پیوند مسجد و خانواده؛ کلید تربیت نسل آینده

به گزارش خبرنگار ایکنا از آذربایجان‌غربی، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید مهدی قریشی، نماینده ولی‌فقیه در آذربایجان‌غربی و امام جمعه ارومیه روز گذشته ۳۱ مردادماه در  همایش «مسجد، کانون نشاط»  اظهار کرد: مسجد از جمله مکان‌هایی است که در قیامت می‌تواند درباره رابطه انسان‌ها با خود گواهی دهد بنابراین باید تلاش کنیم کاری نکنیم که از ما شکایت کنند که چرا مردم را به عبادت و حضور در خانه خدا دعوت نکردیم.

وی افزود: لازم است کسانی که خود را متولی و خادم مسجد می‌دانند، بیش از دیگران اهل آن باشند و امروز در شورای فرهنگ عمومی استان نیز عرض کردم که ما خودمان، به‌عنوان کسانی که با مسجد ارتباط داریم، باید اهلش باشیم و تصمیم بگیریم حداقل یک وعده نماز خود را هر روز در مسجد اقامه کنیم و اگر بتوانیم همه نمازها را در آن به‌جا آوریم، چه بهتر می‌شود.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین قریشی بیان کرد: کسانی که در کانون‌های فرهنگی، هیئت امنا، پایگاه‌های بسیج و سایر بخش‌های مسجد مسئولیت دارند، باید خودشان در برنامه‌ها حضور فعال داشته باشند، نمی‌شود کسی مسئول امور مسجد باشد اما خودش حضور مستمر و فعالی در آن نداشته باشد و کسانی که مدیریت مسجد را برعهده دارند، باید الگوی عملی دیگران باشند.

وی ادامه داد: از سوی دیگر، باید خانواده‌های خود را نیز با مسجد آشنا کنیم، خداوند متعال می‌فرماید: «خود و خانواده خویش را از آتش حفظ کنید» و یکی از بهترین راه‌های تربیت دینی و حفظ خانواده، آشنا کردن آنان با مسجد، نماز جماعت و محیط معنوی آن است.

نماینده ولی‌فقیه در آذربایجان‌غربی تصریح کرد: گاهی در مساجد به خانواده‌ها و اهل مسجد عرض می‌کنم که فرزندان و خانواده‌های خود را به مسجد بیاورید آشنایی فرزندان با مسجد، آثار و برکات فراوانی دارد که یکی از آثار آن در همین دنیاست، فرزندی که با مسجد، نماز و فضای معنوی آشنا شود، به‌مراتب بیشتر حرمت پدر و مادر را حفظ می‌کند و از بی‌احترامی و هتک حرمت آنان دور می‌شود که این تنها بخشی از آثار حضور خانواده‌ها در مسجد بوده و پاداش‌های اخروی آن نیز به جای خود قرار دارد. 

وی گفت: اگر بخواهیم مساجد ما آباد و فعال باشند، به نظر بنده نخستین محور، روحانی و امام جماعت مسجد است باید زمینه‌ای فراهم شود که امام جماعت بتواند به‌صورت منظم در مسجد حضور داشته باشد، نماز را اقامه کند و برنامه‌های فرهنگی و مذهبی مسجد را مدیریت و دنبال کند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین قریشی عنوان کرد: محور دوم، هیئت امنای مسجد است اگر هیئت امنا افرادی مؤمن، متدین، دلسوز و برای رضای خدا باشند و مسئولیت خود را به‌عنوان یک خدمت الهی برعهده بگیرند، نقش بسیار مهمی در آبادانی مسجد خواهند داشت، یکی از آسیب‌ها این است که گاهی برخی افراد مسجد را ملک شخصی خود تصور می‌کنند؛ در حالی که مسجد خانه خداست و همه فعالیت‌ها باید برای رضای الهی و خدمت به مردم انجام شود.

وی افزود: محور مهم دیگر، فعالیت پایگاه‌های بسیج و کانون‌های فرهنگی مساجد است اگر این مجموعه‌ها به‌خوبی مدیریت شوند و برنامه‌های مناسب، جذاب و متنوعی برای اقشار مختلف به‌ویژه جوانان و نوجوانان داشته باشند، می‌توانند نقش مهمی در پویایی و آبادانی مساجد ایفا کنند.

