مساجد زنجان سنگر همدلی در روزهای جنگ
ماه مبارک رمضان در حالی پایان رسید که مردم استان زنجان خود را برای دو عید بزرگ یعنی عید فطر و عید نوروز آماده میکنند؛ ماهی که برای بسیاری از شهروندان با یک ماه روزهداری، حضور در محافل دینی و تجربه لحظات معنوی سپری شد.
به گزارش ایکنا از زنجان، رمضان امسال اما حالوهوایی متفاوت داشت. همزمانی این ماه با شرایط جنگ تحمیلی علیه ایران باعث شد برخی رسانههای معاند تلاش کنند با القای ترس و نگرانی، مردم را خانهنشین کنند؛ اما مشاهدات میدانی خبرنگار ایکنا از مساجد و محافل مذهبی زنجان نشان میدهد نهتنها این تلاشها نتیجهای نداشت، بلکه حضور مردم در مساجد و برنامههای مذهبی نسبت به گذشته پررنگتر نیز شده است.
مساجد؛ سنگری برای همدلی و حضور مردم
در روزها و شبهای ماه رمضان، مساجد مختلف شهر زنجان به محلی برای برگزاری برنامههای متنوع مذهبی تبدیل شدند و در مساجد، علاوه بر نماز جماعت، جلسات ختم قرآن، سخنرانیهای دینی و نشستهای تبیینی برگزار شد.
به گفته فعالان مسجدی، امسال حضور مردم در این برنامهها قابل توجه بود و بسیاری از شهروندان به صورت خانوادگی در مراسم شرکت میکردند. در برخی مساجد علاوه بر نماز ظهر و عصر، جلسات فرهنگی، تربیتی و حلقههای معرفتی نیز با حضور نوجوانان برگزار میشد و شبها نیز برنامههای مذهبی ادامه داشت.
در کنار این برنامهها، در بسیاری از محلات موکبهایی برای حمایت از رزمندگان اسلام و گرامیداشت رهبر شهید برپا شد و مردم در مقابل مساجد تجمع کرده و با سر دادن شعارهای ضد دشمن، همبستگی خود را نشان میدادند.
سفرههای افطاری ساده در مساجد و روستاها
یکی از جلوههای پررنگ ماه رمضان امسال در زنجان، برپایی سفرههای افطاری ساده در مساجد و محلات مختلف بود. در بسیاری از مساجد شهر، مردم با کمکهای مردمی هر شب افطاری سادهای تدارک میدیدند و خانوادهها در کنار یکدیگر روزه خود را باز میکردند.
این سنت در برخی روستاهای استان نیز به شکل گستردهای اجرا شد؛ بهگونهای که در برخی روستاها هر شب یکی از اهالی یا گروهی از مردم بانی افطاری میشدند و اهالی روستا به صورت خانوادگی در مسجد جمع میشدند، افطار میکردند و پس از آن در نماز جماعت و برنامههای مذهبی شرکت میکردند.
یکی از مادران حاضر در یکی از مساجد زنجان که دارای دو فرزند دو و هفت ساله است، در گفتوگو با خبرنگار ایکنا از زنجان میگوید: ما تقریباً هر شب همراه همسر و بچهها به مسجد میآییم. ابتدا افطاری ساده میخوریم، بعد در نماز جماعت شرکت میکنیم و سخنرانی را گوش میدهیم.
وی ادامه میدهد: بعد از مراسم هم همراه جمعی از مردم به میدان انقلاب میرویم و در راهپیمایی خودرویی شرکت میکنیم. این برنامهها تا حدود نیمهشب ادامه دارد و واقعاً فضای صمیمی و خوبی ایجاد شده است.
این مادر میافزاید: حضور در این برنامهها باعث میشود همبستگی مردم بیشتر شود و بچهها هم کمتر نگرانیهای مربوط به جنگ را احساس کنند. از نظر تربیتی هم این فضا برای خانوادهها بسیار مفید است.
یکی دیگر از بانوان میانسال حاضر در مسجد نیز به خبرنگار ایکنا میگوید: امسال جمعیت مساجد خیلی بیشتر شده و امیدواریم این روند ادامه داشته باشد و مساجد همیشه باز باشند تا مردم بتوانند از این فضاهای معنوی استفاده کنند.
نقش مساجد در فعالیتهای فرهنگی و آموزشی
بررسیها نشان میدهد در کنار برنامههای مذهبی، برخی مساجد استان برنامههای فرهنگی و آموزشی نیز برگزار کردهاند. در بیش از ۱۰ مسجد در سطح استان، کلاسهای کمکدرسی و رفع اشکال برای دانشآموزان برگزار میشود و معلمان به صورت داوطلبانه در این کلاسها حضور پیدا میکنند تا به دانشآموزان در دروس مختلف کمک کنند.
