رنگباختگی مفهوم خواهر و برادر
گروه اجتماعی ــ امروز دیگر واژه خواهر و برادر رنگ باخته و افراد را با چالشهایی روبهرو کرده است که به سادگی نمیتوان از کنار آن گذشت.
امروزه دیگر از هر خانهای چند فرزند قد و نیم قد بیرون نمیآید، دیگر آن صداهای دختر و پسر در سنین متفاوت به گوش نمیرسد.
دیگر نسل عمو، عمه، خاله و دایی رو به انقراض است، بچههای دیروز حسرت اتاقی شخصی، اسباببازی جدید و شیک را میخوردند و به دلیل مشترک بودن وسایلشان با هم دعوا میکردند؛ بچههای امروز همه این امکانات را دارند، اما حسرت دایی، عمو، خاله و عمه و خواهر و برداری، که شریک غصهها و شادیهایشان باشد، دارند.
نسل دیروز قانع و مستقل بودند اما نسل امروز توقعاتی به بلندای کوه دارند و استقلالی به کوچکی یک ذره، این نسل حتی نمیتوانند از عهده کارهای شخصی خود برآیند، برای درست کردن غذا، برای بستن کیف مدرسه و حتی ارتباط با همسن و سالان خود نمیتوانند به تنهایی تصمیم بگیرند و یا خود این کارها را انجام دهند.
تکفرزندی در سالهای اخیر بسیار رواج پیدا کرده است، دیگر آن جمعهای صمیمی خواهر و برادری در نسلهای امروزی وجود ندارد و فرزندان در خانه اغلب اوقات را در اتاقهای خود که تمام امکانات در آن هست اما همصحبتی وجود ندارد، میگذرانند.
والدین برای رهایی فرزند خود از تنهایی تمام امکانات را در اختیار او میگذارند غافل از اینکه او فردی تجملگرا بار خواهد آمد که در آینده نیز دوست خواهد داشت همه چیز را به راحتی به دست آورد، اما روزگار نخواهد گذاشت و او سرخورده خواهد شد.
میان آموزههای اسلامی نه تنها به تکفرزندی توصیه نشده بلکه با آن مخالفت و با رعایت شرایطی دعوت به ازیاد نسل شده است به گونهای که در قرآن کریم تکثیر نسل به عنوان یکی از مهمترین اهداف ازدواج معرفی شده است.
مزایا و معایب تکفرزندی
فریدون رمضانی، کارشناس فضای مجازی و خانواده در گفتوگو با ایکنا از خراسانجنوبی، گفت: زوجین در ابتدای زندگی آمادگی روحی، روانی و اقتصادی برای تولد فرزند را ندارند و بعد از گذشت چند سال نیز آمادگی جسمی برای تولد فرزند ندارند. لذا دولت باید با سیاستگذاریهای مناسب برای این مشکل جامعه را چارهاندیشی کند.
وی با اشاره به اینکه تکفرزندی در جامعه امروز به سبک زندگی تبدیل شده و این پدیده علل و پیامدهای گوناگونی دارد، افزود: خانوادهها اغلب معتقدند با داشتن یک فرزند فرصت بیشتری برای رسیدگی به خانواده و فرزند خود دارند و امکانات بیشتری اعم از رفاهی و تحصیلی را میتوانند برای فرزندشان فراهم کنند و در این شرایط فرزندانشان پیشرفت بیشتری میکند، این در حالی است که رواج تک فرزندی با کاهش جمعیت، امنیت کشور را تهدید میکند و با کاهش نسل جوان و افزایش تعداد میانسالان و به عبارتی پیر شدن جمعیت، به چرخه تولید و اقتصاد جامعه آسیب وارد خواهد شد.
این کارشناس فضای مجازی و خانواده اظهار کرد: از لحاظ اجتماعی تک فرزندان رشد نیافته هستند و از لحاظ علمی، معایب تکفرزندی بیشتر از مزایای آن است و از نگاه سیاسی و امنیتی عمدتاً جمعیت به عنوان یک منبع قدرت تلقی میشود. لذا پیشبینی میشود در صورت رواج تکفرزندی، قدرت کشور در معرض تهدید قرار گیرد.
رمضانی ادامه داد: فرزندانی که در خانوادههای تکفرزند بزرگ شدهاند از پختگی لازم برخوردار نیستند و بهدلیل توجه زیاد خانواده و اینکه هیچگونه رقیبی در منزل ندارند از جنبه تربیتی، افرادی وابسته و با اعتماد به نفس پایین هستند. این افراد بهدلیل اینکه در خانواده الگویی از جنس مخالف ندارند، از لحاظ جنسی و روابط اجتماعی ممکن است آسیبپذیر باشند.
