روایت قهرمانان برای نسل جدید؛ از کمیکهای دفاع مقدس تا کتابهای کودک
مدیر انتشارات «ستارگان درخشان» از تولید حدود ۴۰ عنوان کتاب در حوزه دفاع مقدس خبر داد و گفت: تمرکز ما بر معرفی قهرمانان به نسل جدید از طریق قالبهایی چون کمیک، داستان و آثار کودک است؛ مسیری که با وجود چالشهایی مانند هزینه بالای تولید و حساسیتهای محتوایی همچنان ادامه دارد.
انتشارات «ستارگان درخشان» یکی از ناشرانی است که به صورت تخصصی در حوزه دفاع مقدس و فرهنگ ایثار و شهادت فعالیت میکند. این انتشارات با تولید آثاری در قالبهای متنوع از جمله کتابهای کمیک (پینما)، داستان و کودک، تلاش دارد تا نسل جدید را با قهرمانان این مرز و بوم آشنا کند. ایکنا در گفتوگویی با مدیر این انتشارات، به بررسی فعالیتها، چالشها و آثار جدید این مجموعه پرداختیم.
ایکنا - چند عنوان کتاب تا به امروز در انتشارات ستارگان درخشان به چاپ رساندهاید و پرفروشترین آثار شما در سال گذشته کدام موارد بودند؟
اگر اشتباه نکنم، حدود ۴۰ عنوان کتاب منتشر کردهایم. در سال گذشته، پرفروشترین آثار ما مجموعههای کمیکمان مانند «ساواک»، «همرزم»، «آقای گل» و کتاب «قهرمان» بودند که در گروه سنی نوجوان فروش بسیار خوبی داشتند. در بخش بزرگسال نیز کتابهای «تاکسی دایموند»، «همسایه ماهیها» و «لشکری به نام حسین» از آثار پرمخاطب ما بودند.
ایکنا - در میان آثار پرفروش به کتابهای کمیک اشاره کردید. با توجه به اینکه این قالب در ایران کمتر شناخته شده است، لطفاً درباره ویژگیها، موضوعات و چالشهای تولید این آثار در انتشارات خود توضیح دهید.
این قالب را که در ایران به آن «پینما» نیز میگویند، با موضوع دفاع مقدس کار کردهایم. به استثنای کتاب «قهرمان»، در اکثر این کتابها مانند «فرمول مبارزه»، دو داستان مجزا وجود دارد. دلیل این کار، کاهش هزینه برای مخاطب بود. با توجه به اینکه کاغذ گلاسه و چاپ رنگی هزینه بالایی دارد، با قرار دادن دو داستان در یک کتاب، هم برای مخاطب و هم برای خودمان نوعی صرفهجویی ایجاد کردیم. هدف اصلی ما مخاطب بود؛ به خصوص خانوادههایی که ممکن است برای خرید کتاب محدودیت داشته باشند با خرید یک جلد، صاحب دو داستان میشوند. این داستانها نیز با یکدیگر سنخیت دارند؛ مثلاً شخصیتهای اصلی در جبهه با هم دوست بودهاند یا نحوه شهادتشان شبیه به هم بوده است.
روند تولید این آثار نسبت به کتابهای معمولی دشوارتر است، زیرا بحث طراحیهای دقیق و زمانبر مطرح است. علاوه بر این، وقتی در حوزه شهدا و دفاع مقدس کار میکنید با حساسیتهای طبیعی خانوادههای معظم شهدا روبرو هستید و باید تمام این ملاحظات را در نظر بگیرید. چالش دیگر این است که باید قسمتهایی از داستان را به گونهای روایت کنید که برای نوجوان خشونتآمیز و ناراحتکننده نباشد. هدف این است که نوجوان پس از خواندن کتاب دچار حال بد نشود، بلکه در او شور و شوق و یک حس مثبت ایجاد شود. به همین دلیل، در بخش نویسندگی این آثار که شامل نوشتن سناریوی تصاویر قبل از طراحی است باید ملاحظات بسیار بیشتری نسبت به کمیکهایی با موضوعات دیگر در نظر گرفته شود.
ایکنا - یکی از چالشهایی که به آن اشاره کردید، حساسیتهای خانوادههای معظم شهدا بود. آیا انتشارات ستارگان درخشان برنامهای برای پرداختن به شهدای رویدادهای اخیر مانند شهدای اغتشاشات و جنگ ۱۲ روزه و رمضان داشته و در این مسیر اقدامی کرده است؟
به سراغ این شهدا نیز رفتهایم. هم شهدای اغتشاشات و هم شهدای جنگ ۱۲ روزه و رمضان. کار مصاحبه و گردآوری اطلاعات شهدای اغتشاشات مربوط به استان اصفهان تقریباً تمام شده و برای شهدای جنگ رمضان نیز کار را شروع کردهایم.
ایکنا - فرایند مصاحبه با خانواده این شهدا و گردآوری اطلاعات چگونه است؟ لطفاً درباره آثاری که مشخصاً در این حوزه تولید کردهاید، مانند کتاب «که جان من فدای ایران» و دیگر آثار کودک و نوجوان، بیشتر توضیح دهید.
