ورزشی که نسل به نسل جوانمردی می‌آموزد

ورزش زورخانه‌ای، عمری به بلندای تاریخ این سرزمین دارد؛ عمری که با جوانمردی و فتوت آمیخته شده و نسل به نسل تداوم یافته. در شهرستان بیرجند که مهد این ورزش است نیز خانواده‌های بسیاری در آن فعالیت دارند و این رسم نیک را ترویج می‌دهند. پهلوان شاعرزاده و پسرانش در شهرستان بیرجند سال‌هاست مشق جوانمردی و اخلاص می‌کنند و سعی کرده‌اند این امر را در نسل‌های بعدی تداوم بخشند.

علیرضا شاعرزاده، ورزشکار زورخانه‌ای و پیشکسوت این ورزش در بیرجند در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی اظهار کرد: از دوران نوجوانی و از سال ۵۳ با تشویق مرحوم پدرم که خود نیز در این حوزه فعال بود وارد ورزش زورخانه‌ای شدم. 

وی با بیان اینکه اکنون ۶۳ سال سن دارم و هنوز هم این ورزش در زندگی من ادامه دارد، افزود: پس از سال‌ها فعالیت تصمیم گرفتم مجتمع فرهنگی ورزشی مالک اشتر را که دارای سالن کشتی، بدن‌سازی، تیراندازی، زورخانه و رشته‌های مختلف ورزشی است را احداث کنم. 

ضرورت تدوین دایرة‌المعارف ورزش زورخانه‌ای 

این ورزشکار با بیان اينکه شروع ورزشم در زورخانه امیرعرب بود، تصریح کرد: در وهله اول توفیق می‌خواهد که انسان به این سمت برود، چراکه این ورزش از نظر روحی و روانی سالم و بی‌خطر است و جامعه به رشته‌هایی این چنین نیاز دارد. در چند سال اخیر توجه‌ها به سمت این ورزش بهتر شده، اما هنوز جای کار دارد. مسئولان به بعد پهلوانی ورزش باید بیشتر توجه کنند. 

وی با بیان اينکه پسرانم نیز در این عرصه وارد شدند، چراکه مرام پهلوانی را شایسته زندگی دیدند، ادامه داد: نباید تنها در بعد قهرمانی به این ورزش نگریست بلکه بعد پهلوانی، ایدئولوژی و فرهنگ آن بسیار مهم‌تر است. این ورزش باید بی‌نقص به نسل بعدی تحویل داده شود. مرام و معرفت در کنار ورزش بسیار مهم‌تر از اصل آن ورزش است. 

این ورزشکار با بیان اينکه از گذشته‌ها رسم گلریزان در زورخانه‌ها با هدف توجه به جامعه نیازمند انجام می‌شد، تصریح کرد: زورخانه از قدیم‌الایام حکم شورای حل اختلاف محله بوده و مردم مسائل شرعی و دینی را با استفاده از حضور در زورخانه‌ها مشکل‌گشایی می‌کردند. 

شاعرزاده با بیان اینکه فرهنگ این ورزش به کشورهای دیگر صادر شده، اما هنوز جای کار دارد، تصریح کرد: لازم است دایرة‌المعارف فرهنگ پهلوانی را تدوین کنیم و از طرفی محققان و مفسران به این ورزش بیشتر بپردازند؛ البته چندین کتاب در این خصوص نگارش شده، اما نظرات شخصی بیشتر دخیل شده است؛ فرهنگ زورخانه باید ترویج شده و تحقیقات در این زمینه بیشتر شود تا بیشتر در این زمینه صدور فرهنگ صورت گیرد. 

وقتی توان آموزش وجود دارد ولی امکانات نه 

این ورزشکار زورخانه‌ای با اشاره به اینکه مشکلات این ورزش بیشتر در نحوه اداره زورخانه‌ها و حوزه مالی است، افزود: زورخانه‌ها با توان مردمی اداره می‌شود و امکاناتی در اختیار ما قرار گیرد. اکنون آکادمی ورزش پهلوانی را راه‌اندازی کردیم، دانش‌آموزان برای آموزش مراجعه کرده، اما برای تأمین ادوات و لباس به آن اندازه بودجه نداریم. 

