرهنگ و اصالت روستاییان همه نقاط کشور به خصوص استان کهگیلویه و بویراحمد را تحتالشعاع خود قرار داده است به شکلی که دیگر جوانان و نوجوانان روستا تمایلی به زندگی روستایی نداشته و شیفته زرق و برق و رفاه شهرها میشوند و مهاجرت به کانونهای شهری را به هر قیمت در اولویت کار خود داده اند، بدون آنکه آمادگی فرهنگی و اجتماعی و مهارتهای لازم زیستن در محیطهای بزرگتر را فراگرفته باشند.
تکالیف هر یک از اعضای خانوار در روستاها بر اساس تعاون و کار ویژهای سنتی در راستای اقتصاد محور است و برای مثال نقش مدیریتی زن در هسته خانواده علاوه بر تربیت فرزندان و راهبری امور خانه در حوزه معیشت نیز دوشادوش مردان است ولی این تکالیف و مهارتهای لازم زیستی آن زمین تا آسمان با یک زن شهرنشین متفاوت است.
اشتیاق حضور روستانشینان برای زندگی در شهر نیازمند مؤلفهها و پیش درآمدهایی است که برای آن برنامهریزیهای لازم انجام نشده و تضاد نقشها و رویارویی با کار ویژههای زندگی مدرن پس از مهاجرت به شهرها بستر مناسبی برای آسیبپذیری این خانوادهها فراهم میکند.
برخی سیاستهای ناکارآمد مصرف گرا در گذشته، نسبت به آموزش نیروهای بهره بردار روستایی حساسیت لازم را نداشته و همین امر موجب کاهش بهرهوری شده که پیامدهای جدی در معیشت و رونق زیست روستایی ایجاد کرده است.
آهنگ توسعه روستایی نیازمند نگاه ویژه دولتمردان
مفاهیم پیشرفت فناوری برای روستاها باید در قالب برنامههای کارآمد از قبیل مکانیزاسیون کشاورزی، شبکه آبیاری نوین، کشت کم آب بر، نگاه عمقی به اصالت فرهنگی روستا برای توسعه گردشگری و مشاغل خانگی دیده شود که این مقولهها برای شتاب گرفتن آهنگ توسعه روستایی باید در دستور کار دولتمردان دولت دوازدهم بیش از هر زمان دیگری مد نظر قرار بگیرد و با جدیت دنبال شود.
یکی از ویژگیهای مهم کانونهای روستایی خرده فرهنگهای بکر و بهرهمندی از ظرفیت تعاون و همیاری است که میطلبد مسؤولان مربوطه با بهرهگیری از آن در سایه تدبیر، راهبردهای مؤثری را در ایجاد موقعیتهای شغلی و درآمد و آماده سازی روستا برای پذیرش گردشگران فراهم کنند.
نداشتن برنامه برای حفظ خرده فرهنگهای بومی در کنار رشد شتابان فناوری موجب میشود که روند تغییر فرهنگ به صورت ناهمگون در روستاها رقم بخورد و به جای هدفگذاری تفکر مدرن در کسب و کار و رفاه خانوارهای روستایی، بستر آسیبها و گسستهای اجتماعی را رقم بزند.
مسئولان استان کهگیلویه و بویراحمد در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات میکوشند با توسعه زیرساختها در مناطق روستایی و توجه به دغدغههای روستائیان و کم کردن آلام و دردهای آنان، زمینه را برای رونق تولید و کار و تلاش در روستاها بیش از هر زمان دیگری فراهم کنند.
توسعه پایدار روستایی نخستین گام در تحقق اقتصاد مقاومتی
اقتصاد مقاومتی مسیر توسعه کهگیلویه و بویراحمد را هموار میکند که توسعه پایدار روستایی نخستین گام در تحقق اقتصاد مقاومتی است که با تکیه بر آن بسیاری از مشکلات استان حل خواهد شد و شکوفایی اقتصادی را در پی خواهد داشت.
استاندار کهگیلویه و بویراحمد ایجاد اشتغال و رونق بخش تولید را از اولویتهای اصلی مسئولان ارشد استان میداند.
علیمحمد احمدی میگوید: توانمندیهای بسیاری در استان کهگیلویه و بویراحمد در زمینههای مختلف وجود دارد که باید در راستای توسعه استان مورد بهرهبرداری قرار بگیرند.
