تلاوت اثرگذار باعث تحول در قاری و مستمع می‌شود

یوسف ایزدی، قاری گیلانی و داور مسابقات قرآن که متولد سال ۱۳۴۸ در یکی از روستاهای شهرستان خمام است، در گفت‌وگو با ایکنا از گیلان، با اشاره به آغاز فعالیت قرآنی خود اظهار کرد: از دوران کودکی به مسجد محل می‌رفتم و با تلاوت اساتید مصری، به‌ویژه استاد عبدالباسط آشنا به این حوزه علاقه‌مند شدم.

وی افزود: در دوران مدرسه نیز قرآن تلاوت می‌کردم و مورد تشویق معلمان و دانش‌آموزان قرار می‌گرفتم؛ به‌گونه‌ای که گاهی معلم در ساعت درس قرآن، زمان کلاس را به تلاوت من اختصاص می‌داد و همین تشویق‌ها موجب شد علاقه و اشتیاق بیشتری پیدا کنم و در جلسات قرآن شرکت کنم.

این قاری برجسته گیلانی گفت: به‌تدریج از محل زندگی خود به رشت رفتم و با جلسات قرآنی این شهر آشنا شدم، در مسابقات شرکت کردم و به مرور توانستم در این مسیر پیشرفت کنم.

قرآن باید در زندگی فردی و اجتماعی ما جاری باشد

این قاری قرآن با تأکید بر ضرورت تبدیل آموزه‌های قرآن به برنامه عملی زندگی تصریح کرد: صحبت کردن درباره عمل به قرآن آسان، اما پایبندی عملی به دستورات آن دشوار است.

وی افزود: وقتی تلاوت قرآن در وجود انسان اثری نداشته باشد و فرد به دستورات الهی در زندگی شخصی، روابط خانوادگی، ارتباط با دوستان و همکاران و مسائل اجتماعی عمل نکند، نمی‌توان گفت که به حقیقت قرآن توجه داشته است.

ایزدی با اشاره به ضرورت آگاهی از احکام و دستورات الهی بیان کرد: برای حرکت در مسیر قرآن باید نسبت به دستورات الهی آگاهی داشته باشیم و در حد توان به آن‌ها عمل کنیم. در شرایطی که دشمنان هجمه‌هایی علیه کشور و جامعه اسلامی دارند نیز باید به این آموزه‌ها توجه کنیم و در مسیر اطاعت از خداوند، پیامبراکرم(ص) و اولی‌الامر حرکت کنیم.

وی با اشاره به آیه 39 سوره نجم «وَأَنْ لَیسَ لِلْإِنْسَانِ إِلَّا مَا سَعَى» گفت: انسان باید به اندازه توان و ظرفیت خود برای عمل به دستورات الهی تلاش کند و هر فرد به هر میزان که توانایی و امکان دارد، باید در این مسیر قدم بردارد.

ایزدی با اشاره به مفهوم تلاوت اثرگذار تأکید کرد: تلاوت مختص آیات الهی است و به معنای خواندن آیات با توجه به معنا و مفهوم آن‌هاست. زمانی‌که قاری با معنا و مفهوم آیات آشنا باشد، تلاوت او نیز اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.

وی با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با قاریان قرآن در نخستین روز ماه مبارک رمضان سال ۱۴۰۳ افزود: یکی از شاخصه‌های تلاوت اثرگذار که رهبر شهیدمان تاکید داشتند این بود که تلاوت کننده هنگام تلاوت قرآن باید بداند در حضور خداست و کلام او را تلاوت می‌کند.

رعایت اصول تجوید در تلاوت قرآن اهمیت ویژه‌ای دارد

ایزدی تصریح کرد: آشنایی قاری با معنا و مفهوم آیاتی است که تلاوت می‌کند؛ چراکه آنچه از دل برآید، بر دل می‌نشیند و تلاوت زمانی می‌تواند بر مخاطب اثر بگذارد که خود قاری نیز تحت تأثیر آن قرار گرفته باشد.

