القای معانی؛ حلقه مفقوده قرائت قرآن در کشور

کبری احسانی، مدرس ترتیل و تجوید قرآن کریم در گفت‌وگو با ایکنا از سمنان در تبیین ابعاد هنر تلاوت و تأثیرگذاری آن بر جان مخاطبان، با اشاره به مفهوم القای معانی اظهار کرد: القای معانی یعنی قاری بتواند با صوت، لحن و تجوید، این هنر را در استخدام معانی قرآن قرار دهد؛ به عنوان مثال، قاری باید بتواند فضایی همچون چاهی که حضرت یوسف(ع) در آن انداخته شدند را با طنین صدایش به مخاطب القا کند.

وی صوت و لحن را نوعی جبهه‌گیری معنوی و هنری قاری در مقابل فهم آیات دانست که به وسیله حنجره، قلب و مغز انسان انجام می‌شود و ادامه داد: هدف از اجرای این روش آموزشی آن است که ترجمه و مفاهیم مندرج در آیات، به‌واسطه ابزار لطیف و هنری صوت و لحن به تصویر کشیده شود و می‌توان صوت و لحن را ابزار هنری تدبر در قرآن دانست.

این مدرس قرآن با ابراز تأسف از اینکه در کشورمان روی مقوله قرائت بسیار کار شده اما به القای معانی کمتر پرداخته شده است، بیان کرد: ما مخالف تقلید در قرائت نیستیم، اما تقلید راه و شیوه خاص خودش را دارد و قاری باید بداند از چه کسی، به چه مدت و چگونه تقلید کند.

مدرس ترتیل و  تجوید جامعةالقرآن بانوان و نوجوانان سمنان با اشاره به ارتباط میان تلاوت قرآن و ایجاد خشوع در دل مؤمن، اظهار کرد: خاصیت ایمان انسان مؤمن این است که در برابر ذات اقدس الهی احساس کوچکی می‌کند؛ خشوع، تأثر خاص قلبی در برابر موجودی با عظمت است و چون نماز اظهار خضوع تام در برابر خداوند متعال است، دستورات ویژه‌ای برای قبل، حین و بعد از آن مقرر شده که همگی نمودارهای باور انسان به عالم غیب و کمال مطلق الهی هستند.

احسانی با تأکید بر اینکه هرچه توجهات قلبی قاری یا نمازگزار به این معارف بیشتر باشد، روح نیز بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد، متذکر شد: در نتیجه، حقیقت قرائت قرآن برای حصول به خشوع و خشیت است که گاه با حزن همراه شده و به بکاء و گریه می‌انجامد.

وی با اشاره به سیره اهل بیت(ع) در تلاوت قرآن کریم، یادآور شد: ائمه معصومین(ع) با چنین هدف عالی حرکت می‌کردند و مستمعان را مجذوب می‌ساختند؛ چنان‌که در روایات آمده است وقتی امام حسن مجتبی(ع) قرآن تلاوت می‌کردند، کوچه‌ای که منزل ایشان در آن واقع بود به دلیل تجمع و اثرگذاری حقیقی تلاوت بر جان‌ها بسته می‌شد که این امر نشان‌دهنده آثار و نشانه‌های حقیقی قرائت قرآن در روایات است.