در انتشارات یک گروه حرفهای و آموزشدیده برای مصاحبه، تصویربرداری و پیادهسازی محتوا داریم. وقتی اتفاقی رخ میدهد، لیست شهدا را تهیه کرده و پس از آرامتر شدن فضا، با خانوادههایشان تماس میگیریم و توضیح میدهیم که قرار است یک محتوای فرهنگی در قالب کتاب تولید شود. اصولاً اکثر خانوادهها همکاری بسیار خوبی دارند. البته گاهی به دلیل شرایط روحی یا بیماری جسمی، امکان مصاحبه با برخی خانوادهها فراهم نمیشود که تعدادشان کم است.
در مورد شهدای جنگ ۱۲ روزه، کتابی با عنوان «که جان من فدای ایران» را تولید کردیم. این کتاب شامل داستانهایی از ۱۲ نفر از شهدای این جنگ (شهدای هوافضا) است که به صورت فایل دیجیتال (PDF) و رایگان در اختیار عموم قرار گرفت. تقریباً تمام مراحل کار از نویسندگی تا صفحهآرایی به صورت جهادی انجام شد، زیرا همه همکاران ما به این شهدا ارادت داشتند و ما نیز با مشاهده این همت جهادی تصمیم گرفتیم اثر را به رایگان منتشر کنیم.
در حوزه کودک نیز آثاری در دست تولید داریم. یک کتاب کودک درباره شهید حسن مشکاتی، از شهدای اصفهانی جنگ ۱۲ روزه که در تهران به شهادت رسیدند، در مرحله چاپ قرار دارد. این کتاب علاوه بر روایت داستانی از کودکی شهید با هدف تربیتی، شامل بازیهایی متناسب با داستان است تا کودک احساس دوستی و نزدیکی بیشتری با شهید پیدا کند.
اثر دیگر، یک کتاب ماز به نام «پیچ پیچی» است که برای گروه سنی کودک کار شده و در مرحله اخذ فیپا قرار دارد. در این کتاب، کودکان با شخصیت شهدای کودک آشنا میشوند؛ شهدایی مانند علیاصغر از حادثه شاهچراغ، سه نفر از شهدای کودک اغتشاشات (ملینا و آنیلا) و چند نفر از شهدای کودک جنگ ۱۲ روزه (مانند هانیه و فاطمهسادات). هدف اصلی ما این نبود که بر شهادت این بچهها تاکید کنیم، بلکه میخواستیم کودکان با اسامی، چهرهها و داستانهای بسیار کوتاه (دو-سه خطی) آنها آشنا شوند و سپس در یک بازی ماز، شهید را همراهی کنند. صفحه پایانی کتاب نیز تصویر طراحی شدهای از تمام این کودکان شهید است که در بهشت در کنار حاج قاسم سلیمانی مشغول بازی هستند.
ایکنا - نکته دیگری که در صحبتهایتان به آن اشاره شد، بحث قیمت تمامشده کتاب بود. با توجه به تورم و افزایش شدید قیمت کاغذ، انتشارات فعال در حوزه دفاع مقدس چگونه با این چالشها روبرو میشوند و انگیزه خود را برای ادامه فعالیت حفظ میکنند؟
شرایط بسیار سخت شده است. با توکل به خدا ادامه میدهیم، اما تیراژ چاپ کتابهایمان نسبت به سالهای قبل واقعاً کاهش یافته است. باید شرایط اقتصادی مردم را در نظر گرفت تا بتوانند کتاب بخرند. همانطور که گفتم، کتاب «که جان من فدای ایران» به دلیل اینکه همه عوامل از نویسنده تا صفحهآرا به صورت جهادی پای کار آمدند، به صورت رایگان منتشر شد؛ زیرا اگر میخواستیم آن را با این قیمت کاغذ چاپ کنیم هزینه بالایی پیدا میکرد و از هدف اصلی که آشنایی مردم با شهدا بود دور میشدیم.
اما کتابهای کودک را ناچاریم چاپ کنیم. به شدت دغدغه قیمت کاغذ را داریم. اینطور نیست که چون در حوزه دفاع مقدس فعالیت میکنیم، به منابع مالی نامحدود وصل باشیم. از همان ابتدای کار، در مراحل طراحی و تصویرگری، به این فکر میکنیم که هزینه نهایی کتاب تا حد امکان مناسب تمام شود. اما واقعیت این است که این قیمتها تاثیر بسیار بدی بر صنعت چاپ کتاب گذاشته است.
ایکنا - به عنوان سوال پایانی، آیا اثر جدید و قابل توجهی در دست انتشار دارید که بخواهید به مخاطبان معرفی کنید؟
بله، یک کتاب بسیار زیبا از خانم شهلا پناهی با عنوان «پنجه بر خاک» به زودی عرضه خواهد شد. این کتاب به موضوع «تفحص» شهدا میپردازد؛ از ابتدای شکلگیری گروههای تفحص پس از دفاع مقدس تا تفحص شهدای جنگ ۱۲ روزه. این کتاب با نثر بسیار شیوای نویسنده، به بسیاری از شبهات و سوالات مردم در این زمینه پاسخ میدهد؛ سوالاتی مانند اینکه آیا این استخوانها واقعاً متعلق به شهدای ماست. همچنین کتاب حاوی داستانهای بسیار ناب و خاصی از اتفاقات مهم این دوران است؛ از جمله شهادت شهید کاظمی، یا حتی ماجرای زلزله سوریه و نوع برخورد نیروهای ما با خانوادههای داعشی که زیر آوار مانده بودند. این کتاب روایتی جامع و تکاندهنده از تلاشهای گروههای تفحص است که به زودی منتشر خواهد شد.
انتهای پیام
