جهاددانشگاهی تجربه موفق پیوند علم، فرهنگ و روحیه جهادی است
رئیس حوزه هنری البرز با بیان اینکه جهاددانشگاهی تجربهای موفق از پیوند علم، فرهنگ و روحیه جهادی است، گفت: این نهاد طی بیش از چهار دهه فعالیت، ظرفیت جوانان و دانش را در مسیر حل مسائل کشور به کار گرفته است.
محمد مهرابی، رئیس حوزه هنری البرز در گفتوگو با ایکنا از البرز با اشاره به فلسفه شکلگیری جهاددانشگاهی اظهار کرد: جهاددانشگاهی از ابتدا با یک مأموریت صرفا دانشگاهی و پژوهشی شکل نگرفت، بلکه قرار بود حلقه واسطی میان دانشگاه، جامعه و نیازهای واقعی کشور باشد؛ نهادی که بتواند دانش و تخصص را از فضای نظری به میدان عمل بیاورد و در کنار آن، به موضوع فرهنگ و تربیت نیروی انسانی مؤمن، خلاق، مسئولیتپذیر و مسئلهمحور توجه داشته باشد.
وی افزود: شاید یکی از مهمترین وجوه تمایز جهاددانشگاهی همین نگاه تلفیقی باشد؛ نگاهی که علم را از فرهنگ جدا نمیبیند و پیشرفت را در تولید فناوری یا دستاوردهای پژوهشی خلاصه نمیکند. جامعهای که قرار است به پیشرفت برسد، همزمان به سرمایه علمی، سرمایه فرهنگی و سرمایه انسانی نیاز دارد و جهاددانشگاهی طی سالهای فعالیت خود تلاش کرده است این سه حوزه را در کنار یکدیگر قرار دهد.
رئیس حوزه هنری البرز ادامه داد: امروز یکی از مهمترین نیازهای کشور، تقویت همکاری میان نهادهایی است که هرکدام بخشی از ظرفیت علمی، فرهنگی، اجتماعی و انسانی جامعه را در اختیار دارند. اگر این ظرفیتها به صورت جزیرهای و منفک از یکدیگر عمل کنند، بخش قابل توجهی از توان کشور بلااستفاده باقی خواهد ماند؛ اما اگر دانشگاه، حوزه فرهنگ، هنر، پژوهش و نهادهای اجتماعی در یک مسیر مشترک حرکت کنند، میتوانند برای مسائل پیچیده امروز راهکارهای مؤثرتری ارائه دهند.
مهرابی با بیان اینکه فرهنگ در همه فرایندهای توسعه و پیشرفت نقش زیربنایی دارد، تصریح کرد: نمیتوان از پیشرفت علمی و فناوری سخن گفت، اما از فرهنگ و هنر غفلت کرد. فناوری زمانی میتواند به ارتقای کیفیت زندگی مردم منجر شود که در یک بستر فرهنگی مناسب قرار گیرد و بتواند با نیازها، هویت و زیست واقعی جامعه ارتباط برقرار کند. از همین منظر، جهاددانشگاهی به عنوان نهادی که در مرز میان دانشگاه، جامعه و فرهنگ فعالیت کرده، میتواند نقش مهمی در ایجاد این پیوند ایفا کند.
این مسئول خاطرنشان کرد: هنر نیز در این میان تنها یک ابزار برای سرگرمی یا تولید آثار زیباشناختی نیست؛ هنر میتواند مسائل جامعه را روایت، آسیبها را آشکار و گفتوگو ایجاد کند و حتی به جامعه برای فهم بهتر مسائل خود کمک کند. بنابراین هر اندازه ارتباط میان مراکز علمی و پژوهشی با مجموعههای فرهنگی و هنری بیشتر شود، امکان شکلگیری آثار و فعالیتهایی که مبتنی بر شناخت واقعی جامعه هستند نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
رئیس حوزه هنری استان البرز با اشاره به نقش جوانان در ساختار و هویت جهاددانشگاهی گفت: یکی از نقاط قوت این نهاد، اتکا به نیروی جوان و متخصص است. جوانانی که در محیط دانشگاهی رشد کردهاند و در عین برخورداری از دانش تخصصی، دغدغه پیشرفت کشور و حل مسائل جامعه را دارند، سرمایهای ارزشمند برای آینده ایران هستند.