کشف استعدادهای نسل جوان در بستر مساجد

نیر الهامی، مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری آذربایجان‌غربی نیز در جریان این همایش، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا گفت:  امروز، روز جهانی مسجد، فرصت ارزشمندی است تا بار دیگر به جایگاه و کارکرد مسجد در جامعه اسلامی توجه کنیم و این روز بهانه‌ای برای بازگشت به سال‌های پیش از پیروزی انقلاب اسلامی و سال‌های آغازین انقلاب؛ دورانی که بسیاری از زمینه‌های شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی در مساجد فراهم و مسجد به کانونی برای تربیت، آگاهی‌بخشی و حضور جوانان تبدیل شده بود.

وی افزود: از همان سال ۱۳۴۲ که حضرت امام خمینی(ره) فرمودند: «سربازان من در گهواره‌ها هستند»، نسلی در بستر انقلاب و در فضای مساجد تربیت شد که بعدها در سال ۱۳۵۷ زمینه‌ساز تلالو و پیروزی انقلاب عظیم اسلامی ایران شد و در آن دوران، جوانان حضور پررنگی در مساجد و پای منبرها داشتند و مسجد نقش مهمی در رشد فکری، معنوی و اجتماعی آنان ایفا می‌کرد.

الهامی بیان کرد: امروز نیز با توجه به شرایط حساس و جنگی کشور، لازم است به تجربه ارزشمند این ۴۷ سال و حتی سال‌های پیش از انقلاب بازگردیم و مسجد را دوباره به محور فعالیت‌های جوانان تبدیل کنیم، باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های هنری، علمی، فرهنگی، اجتماعی و جهادی، زمینه حضور فعال‌تر نسل جوان در مساجد را فراهم کنیم تا آنان مسجد را نه تنها محل عبادت، بلکه پناهگاه آرامش و بستری برای رشد و رسیدن به اهداف خود بدانند.

وی ادامه داد: در شرایط کنونی که شهادت شهدای عزیزمان، به‌ویژه شهدای فرمانده و پیشتاز، موجب نزدیک‌تر شدن دل‌های مردم و شکل‌گیری وحدت و همدلی بیشتر شده است، فرصت مناسبی فراهم شده تا جوانان و نوجوانان با سازماندهی فعالیت‌های جهادی و انقلابی خود، مسجد را محور حرکت‌های اجتماعی قرار دهند و حضور مردم در صحنه و مشارکت جوانان می‌تواند این ظرفیت را به یک جریان مؤثر و ماندگار تبدیل کند.

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری آذربایجان‌غربی تصریح کرد: امروز شاهد هنرنمایی حدود ۱۵۰ نفر از کودکان، نوجوانان و جوانان مسجدی شهرستان ارومیه بودیم، برنامه‌ای که نشان داد اگر ظرفیت نسل جوان در بستر مسجد به‌درستی مورد توجه قرار گیرد، می‌توان مسجد را به کانونی سرشار از نشاط، خلاقیت، امید و فعالیت تبدیل کرد و این حضور نشان‌دهنده آن است که مسجد می‌تواند محل کشف استعدادها و پرورش نسلی فعال، مؤمن و مسئولیت‌پذیر باشد.

وی گفت: از این رو، انتظار می‌رود مسئولان برنامه‌ریزی‌های خود را به گونه‌ای انجام دهند که فعالیت‌های جوانان در عرصه‌های مختلف از اقتصادی و فرهنگی گرفته تا اجتماعی و جهادی، با محوریت مسجد شکل بگیرد و اگر مسجد بتواند به پایگاه اصلی حل مسائل و ساماندهی ظرفیت‌های محله تبدیل شود، بسیاری از مشکلات نیز با مشارکت خود مردم و جوانان قابل شناسایی و حل خواهد بود.

الهامی عنوان کرد: مسجد نباید تنها محلی برای اقامه نماز و انجام عبادت باشد، هرچند عبادت یکی از مهم‌ترین کارکردهای آن است، اما مسجد در فرهنگ اسلامی همواره محور بسیاری از امور اجتماعی، فرهنگی، تربیتی و حتی خدمت‌رسانی به مردم بوده و امروز نیز باید این نگاه به مسجد تقویت شود و مسجد به محلی برای امیدآفرینی، همدلی، نشاط و مشارکت مردم در اداره امور محله تبدیل شود.