طرح هر روستا یک طرح با هدف شناسایی ظرفیتها و پتانسیلهای روستایی
مدیر صندوق کارآفرینی امید استان کهگیلویه و بویراحمد نیز یکی از رویکردهای این صندوق را توجه به روستائیان در پرداخت تسهیلات اشتغالزایی عنوان کرد و گفت: طرح هر روستا یک طرح با هدف شناسایی ظرفیتها و پتانسیلهای روستایی با همکاری بخشداران و فرمانداران در استان آغاز شده است.
ارسلان حسنپور مشارکت روستائیان برای راهاندازی واحدهای تولیدی در روستاها را از برنامههای مهم دولت تدبیر و امید دانست که با ترسیم نقشه راه هدفمند در راستای کمک به اقتصاد روستاها در جریان است.
وی گفت: راهاندازی واحدهای تولیدی در روستاها با مدیریت منطقی و کارشناسی میتواند نقش مهمی در ایجاد اشتغال برای روستائیان و در نتیجه جلوگیری از مهاجرت آنان به شهرها ایفا کند که صندوق کارآفرینی امید از طرحهای اشتغالزایی روستائیان که بازار خوبی داشته و منجر به تولید و ایجاد اشتغال پایدار شود حمایت خواهد کرد.
توانمندی روستائیان بستر ساز تحقق اقتصاد مقاومتی
مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری استان کهگیلویه و بویراحمد نیز اظهار کرد: وجود دهیاری در 555 روستا از یک هزار و 766 روستای دارای سکنه در استان کهگیلویه و بویراحمد امتیازی است که بستر تصمیمسازی محلی و توانمندسازی جوامع روستایی را مهیا کرده و باید از این ظرفیت به شکل بهینه بهره گرفته شود.
داریوش مظفر اظهار داشت: ما اگر بتوانیم روستاها را توانمند کنیم، قطعاً و به یقین قادر خواهیم بود بستر و زمینه خوبی را برای تحقق اقتصاد مقاومتی فراهم میآورد.
مدیرکل دفتر امور روستایی استانداری استان کهگیلویه و بویراحمد با بیان اینکه برای توانمندسازی و توسعه روستاها باید تغییر رویکرد صورت بگیرد، خاطرنشان کرد: برای این تغییر مسئولان باید با هماهنگی بین دستگاهی، تسهیل در صدور مجوز، تسهیل در روان کردن کارهای اقتصادی روستا، تسهیل برای ورود بخش خصوصی به کارهای روستایی و تقویت روستائیان برای تاثیرگذاری بیشتر کمک کنند تا توسعه و عمران روستاها اتفاق بیفتد.
مظفر با اشاره به اینکه رهبر معظم انقلاب به مسؤولان برای برنامهریزی جهت تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی سفارشهای مکرر داشتهاند، افزود: ظرفیتهای موجود در روستاها بویژه از نظر منابع خاکی و آبی سرشار میتواند بستری برای ایجاد واحدهای تولیدی و صنعتی در نقاط روستایی باشد.
فرماندار بویراحمد نیز با اشاره به مسئله روند مهاجرتها به مرکز استان گفت: حاشیه نشینی دارای ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است و پیامدهای فردی و اجتماعی بسیاری دارد و به یک مسئله ی اجتماعی بسیار مهّم شهرستان بویراحمد تبدیل شده است.
محمد کاظم نظری افزود: همه بخشدارها برای به حداقل رساندن مهاجرتها از روستاها به شهر برنامهریزی و حساسیتهای لازم را داشته باشند و در رفع مشکلات مردم در روستاها بکوشند.
مشارکت روستائیان در امور اقتصادی زمینه توسعه روستاها را فراهم میکند
معاون سیاسی اجتماعی فرماندار شهرستان بویراحمد در این باره میگوید: روستاها واحدهای تولیدی ارزشمندی هستند که ضمن برخورداری از جاذبههای طبیعی، تاریخی و فرهنگی میتوانند نقش بسیار موثری در توسعه اقتصادی و احیای فرهنگ ایرانی و اسلامی در کشور داشته باشد.
حمید پناهی خاطرنشان کرد: مشارکت روستائیان در امور اقتصادی به شکلی که نقش خود را در بالندگی اقتصادی و توسعه کشور مشاهده کنند، میتواند زمینه توسعه روستاها را فراهم کند.