این کارشناس فضای مجازی و خانواده تصریح کرد: از نگاه اقتصادی زمانی که نیروی کار فعال و پویا در جامعه کم باشد آن جامعه دچار رکود اقتصادی و تولید میشود. از این رو با توجه به شرایط کنونی دولت باید برای حل این مشکل برنامهریزی کند.
پیشنهادی برای رفع مشکل
رمضانی با اشاره به اینکه مشکل اقتصادی یکی از دلایل گرایش خانوادهها به تکفرزندی است، اظهار کرد: بهدلیل مشکلات اقتصادی و مشغله کاری والدین، بانوان اغلب با توجیه کمک به اقتصاد خانواده در بیرون از منزل کار میکنند که این خود باعث تزلزل بنیان خانواده میشود.
وی پیشنهادی در خصوص این مورد داشت و بیان کرد: دولت با احتساب خانهداری به عنوان شغل و در نظر گرفتن حقوق و مزایا برای زنان خانهدار میتواند در راستای تحکیم بنیان خانواده و نیز کاهش آسیبهای اجتماعی خانواده گام مؤثری بردارد. البته نباید از عزم و اراده ملی در این مورد غفلت کرد، چرا که تجارب نشان میدهد که ملت ایران در برهههای مختلف اغلب جلوتر از دولت و مسئولان حرکت کرده و نقشآفرینی داشتهاند.
مشکلاتی از کودکی تا ازدواج
بهناز ذال، مشاور خانواده نیز در گفتوگو با ایکنا از خراسانجنوبی اظهار کرد: زوجین اغلب برای رفاه بیشتر خود و فرزندانشان، چشم و همچشمی، افزایش توجه والدین به فرزندان به تکفرزندی گرایش دارند.
وی ادامه داد: افراد تکفرزند بهدلیل کسب نکردن مهارت ارتباطی، برخورد نکردن با سلیقههای مختلف، نبود استقلال و وابستگی به والدین و عدم آموزش حل مسئله و نداشتن الگویی از جنس مخالف، با همسر خود نیز مشکلاتی خواهند داشت. والدین نباید خواستههای فرزندان خود را بدون چون و چرا انجام دهند و شرایط را به گونهای فراهم کنند که کودک آنان احساس تنهایی کند بلکه باید در راستای رفع احساس تنهایی و استقلال فرزندانشان گام بردارند.
ذال تصریح کرد: افزایش توجه والدین به فرزندان، فراهم کردن امکانات رفاهی بیشتر برای فرزندان و افزایش وقت والدین برای توجه به فرزند از جمله مزایای تکفرزندی است. همچنین، تعاملات متعدد بین فرزند با سایر فرزندان، محرومیت فرزندان از خواهر و بردار، عدم استقلال و وابستگی بیش از حد والدین و فرزندان به یکدیگر و عدم سازگاری از جمله معایب تک فرزندی است.
وی گفت: در خانوادههای تکفرزند به دلیل محدودیت ارتباطات، والدین باید برای جلوگیری از احساس تنهایی فرزندانشان و گسترش مهارتهای ارتباطی و اجتماعی، فرزندان خود را به مهدهای کودک میفرستند تا تعاملات خود را با آشنایان افزایش دهند و به این ترتیب فرزند مهارتهای ارتباطی با دیگران را بیاموزد تا سازگاری وی با دیگران افزایش یابد.
مهمترین معضل کودکان تکفرزند
این مشاور خانواده با اشاره به اینکه والدین نمیتوانند تمام مهارتها را به فرزندان خود بیاموزند، افزود: این فرزندان در شرایط عادی نمیتوانند مهارت ارتباطی به دست آورند و والدین پس از ازدواج فرزندان خود احساس تنهایی میکنند.
ذال با اشاره به اینکه والدین دارای کودکان تک فرزند مانع از استقلال فرزندان خود میشوند، یادآور شد: این والدین برای جلوگیری از وابستگی بیش از حد فرزند خود به والدین باید کارهای شخصی کودکان را به خودشان محول کنند و برای حل مشکلات، فرزندان خود را راهنمایی کنند و از حل تمام مشکلات فرزندان توسط والدین پرهیز کنند تا کودک بتواند از کودکی از عهده کارهای شخصی خود برآید.
باید توجه داشت که در دنیای پرتلاطم امروزی فرزندان اگر از کودکی به تنهایی رشد کنند، نخواهند توانست در برابر مشکلاتی که خاص این دوران است دوام بیاورند.
گزارش از زهرا حمیدی، خبرنگار ایکنای خراسانجنوبی
انتهای پیام