وی ادامه داد: امروز نیز اگر بخواهیم در حوزه فرهنگ و هنر اتفاقات تازهای رقم بزنیم، باید به جوانان اعتماد کنیم. بسیاری از ایدههای تازه، زبانهای جدید هنری، شیوههای نوین روایت و ظرفیتهای فناورانه در اختیار نسل جوان قرار دارد. وظیفه نهادهای فرهنگی این است که به جای آنکه صرفاً برای جوانان برنامهریزی کنند، زمینهای فراهم کنند تا خود جوانان در طراحی، تولید و اجرای فعالیتهای فرهنگی و هنری نقشآفرین باشند.
مهرابی اضافه کرد: تجربه جهاددانشگاهی نشان میدهد که میتوان به جوانان مسئولیت داد، از تخصص آنها استفاده کرد و در عین حال روحیه جهادی و دغدغه حل مسئله را در فعالیتهای علمی، فرهنگی و اجتماعی تقویت کرد. این تجربه میتواند برای بسیاری از نهادهای فرهنگی نیز الهامبخش باشد.
وی یکی از نیازهای جدی امروز حوزه فرهنگ را عبور از فعالیتهای صرفاً مناسبتی و حرکت به سمت فعالیتهای مسئلهمحور عنوان کرد و گفت: فرهنگ زمانی میتواند اثرگذاری عمیق داشته باشد که از متن جامعه برخاسته باشد. باید مسائل واقعی مردم، دغدغههای نسل جدید، تحولات سبک زندگی، آسیبهای اجتماعی، موضوع خانواده، هویت ملی و دینی، امید اجتماعی و نسبت جامعه با آینده را بشناسیم و سپس برای آنها تولید فرهنگی و هنری داشته باشیم.
رئیس حوزه هنری البرز افزود: یکی از درسهای مهم جهاددانشگاهی برای حوزه فرهنگ، همین مسئلهمحوری است. یعنی به جای اینکه ابتدا محصولی را تولید کنیم و بعد به دنبال مخاطب و مسئله بگردیم، ابتدا باید مسئله را بشناسیم، درباره آن تحقیق کنیم، ابعاد مختلف آن را ببینیم و سپس از ظرفیت هنر، رسانه و فرهنگ برای مواجهه با آن استفاده کنیم.
این مسئول بیان کرد: حوزه هنری نیز بر همین اساس تلاش میکند در کنار تولید آثار هنری، به موضوعات واقعی جامعه توجه داشته باشد و از هنرمندان برای روایت مسائل استان و کشور حمایت کند. این مسیر زمانی میتواند به نتیجه مطلوب برسد که ارتباط میان هنرمندان و مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی تقویت شود.
رئیس حوزه هنری استان البرز با اشاره به ظرفیتهای ویژه این استان گفت: البرز از نظر جمعیت جوان، حضور مراکز دانشگاهی، شرکتهای دانشبنیان، مجموعههای فرهنگی و هنری و همچنین تنوع اجتماعی، ظرفیت قابل توجهی برای شکلگیری همکاریهای میانرشتهای دارد.
وی افزود: در چنین استانی، ارتباط میان نهادهای علمی و فرهنگی یک ضرورت است، نه یک انتخاب. اگر بتوانیم میان ظرفیتهای دانشگاهی، جهاددانشگاهی، حوزه هنری، مجموعههای فرهنگی، هنرمندان و فعالان اجتماعی ارتباط مؤثری ایجاد کنیم، میتوانیم به سمت تولیداتی برویم که هم از پشتوانه پژوهشی برخوردار باشند و هم زبان هنر و رسانه را برای ارتباط با جامعه به کار بگیرند.