وی گفت: تخصیص عادلانه منابع به همه روستاها، اعطای تسهیلات کم بهره برای توسعه اشتغال پایدار و رونق تولید، مرمت و زیبا سازی مدارس و ایجاد مکانهای فرهنگی و تفریحی از مهمترین برنامههای دولت تدبیر و امید برای توسعه روستایی و جلوگیری از مهاجرت جوانان و نوجوانان روستایی به شهرها است.
پناهی یادآور شد: در شرایطی که نیروی انسانی مستعد در بسیاری از روستاها وجود دارد ، به طور قطع کمک به توسعه کشاورزی ، دامداری و گردشگری در روستاهای استان کهگیلویه و بویراحمد گامی مهم در راستای اقتصاد مقاومتی است که با بستر سازی مناسب و حمایتها و آموزشهای لازم روستاییان در کنار تخصص و پیش زمینههای تجربی آنان میتوان هم زمینههای اشتغالزایی و هم رونق اقتصادی این روستاها را شاهد باشیم.
دولت بازار مصرف تولیدات روستائیان را فراهم کند.
بخشدار مرکزی شهرستان بویراحمد در این باره میگوید: روستاها دارای تولیدات متنوعی هستند و در صورتی که دولت بتواند بازار مصرف تولیدات این قشر از جامعه را فراهم کند میتوان اقتصاد روستا را به گردش درآورد و رهاورد آن کاهش نرخ تورم و اشتغال پایدار است.
نصیر پورعلی با بیان اینکه اگر برای توسعه روستاها برنامه های کاربردی نداشته باشیم هیچ گاه به توسعه پایدار نمی رسیم خاطرنشان کرد: بیکاری، کمبود امکانات تفریحی، فرهنگی و آموزشی ازمهمترین دلایل مهاجرت روستائیان به شهرها است که دولت تدبیر امید نگاه ویژهای به روستاها از منظر توسعه یافتگی دارد.
وی با بیان اینکه 229 روستا در سطح شهرستان بویراحمد وجود دارد گفت: هم اکنون 100 روستا در این شهرستان دارای دهیاری هستند.
بخشدار مرکزی شهرستان بویراحمد امکانات اولیه از قبیل آب ،برق و گاز و شبکههای ارتباطی در روستاهای این شهرستان را مطلوب ارزیابی کرد و گفت: تلاش دولت بر این است با شناسایی ظرفیتهای روستایی و پرداخت تسهیلات کم بهره زمینه را برای رونق کار تلاش در روستاها فراهم کنید.
مدیرعامل شرکت گاز استان کهگیلویه و بویراحمد نیز از گازرسانی به روستاها به عنوان یکی از راهبردهای مهم دولت اشاره کرد و گفت: در دولت تدبیر و امید بسیج بزرگ برای گازرسانی به روستاها و شهرهای ایران شتاب بیشتری گرفته است که خوشبختانه در استان کهگیلویه و بویراحمد با همت والای دولتمردان تدبیر و امید زیرساخت اصلی گازرسانی به روستاها در حال انجام است.
رحمان خادم با بیان اینکه همه روستاهای بالای 20 خانوار استان تا پایان سال 97 تعیین تکلیف میشوند گفت: 230 روستا در دولت یازدهم در استان گازرسانی شده که هم اکنون علاوه بر دو شهر قلعه رئیسی و دیشموک 180 روستای دیگر در حال گازرسانی هستند .
معاون بهرهبرداری شرکت گاز استان کهگیلویه و بویراحمد تلاش بیوقفه مدیرعامل و پرسنل این شرکت برای تسریع و شتاب گرفتن گازرسانی به روستاها که مزایا و محاسن فراوانی از قبیل حفظ منابع طبیعی و جنگلهای استان و جلوگیری از مهاجرت روستائیان برای کار تلاش بیشتر و کمک به شکوفایی اقتصادی روستاها را در پی دارد قابل تحسین و شایسته تقدیر دانست.
یک جامعه شناس و استاد دانشگاه فرهنگیان کهگیلویه و بویراحمد گفت: خرده فرهنگهای روستایی به عنوان قدرت نرم و هویت و اصالت ایرانی از جایگاه ویژهای برخوردارند و حفظ و اشاعه آنها نیازمند روشهای نوآوری در کسب و کار و کار ویژههای اجتماعی است تا بستر انتقال و ترویج مفاهیم ناب فرهنگی مهیا شود.