همچنین در برخی مساجد برای کودکان برنامههای ویژهای در نظر گرفته شده است. در این برنامهها مربیان به صورت خودجوش کودکان را در فضایی جداگانه گرد هم میآورند و با فعالیتهایی مانند نقاشی، بازیهای گروهی و آموزشهای تربیتی، تلاش میکنند فضای شاد و آموزندهای برای آنها فراهم کنند.
آموزشهای امدادی در مساجد
در برخی مساجد استان نیز دورههای آموزشی با همکاری هلالاحمر برگزار شده است. در این برنامهها کارشناسان هلالاحمر در فواصل زمانی مختلف در مساجد حضور یافته و نکات ایمنی و امدادی را به شهروندان آموزش دادهاند تا در شرایط بحرانی آمادگی بیشتری داشته باشند.
افطاری ساده؛ نمادی از همدلی اجتماعی
کارشناسان دینی معتقدند ترویج فرهنگ افطاری ساده در سالهای اخیر به یکی از جلوههای مهم همدلی، همبستگی اجتماعی و تقویت معنویت در ماه مبارک رمضان تبدیل شده است؛ سنتی مردمی که با تأکید بر سادگی، صمیمیت و توجه به نیازمندان توانسته است روح واقعی این ماه را در جامعه زنده نگه دارد.
به گفته آنان، افطاریهای ساده برخلاف سفرههای پرهزینه و تجملاتی، بر اصل میانهروی و مشارکت عمومی استوار است و همین موضوع سبب شده این سنت در مساجد، حسینیهها، محلات و حتی برخی فضاهای عمومی گسترش پیدا کند. سفرههایی که اغلب با خرما، نان، پنیر، چای و غذاهای ساده برپا میشوند اما در عین سادگی فضایی صمیمی برای همنشینی مردم و تقویت روابط اجتماعی ایجاد میکنند.
مساجد عینی همدلی بین مردم
کارشناسان اجتماعی بر این باورند که این نوع برنامهها علاوه بر ایجاد فضای معنوی، به تقویت سرمایه اجتماعی و روحیه همدلی در جامعه کمک میکند؛ چرا که در چنین جمعهایی افراد با سلایق و جایگاههای اجتماعی مختلف در کنار یکدیگر مینشینند و لحظاتی سرشار از همدلی و برادری را تجربه میکنند.
به اعتقاد آنان، این روحیه همبستگی نباید تنها محدود به ماه رمضان باشد و میتوان آن را در ایام دیگر سال بهویژه در روزهای عید نیز ادامه داد. برگزاری سفرههای ساده عصرانه، مراسم جمعی نماز جماعت در فضاهای باز، برنامههای فرهنگی و دورهمیهای مردمی میتواند زمینه استمرار این همدلی اجتماعی را فراهم کند.
همچنین پیشبینی میشود سنت سفرههای نذری و کمکهای مردمی که در ماه رمضان رونق گرفته، در روزهای آینده نیز ادامه داشته باشد؛ سنتی که همواره در بزنگاههای مختلف اجتماعی نقش مهمی در تقویت روحیه مردم و حمایت از نیازمندان ایفا کرده است.
در همین راستا برخی مساجد و هیأتهای مذهبی نیز تلاش کردهاند بخشی از نذورات و کمکهای مردمی را در مسیر کمکهای اجتماعی هدایت کنند. در مواردی دیده شده که این کمکها در اختیار جمعیت هلال احمر قرار میگیرد تا برای بازسازی خانههای آسیبدیده در جنگ یا تأمین نیازهای رزمندگان مورد استفاده قرار گیرد.
رمضان متفاوتی که به همدلی انجامید
آنچه در روزهای پایانی ماه رمضان در زنجان دیده میشود، تصویری از همدلی و مشارکت مردمی است؛ حضوری که نشان میدهد مساجد همچنان یکی از مهمترین پایگاههای اجتماعی و فرهنگی جامعه هستند.
با وجود تلاش برخی جریانها برای ایجاد ترس و ناامیدی، حضور گسترده مردم در مساجد، برپایی افطاریهای ساده و فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی نشان داد که این فضاها همچنان نقش مهمی در تقویت همبستگی اجتماعی دارند.
شهروندان حاضر در این برنامهها نیز امیدوارند این رونق و حضور مردمی تنها محدود به ماه رمضان نباشد و مساجد در طول سال نیز همچنان به عنوان پایگاهی برای فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و آموزشی فعال بمانند.
انتهای پیام
