«تا زمانی كه فرهنگ ما دولتی است مسائل ما حل و فصل نمیشود و تا زمانی كه به جای تعميق به ترويج فرهنگ بپردازيم مسائل همچنان باقی میماند و تا زمانی كه به دنبال كميت باشيم حتی هر روز آمار بدهيم و اين آمار نيز درست باشد اما بدنبال اثربخشی نباشيم، مسائل حل و فصل نمیشود». اين جملات بخشی از سخنان حجتالاسلام والمسلمين حسن روحانی، رئيسجمهور منتخب در دوران تبليغات بود؛ سخنانی كه در مناظره فرهنگی بين نامزدهای يازدهمين دوره رياست جمهوری مطرح و از رسانه ملی پخش شد.
دولتی بودن كارهای فرهنگی، ترويج فرهنگ بجای تعميق، بیتوجهی به كميت و اثربخشی فعاليتها و توجه به آمارها از مواردی هستند كه از نظر رئيسجمهور منتخب به عنوان چالشهای پيشروی فعاليتهای فرهنگی كشور در سالهای اخير بوده و به نظر میرسد برای گريز از نگرش آماری به فعاليتهای فرهنگی و تعميق فرهنگ مطلوب در جمهوری اسلامی نياز به راهكارهای اساسی است.
بر اساس سخنان رئيسجمهور منتخب، دو امری كه لازم است مورد توجه قرار گيرد، مردمی كردن فعاليتها و استفاده از نخبگان برای پيشبرد اهداف است؛ در اين راستا دولت نقشی حمايتی خواهد داشت تا از دولتی شدن امور كه به عنوان يك چالش از آن ياد شده، جلوگيری شود.
هر چند مسئله اصلی دولت جديد رسيدگی به مشكلات اقتصادی و معيشتی مردم است اما همانطور كه رهبر معظم انقلاب نيز به آن تأكيد داشتهاند، مسئله فرهنگ در اين سالها مظلوم واقع شده است، چه اينكه در سايه مشكلات اقتصادی مورد بیمهری قرار میگرفت و يا از سوی ديگر زخمخورده بگو مگوهای سياسی میشد؛ به هر روی بايد منتظر نگاه دولتمردان جديد به حوزه فرهنگ بود.
در اين ايام كه رئيسجمهور منتخب در تلاش برای معرفی كابينه دولت يازدهم است، لازم است شخصی متصدی حوزه فرهنگ شود كه فراجناحی عمل كرده و به دور از نگاههای سياسی و جناحی، نگرشی فرهنگی برای حل معضلات فرهنگی كشور داشته باشد.
توجه به آمارها و كميت فعاليتهای صورت گرفته در بخش فرهنگی مسئلهای است كه در اين سالها وجود داشته و همانطور كه رئيسجمهور منتخب نيز به آن اشاره كرده، يكی از دلايل كم اثر بودن چنين فعاليتهايی در جامعه بوده كه نيازمند تغيير نگاه و عملكرد در اين حوزه است. استفاده از نخبگان و مجربان صاحب فكر و انديشه میتواند در اين بخش اثرگذار باشد.
هر چند وقتی صحبت از مشكلات فرهنگی به ميان میآيد، نگاهها به سمت مميزی كتابها و فيلمهای سينمايی میرود (همانطور كه كانديداهای يازدهمين دوره رياست جمهوری در مناظره فرهنگی، صحبتها و پرسشهای خود را حول حوزه كتاب و سينما مطرح میكردند)، اما لازم است برای رسيدن به اهداف جمهوری اسلامی در حوزه فرهنگ دايره وسيعتری برای فرهنگ در نظر گرفت. هر چند كتاب و سينما و ساير آثار هنری هر يك ابزاری برای ترويج و تعميق فرهنگ در جامعه هستند، اما اگر نگاههای مسئولان فرهنگی صرفاً معطوف به اين بخشها شود، آن هم به دليل تفاوت سلائق و آرا و حاكم كردن انديشه خود در اين حوزهها، بار ديگر شاهد بگو مگوهايی خواهيم بود كه ريشه در مسائل سياسی خواهد داشت.
بناست ايران 1404 «توسعه يافته، متناسب با مقتضيات فرهنگى، جغرافيایى و تاريخى خود، و متكى بر اصول اخلاقى و ارزشهاى اسلامى، ملى و انقلابى» باشد، بنابراين افق ديد دولتمردان و مسئولان فرهنگی كشور مشخص و نمايان است، همتی میخواهد تا رسيدن به قله هايی كه رسيدن به آن شدنی است.