ایمان کاظمپور افزود: روستاها کانون های مولد هر جامعه ای محسوب می شوند و تصمیم سازان کلان باید با شناخت ظرفیت های روستایی، با راهبردهای موثر و جذاب شرایطی را مهیا کنند که جذابیت لازم برای حضور جمعیت در روستاها و تقویت اقتصاد آن مهیا شود و روند مهاجرت به شهرها را معکوس کنند.
وی یادآور شد: یکی از ابعاد مهم توسعه هر جامعه نیروی انسانی کارآمد و توانمند است، بنابراین به لحاظ انسانی نیز تصمیم سازان باید زنجیرههای قوی مهارتی در حوزه فکری و رفتاری و حرفه آموزی برای جامعه روستایی مهیا کنند و این آموزش ها و امکانات باید به گونه ای باشد که پاسخگویی به نیازهای فرهنگی، شغلی و اجتماعی تمامی لایههای جامعه را در خود بگیرد.
بهرهگیری از ظرفیت روستاها در تحقق اقتصاد مقاومتی
بدون تردید در عصر کنونی با توجه به توانمندیهای جامعه روستایی در استان زیبا و چهار فصل کهگیلویه و بویراحمد که کلکسیونی از زیباییهای طبیعی را در خود جای داده است بهرهگیری از ظرفیت روستاها نقش مهمی در تحقق اقتصاد مقاومتی دارد.
این استان دارای روستاهای بسیاری در شهرستانهای مختلف با اقلیمهای متفاوت است که باید از این ظرفیت برای رونق تولید و تحقق اقتصاد مقاومتی به خوبی استفاده کرد.
توسعه روستا گردی در روستاهای استان کهگیلویه و بویراحمد زمینه ساز افزایش ورود مسافر و گردشگر به روستاها و موجب ایجاد اشتغال میشود که باید بیش از گذشته مورد توجه مسئولان قرار بگیرد.
توسعه زیرساختهای روستایی از قبیل راه مناسب،آب، برق، تلفن،گاز و اینترنت، پرداخت تسهیلات با سود و بهره کم و توجه به توانمندیها و پتانسیلهای روستایی از مهمترین عوامل ماندگاری روستائیان برای کار و تلاش بیشتر خواهد بود که توسعه پایدار روستایی را هموارتر میکند.
افرادی با کسب مهارتهای لازم و با راهاندازی واحدهای تولیدی کوچک در روستاها وارد عرصه اقتصاد، تولید و درآمدزایی شده اند و توانسته اند موفقیتهای خوبی به دست آورند که این امر در کنار رونق اقتصادی خانوارهای روستایی و اشتغال تاثیر بسزایی در رفع محرومیت روستاها که میتواند زمینه های مهاجرت معکوس از شهرها به روستا را نیز به همراه داشته باشد.
در سالهای اخیر اقدامات ارزشمندی برای توسعه و رفع مشکلات جامعه روستایی انجام شده لذا انتظار میرود در دولت دوازدهم با استفاده از نیروهای توانمند و شایسته رویه خدمتی دولت تداوم پیدا کند و با توسعه زیرساختها رفاه و آسایش و امید به مردم روستاها هدیه شود.
روستائیان کهگیلویه و بویراحمد به واسطه نیروی انسانی با تجربه در عرصههای گردشگری، کشاورزی و دامداری، دارای بسترهای مناسبی برای فعالیت در این عرصه هستند و اگر حمایت و آموزشهای لازم و زمینههای توسعه طرحهای کوچک در این عرصهها فراهم شود به طور قطع زمینههای اشتغال و رونق اقتصادی روستاها و ممانعت از مهاجرت بی رویه به شهرها فراهم خواهد شد که این امر میتواند زمینه ساز مهاجرت بالعکس و رجعت دوباره روستاییان ساکن در شهر به روستاها را فراهم آورد که ضمن توسعه پایدار روستایی، روستائیان عزیز نقش آفرینی خود را در تحقق اقتصاد مقاومتی مد نظر رهبر فرزانه انقلاب به خوبی ایفا میکنند.