این قاری برجسته گیلانی با بیان اینکه مهم‌ترین معیار ارزیابی تلاوت اثرگذار، ایجاد تحول در قاری و مستمع است، تصریح کرد: تلاوتی اثرگذار است که موجب دگرگونی در خود قاری و شنونده شود. بسیاری از افراد قرآن می‌خوانند و تلاوت‌های فراوانی نیز پخش می‌شود، اما اگر تغییری در رفتار و نگرش قاری یا مستمع ایجاد نشود، نمی‌توان آن را تلاوت اثرگذار دانست.

وی با اشاره به اینکه قرآن با حزن نازل شده است، گفت: قرآن را باید با حزن تلاوت کرد و این موضوع نیز از نشانه‌های توجه به عمق و اثرگذاری تلاوت است.

ایزدی که از داوران بخش تجوید مسابقات قرآن است، درباره ضرورت ایجاد تعادل میان زیبایی صوت و لحن و صحت قرائت بیان کرد: در امتیازبندی مسابقات قرآن، بخش تجوید نسبت به صوت و لحن از اولویت بالاتری برخوردار است؛ چراکه رعایت اصول تجوید در تلاوت قرآن اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با اشاره به روایت «التَّرتیلُ أَداءُ الحُروفِ وَحِفظُ الوُقوفِ» افزود: قاری قرآن باید اصول ادای صحیح حروف و رعایت وقف را در همه شرایط رعایت کند؛ نه اینکه صرفاً هنگام شرکت در مسابقات به آن‌ها توجه داشته باشد.

این داور تجوید تأکید کرد: قاریان باید در تمام مجالس، از محافل انس با قرآن گرفته تا مجالس ترحیم و حتی تلاوت‌های شخصی، به اصول تجوید، صوت و لحن و وقف و ابتدا پایبند باشند. نمی‌توان به این دلیل که یک تلاوت در مجلس غیرمسابقه‌ای انجام می‌شود، از رعایت قواعد قرائت صرف‌نظر کرد.

پیشکسوت قرآنی گیلان افزود: رعایت اصول تجوید باید در همه مجالس مورد توجه قاریان باشد و همین پایبندی به اصول، بر اثرگذاری تلاوت نیز می‌افزاید.

کم‌توجهی به تقلید از استادان برجسته مصری

ایزدی در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین ضعف قاریان جوان، به‌ویژه در مسابقات قرآن، تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین ضعف‌ها، کم‌توجهی به تقلید از استادان برجسته مصری است.

وی افزود: در دوران آغاز فعالیت ما، تقلید از استادان بزرگ و مشهور جهان اسلام اهمیت زیادی داشت و قاریان تلاش می‌کردند با الگو قرار دادن تلاوت آن‌ها، مهارت خود را ارتقا دهند؛ اما متأسفانه امروز این موضوع تا حدودی به فراموشی سپرده شده و قاریان جوان کمتر به این مسئله توجه می‌کنند.

پیشکسوت قرآنی گیلان با انتقاد از الگوبرداری برخی قاریان جوان از قاریان کم‌تجربه‌تر بیان کرد: گاهی قاریان به جای توجه به استادان برجسته جهان اسلام، از قاریان سطح پایین‌تر الگوبرداری می‌کنند که این مسئله می‌تواند به کیفیت تلاوت آن‌ها آسیب بزند.

خانواده؛ نخستین مشوق فرزندان 

ایزدی در پایان درباره نقش خانواده در گرایش فرزندان به فعالیت‌های قرآنی گفت: خانواده نقش نخست را در این زمینه دارد و همراهی پدر و مادر و هدایت فرزندان به سمت جلسات و محافل قرآنی قطعاً تأثیرگذار خواهد بود.

وی همچنین درباره اهمیت تشویق کودکان در مسیر فعالیت‌های قرآنی تأکید کرد: قطعا تشویق در سنین پایین تأثیر بسیار زیادی دارد و می‌تواند زمینه‌ساز علاقه‌مندی و استمرار فعالیت کودکان در این مسیر باشد.