این مسئول ادامه داد: یکی از زمینههای مهم همکاری میتواند شناسایی و حمایت از استعدادهای جوان باشد. استعدادهایی که در دانشگاهها و مراکز علمی حضور دارند، لزوماً در مسیر فعالیت فرهنگی و هنری شناخته نمیشوند و از سوی دیگر، بسیاری از هنرمندان جوان نیز ممکن است از ظرفیتهای علمی و پژوهشی موجود در استان استفاده نکنند. ایجاد یک شبکه ارتباطی میان این دو حوزه میتواند به شکلگیری ایدهها و محصولات جدید منجر شود.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از موازیکاری در عرصه فرهنگی گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به همافزایی نیاز داریم. مجموعههای فرهنگی اگر هرکدام به صورت جداگانه و بدون شناخت ظرفیتهای یکدیگر فعالیت کنند، بخشی از انرژی و منابع صرف فعالیتهای تکراری خواهد شد؛ در حالی که همکاری و تقسیم کار میتواند توان مجموعهها را چند برابر کند.
رئیس حوزه هنری البرز اظهار کرد: جهاددانشگاهی میتواند یکی از شرکای جدی حوزه فرهنگ در مسیر پژوهش، شناسایی مسائل و تولید محتوای مبتنی بر داده و شناخت اجتماعی باشد. از سوی دیگر، حوزه فرهنگ و هنر نیز میتواند یافتههای علمی و پژوهشی را به زبان قابل فهم برای عموم جامعه تبدیل کند. این همان نقطهای است که علم و فرهنگ به یکدیگر میرسند.
این مسئول افزود: اگر قرار است درباره آینده کشور، هویت نسل جوان، سرمایه اجتماعی، امید، خانواده، سبک زندگی و سایر موضوعات مهم جامعه صحبت کنیم، باید گفتوگو میان پژوهشگر، هنرمند، فعال فرهنگی و مخاطب شکل بگیرد. هیچکدام از این گروهها به تنهایی نمیتوانند تصویری کامل از جامعه ارائه دهند، اما در کنار یکدیگر میتوانند به فهم دقیقتر و راهکارهای مؤثرتر برسند.
وی در ادامه گفت: پیشرفت پایدار زمانی اتفاق میافتد که علم و فرهنگ در کنار یکدیگر حرکت کنند. علم میتواند ابزار و راهکار در اختیار جامعه قرار دهد و فرهنگ میتواند جهت استفاده از این ابزار و راهکار را مشخص کند. اگر این دو از یکدیگر جدا شوند، هم علم از زمینه اجتماعی خود فاصله میگیرد و هم فرهنگ ممکن است از ظرفیتهای جدید علمی و فناورانه بیبهره بماند.
رئیس حوزه هنری البرز خاطرنشان کرد: در شرایطی که فناوریهای نوین، هوش مصنوعی، رسانههای جدید و تغییرات سریع سبک زندگی در حال دگرگون کردن مناسبات اجتماعی هستند، نهادهای علمی و فرهنگی باید بیش از گذشته در کنار یکدیگر قرار گیرند. ما نمیتوانیم با ابزارها و روشهای گذشته به پرسشهای نسل جدید پاسخ دهیم. لازم است همزمان با حفظ اصول و ارزشهای فرهنگی، در شیوههای تولید، روایت و ارتباط با مخاطب نیز نوآوری داشته باشیم.
مهرابی با تبریک سالروز تشکیل جهاددانشگاهی به مدیران، پژوهشگران، دانشگاهیان، دانشجویان و کارکنان این نهاد گفت: ۱۶ مرداد فرصتی است برای بازخوانی تجربه بیش از چهار دهه فعالیت جهاددانشگاهی و توجه دوباره به این حقیقت که کشور بیش از هر چیز به نیروی انسانی توانمند، جوانان خلاق، روحیه جهادی و همکاری میان نهادها نیاز دارد.
این مسئول تأکید کرد: امیدواریم جهاددانشگاهی در ادامه مسیر خود همچنان به عنوان نهادی پیشرو در عرصه علم، پژوهش، فرهنگ و نوآوری، نقش مؤثری در حل مسائل کشور داشته باشد و در استان البرز نیز شاهد گسترش همکاریهای این نهاد با مجموعههای فرهنگی و هنری باشیم؛ چرا که آینده کشور زمانی روشنتر خواهد بود که علم، فرهنگ، هنر و جوانان در یک مسیر مشترک برای ساختن ایران قویتر و امیدبخشتر حرکت کنند.
انتهای پیام