وی افزود: امیدواریم با توجه ویژه مسئولان، ائمه جماعات، فعالان فرهنگی و اجتماعی و به‌ویژه جوانان و نوجوانان، شاهد احیای بیش از پیش نقش محوری مساجد در جامعه باشیم به گونه‌ای که مسجد به محل امید مردم، کانون تربیت نسل آینده و محور فعالیت‌های محله‌محور تبدیل شود و از این ظرفیت ارزشمند برای پیشرفت و سربلندی ایران عزیز اسلامی بهره بگیریم.

بانوان همیار محله، بازوان اجرایی تغییر و پویایی در مساجد

رقیه موسویان، مسئول بسیج جامعه زنان سپاه شهدای آذربایجان‌غربی نیز در حاشیه این همایش در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از آذربایجان‌غربی اظهار کرد: مسجد مهم‌ترین پایگاه سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی و اعتقادی در جامعه اسلامی است و همواره نقش مهمی در تعلیم و تربیت افراد ایفا کرده و تنها محلی برای اقامه نماز نیست، بلکه بستری برای رشد فکری، معنوی، اجتماعی و تربیتی نسل‌های مختلف به شمار می‌رود.

وی افزود: امروز نیز شاهد شکل‌گیری حرکت‌ها و فعالیت‌های مختلف در مساجد هستیم که کودکان، نوجوانان و جوانان در آن مشارکت دارند، بدون تردید بخش مهمی از شخصیت و هویت کودکان و نوجوانانی که در این فعالیت‌ها حضور پیدا می‌کنند در بستر مسجد شکل می‌گیرد و مسجد می‌تواند در تربیت نسلی مؤمن، مسئولیت‌پذیر و فعال نقش‌آفرین باشد.

موسویان بیان کرد: مساجد همچنین می‌توانند محلی برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باشند و تجربه سال‌های گذشته نشان داده که در مواقع بحرانی، مردم با محوریت مساجد برای کمک به نیازمندان و یاری‌رسانی به هموطنان خود وارد میدان می‌شوند و این ظرفیت مردمی باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: مسجد فقط محل اقامه نماز و برگزاری مراسم ترحیم نیست، بلکه می‌تواند به پاتوقی جذاب برای نسل جوان تبدیل شود واگر برنامه‌های متنوع فرهنگی، هنری، آموزشی، اجتماعی و ورزشی در مساجد توسعه پیدا کند، می‌توان زمینه حضور مستمر جوانان و نوجوانان را فراهم کرد و ارتباط آنان را با مسجد و ارزش‌های دینی و انقلابی تقویت کرد.

مسئول بسیج جامعه زنان سپاه شهدای آذربایجان‌غربی تصریح کرد: در همین راستا، بانوان همیار محله در سراسر استان شناسایی شده‌اند تا در کنار مردم محله و با محوریت مساجد، در زمینه‌های مختلف فرهنگی، اجتماعی و خدمت‌رسانی فعالیت کنند و این ظرفیت می‌تواند نقش مؤثری در تقویت مشارکت اجتماعی بانوان و استفاده از توانمندی آنان در حل مسائل محلات داشته باشد.

وی گفت: همچنین در مساجد دوره‌های آموزشی مختلفی برای مردم از جمله آموزش‌های مرتبط با آمادگی و مهارت‌های دفاعی، همچنین کلاس‌های خودامدادی و دگرامدادی برگزار می‌شود که می‌تواند در افزایش آمادگی مردم برای مواجهه با شرایط بحرانی مؤثر باشد.

موسویان عنوان کرد: در مجموع، مسجد می‌تواند یک دانشگاه بزرگ برای تربیت جوانان تراز انقلاب اسلامی باشد، دانشگاهی که در آن علاوه بر آموزش معارف دینی، روحیه مسئولیت‌پذیری، ایثار، جهاد، خدمت به مردم و حضور اجتماعی نیز پرورش پیدا می‌کند و از سوی دیگر، مساجد ظرفیت ارزشمندی برای شناسایی و تربیت نخبگان دینی و فرهنگی جامعه دارند.

وی افزود: بنابراین باید تلاش کنیم مسجد را به جایگاه واقعی خود بازگردانیم و از ظرفیت آن برای تربیت نسل آینده، تقویت سرمایه اجتماعی، ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و حل مسائل مردم استفاده کنیم و هرچه ارتباط نسل جوان با مسجد عمیق‌تر و برنامه‌های مساجد پویاتر و جذاب‌تر باشد، زمینه برای شکل‌گیری جامعه‌ای مؤمن، توانمند، مسئولیت‌پذیر و امیدوار بیش از پیش فراهم خواهد شد.