منتظر واقعی در برابر بی‌عدالتی بی‌تفاوت نمی‌ماند

حجت‌الاسلام والمسلمین محمد کریمی، مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری در گفت‌وگو با ایکنا از چهارمحال‌و‌بختیاری با بیان اینکه انتظار فرج در فرهنگ اسلامی و به‌ویژه در مکتب اهل‌بیت(ع)، به معنای امید آگاهانه به تحقق وعده الهی و برپایی جهانی سرشار از عدالت، معنویت و کرامت انسانی به رهبری حضرت امام مهدی(عج) است، اظهار کرد: این انتظار، صرفاً یک احساس قلبی یا اعتقاد ذهنی نیست، بلکه نگرشی است که باید در رفتار، تصمیم‌گیری و سبک زندگی انسان ظهور و بروز پیدا کند.

وی با اشاره به ارتباط انتظار اعتقادی و عملی، افزود: باور به ظهور، زیربنای فکری و اعتقادی منتظر است، اما انتظار عملی زمانی تحقق می‌یابد که این باور به اخلاق نیکو، مسئولیت‌پذیری، رعایت حقوق دیگران، تلاش برای اصلاح جامعه و خدمت به مردم تبدیل شود.

کریمی ادامه داد: انسان منتظر باید در زندگی فردی خود به دنبال خودسازی، صداقت، امانت‌داری و تقویت معنویت باشد و در عرصه اجتماعی نیز برای گسترش عدالت، رفع مشکلات مردم و ترویج ارزش‌های الهی تلاش کند؛ بنابراین انتظار حقیقی، ایمان به آینده روشن همراه با تلاش برای بهتر ساختن امروز است.

مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به برخی برداشت‌های نادرست از مفهوم انتظار، گفت: یکی از این برداشت‌ها، تصور انفعال و دست روی دست گذاشتن تا زمان ظهور است، در حالیکه چنین برداشتی با روح تعالیم اسلامی سازگاری ندارد.

وی با بیان اینکه انتظار فرج مسئولیتی فراتر از زندگی فردی ایجاد می‌کند، افزود: انسان منتظر باید به سرنوشت دیگران و اصلاح شرایط اجتماعی توجه داشته باشد، جامعه منتظر، جامعه‌ای نیست که فقط درباره عدالت سخن بگوید، بلکه باید در رفتارهای روزمره و ساختارهای اجتماعی خود نیز به عدالت و کرامت انسان توجه داشته باشد، منتظر واقعی نمی‌تواند نسبت به فقر، فساد، تبعیض، مشکلات خانواده‌ها یا محرومیت نیازمندان بی‌تفاوت باشد، بلکه در حد توان خود برای اصلاح امور، کمک به دیگران، انجام مسئولیت‌های شغلی و اجتماعی و گسترش اخلاق اسلامی تلاش می‌کند.

کریمی با تأکید بر اینکه زمینه‌سازی برای ظهور به معنای ادعای تعیین زمان ظهور نیست، بیان کرد: زمینه‌سازی به معنای آمادگی اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی برای پذیرش حکومت عدل الهی است.

خودسازی و اصلاح اجتماعی در کنار یکدیگر قرار دارند

مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به مصادیق مسئولیت‌پذیری اجتماعی در فرهنگ انتظار اظهار کرد: در سطح فردی، کمک به نیازمندان، حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر، رعایت حقوق همسایگان، پرهیز از تحقیر دیگران و مشارکت در فعالیت‌های خیرخواهانه از جمله اقداماتی است که می‌تواند این مسئولیت را محقق کند.

وی افزود: در فرهنگ انتظار در سطح خانوادگی باید فرهنگ همدلی، مسئولیت‌پذیری و احترام متقابل تقویت شود و در سطح سازمانی و نهادی نیز رعایت عدالت در ارائه خدمات، شفافیت، مبارزه با فساد، تکریم ارباب‌رجوع و توجه به افراد محروم اهمیت ویژه‌ای دارد، نهادهای فرهنگی و دینی نیز وظیفه دارند آموزه‌های مهدوی را از سطح سخنرانی و مناسبت‌های مذهبی فراتر ببرند و به برنامه‌های عملی برای خدمت‌رسانی، حمایت اجتماعی و تقویت روحیه تعاون پیوند دهند.

کریمی یکی از معیارهای مهم سنجش فرهنگ انتظار را میزان تأثیر باورهای مهدوی بر کاهش رنج انسان‌ها و افزایش مسئولیت‌پذیری اجتماعی دانست و ادامه داد: خودسازی فردی و اصلاح اجتماعی دو مسیر مکمل یکدیگر  هستند و فردی که در زندگی شخصی خود به صداقت، تقوا، رعایت حقوق دیگران و انجام وظایف پایبند است، زمینه مناسب‌تری برای مشارکت در اصلاح جامعه خواهد داشت، از سوی دیگر، جامعه نیز باید شرایطی فراهم کند که رشد اخلاقی و معنوی افراد تقویت شود و ارزش‌هایی مانند عدالت، اعتماد، همکاری و مسئولیت‌پذیری در روابط اجتماعی گسترش یابد.