وی بیان کرد: توصیه می‌‌کنم همه ایرانی‌ها به سمت این ورزش بیایند؛ حتی مادران نیز می‌توانند با حضور در زورخانه که مملو از الفاظ رخصت‌گیری، و صلوات است، از نظر روحی و روانی آماده تربیت نسل آینده شوند. درب زورخانه ما به‌سوی بانوان نیز گشوده است و باور داریم ورزش‌های ملی را همه باید یاد بگیرند تا الفاظ ناشی از فرهنگ اسلامی آن در جامعه فراگیر شود.

آنچه ما را در مقابل تهاجم فرهنگی حفظ می‌کند 

حبیب‌الله شاعرزاده، پسر این پهلوان نیز که در کنار پدر مشق پهلوانی آموخته در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی گفت: در ایران ۱۷ شوال، روز شکست عمر بن عبدود از امام علی(ع) در جنگ خندق روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه‌ای نام دارد. ورزشی که پیشینه‌ای کهن در فرهنگ ایرانی دارد و نمایانگر پیوند جوانمردی و قدرت روحی و جسمی است. 

وی با بیان اینکه ورزش زورخانه‌ای و پهلوانی، ریشه در تفکر بزرگ شیعه و اسلام دارد، افزود: امام علی(ع) همان‌گونه که الگوی شجاعت و مبارزه و جهاد است، الگوی تسامح و عفو و گذشت نیز است و البته الگوی غیرت دینی، حق‌باوری، قاطعیت و ارزش‌مداری. 

شاعرزاده بیان کرد: امام علی هم عَمرو را عفو می‌کند و هم می‌کشد. آنجا که پای خودش در میان است، عمرو را می‌بخشد و آنجا که دستور خدایش فرا روی اوست، عمرو را سر می‌برد و بر آن افتخار می‌کند. 

وی افزود: کشتن نفس اماره و تلاش برای رضای خدا در راه دین، سبب شد مولای متقیان امام علی(ع) نماد بزرگی و جوانمردی دنیا باشد و ۱۷ شوال هر سال به روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانه‌ای نامگذاری شود؛ پس از ورود دین مبین اسلام، آداب اسلامی با این ورزش عجین شد و با تأثیرپذیری از سرشت جوانمردی امام علی(ع) و با توجه به فرهنگ ایرانی و اسلامی به مسیر خویش ادامه داد و اکنون به‌عنوان میراث اصیل ایرانی در جهان مطرح است. 

این ورزشکار بیان کرد: شالوده زورخانه و ملزوماتش نه فقط جایگاه بالا بردن توانمندی جسم که کلاس درس اخلاق نیز است، چراکه آیین و مکتب ورزش زورخانه‌ای، خودپرستی و غرور را از بدترین صفات می‌داند و به همین دلیل در تلاش است تا تواضع و فروتنی را علاوه بر تنومندی در ورزشکاران ایجاد کند. 

شاعرزاده ادامه داد: اگر ورزشکاری در این آیین به مقام قهرمانی برسد، از تکبر و غرور دور باشد و در مقابل همه مردم و استادان خود، فروتن بوده و رفتار و کردار نیکی داشته باشد، به مقام پهلوانی هم نائل می‌شود. 

وی افزود: فرهنگ پهلوانی و ورزش‌های زورخانه‌ای ابتدا باید در داخل کشور ریشه‌هایش پایدار و محکم شود و سپس در راه جهانی شدن آن گام برداریم. امروزه تهاجم وسیع عناصر فرهنگی بیگانه، خصلت‌های پهلوانی را تهدید می‌کند و فتوت اسلامی و آیین پهلوانی سرمایه‌ای معنوی است. 

شاعرزاده با بیان اینکه نباید فرهنگ غنی پهلوانی محدود به زورخانه‌ها باشد. باید آن‌ها را در تمام رشته‌ها و میادین ورزشی تسری داد، تصریح کرد: مفهوم پهلوان در ایران باستان بسی پر محتواتر از آن بوده که پهلوان بودن در قدرت بدنی خلاصه شود؛ بلکه سجایای اخلاقی و صفات نیک انسانی نیز لازمه کار است. این فرهنگ نه تنها در میان خانواده بلکه باید به جامعه تسری باید تا اخلاق، ایمان، مروت و غیرت همه گیر شود.