اثرگذاری برنامه‌های مهدوی در رفتار مخاطبان سنجیده شود

مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به ضرورت توجه به شاخص‌های ارزیابی برنامه‌های فرهنگی مهدویت بیان کرد: میزان حضور مؤثر جوانان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی و کیفیت برنامه‌های آموزشی مهدویت و میزان اثرگذاری آن‌ها بر رفتار مخاطبان از جمله شاخص‌هایی است که می‌توان مورد بررسی قرار داد، این شاخص‌ها باید متناسب با شرایط افراد و نهادها تعریف شوند و ارزیابی آن‌ها نیز با روش‌های واقع‌بینانه، مانند نظرسنجی، مشاهده رفتارها، بررسی عملکرد برنامه‌ها و دریافت بازخورد از مخاطبان انجام شود، هدف از چنین ارزیابی‌، قضاوت درباره ایمان اشخاص نیست، بلکه شناخت میزان موفقیت برنامه‌های فرهنگی در تبدیل آموزه‌های مهدوی به رفتارهای سازنده است.

وی با اشاره به نقش فرهنگ انتظار در تقویت امید اجتماعی و ایجاد انگیزه در نسل جوان اظهار کرد: وقتی جوانان بدانند که زندگی آنان صرفاً به موفقیت‌های شخصی محدود نیست و می‌توانند در ساختن جامعه‌ای بهتر نقش داشته باشند، انگیزه بیشتری برای یادگیری، کار، خدمت و مشارکت اجتماعی پیدا می‌کنند، در این میان، خانواده‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و مراکز فرهنگی باید به جای ارائه تصویرهای غیرواقعی از آینده، امید را با مهارت‌آموزی، تقویت اعتماد اجتماعی، معرفی الگوهای موفق و فراهم کردن فرصت مشارکت همراه سازند.

کریمی با اشاره به تفاوت امید دینی و خوش‌بینی بدون اقدام، بیان کرد: امید حقیقی، انسان را به حرکت و تلاش دعوت می‌کند، اما خوش‌بینی منفعلانه به انتظار تغییر بدون پذیرش مسئولیت می‌انجامد، جامعه منتظر، جامعه‌ای است که دشواری‌ها را می‌بیند، از واقعیت‌ها فرار نمی‌کند و در عین حال، توان خود را برای اصلاح و ساختن آینده از دست نمی‌دهد.

مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری با اشاره به ظرفیت‌های بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) استان در ترویج معارف مهدوی، اظهار کرد: این بنیاد می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های آموزشی، فرهنگی، رسانه‌ای و مردمی، در گسترش این نگاه و پیوند دادن معارف مهدوی با نیازهای واقعی جامعه نقش مؤثری ایفا کند، در این استان نیز می‌توان با توجه به ظرفیت مساجد، مدارس، دانشگاه‌ها، هیئت‌های مذهبی، مراکز فرهنگی و نیروهای مردمی، برنامه‌ای منسجم برای ترویج فرهنگ انتظار تدوین کرد، برنامه‌ای که هم به هویت دینی جامعه توجه داشته باشد و هم زمینه حضور فعال‌تر جوانان را در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی فراهم سازد.

وی با اشاره به ضرورت آموزش مفاهیم مهدویت متناسب با سن مخاطبان بیان کرد: در حوزه آموزش، لازم است مفاهیم مهدویت با زبانی روشن و مستند ارائه شود و دانش‌آموزان و دانشجویان علاوه بر شناخت امام زمان(عج)، با مسئولیت‌های اخلاقی و اجتماعی منتظران نیز آشنا شوند.

کریمی خانواده را یکی از زمینه‌های انتقال فرهنگ انتظار دانست و افزود: والدین می‌توانند با رفتار خود، مانند صداقت، مهربانی، رعایت حقوق دیگران و کمک به نیازمندان، الگوی عملی فرهنگ انتظار باشند، آموزش مهدویت زمانی اثرگذارتر است که فرزندان این آموزه‌ها را در زندگی روزمره خانواده مشاهده کنند.

مدیر بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) چهارمحال‌وبختیاری با تأکید بر نقش رسانه‌ها در ترویج معارف مهدوی تصریح کرد: تولید محتوای جذاب و مستند، استفاده از ظرفیت فضای مجازی، پاسخ‌گویی به شبهات، معرفی الگوهای خدمت و تولید آثار هنری متناسب با نیاز نسل جوان ضروری است؛ همچنین مساجد، مدارس، دانشگاه‌ها، هیئت‌های مذهبی و تشکل‌های مردمی می‌توانند با همکاری یکدیگر برنامه‌های مستمر و اثرگذار طراحی کنند.

وی در ادامه با اشاره به مسئولیت‌های اجتماعی منتظران گفت: دفاع مسئولانه از حقوق مردم، حمایت از محرومان، مطالبه‌گری قانونی و اخلاقی، مبارزه با فساد و تلاش برای دسترسی عادلانه به فرصت‌ها اهمیت دارد، عدالت‌خواهی باید با آگاهی، انصاف، رعایت قانون و پرهیز از تهمت و تخریب همراه باشد، هدف، اصلاح امور و احقاق حق است، نه ایجاد اختلاف و بی‌اعتمادی.

کریمی با تأکید بر اینکه زمینه‌سازی برای ظهور از رفتارهای به‌ظاهر کوچک آغاز می‌شود، گفت: انسان باید تصمیم بگیرد حق کسی را ضایع نکند، در برابر ظلم بی‌تفاوت نباشد و در مسئولیت خود امانت‌دار و منصف باقی بماند.