ضرورت بازشناسی ابعاد علمی و اجتماعی شخصیت حضرت زهرا(س)

حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی صادقی مدرس سطوح عالی حوزه در گفت‌وگو با ایکنا از کرمانشاه اظهار کرد: معرفت به حضرت زهرا(س) راهی برای اتصال به دریای بی‌کران معارف الهی است و هر اندازه انسان به این بانوی بزرگوار نزدیک‌تر شود، از برکات معنوی مکتب اهل‌ بیت(ع) بیشتر بهره‌مند خواهد شد. 

وی افزود: شخصیت آن حضرت تنها به عبادت و زندگی خانوادگی محدود نمی‌شود، بلکه ایشان در عرصه‌های علمی، اجتماعی و دفاع از ولایت نیز نقش‌آفرین بودند و ابعاد کمتر شناخته‌شده زندگی ایشان باید برای جامعه تبیین شود.

صادقی ادامه داد: حضرت زهرا(س) همسری شایسته در مسیر بندگی خدا، مادری نمونه در تربیت فرزندان و بانویی مبارز در دفاع از حق و ولایت بودند و هر یک از این ابعاد ظرفیت گسترده‌ای برای الگوبرداری دارد.

وی با اشاره به معیارهای حضرت زهرا(س) در زندگی مشترک افزود: در روایتی آمده است که پیامبر اکرم(ص) پس از ازدواج حضرت فاطمه(س) با امیرالمؤمنین علی(ع)، از دختر خود درباره همسرش پرسیدند و حضرت در پاسخ، امیرالمؤمنین(ع) را بهترین یاور برای عبادت خداوند معرفی کردند. این پاسخ نشان می‌دهد که معیار آن حضرت در زندگی مشترک، ظواهر و مسائل مادی نبود، بلکه همراهی در بندگی و اطاعت خداوند اهمیت داشت.

صادقی با اشاره به شیوه تربیتی حضرت زهرا(س) بیان کرد: آن حضرت حسنین(ع) را از دوران کودکی به عبادت و شب‌زنده‌داری در شب قدر تشویق می‌کردند و برای ایجاد انگیزه در آنان از تشویق و پاداش بهره می‌گرفتند. همچنین نقل شده است که پس از بازگشت فرزندانشان از مسجد، درباره سخنان پیامبر اکرم(ص) از آنان سؤال می‌کردند تا مطالب شنیده‌شده را برای مادر بازگو کنند. این روش نشان‌دهنده توجه حضرت به تقویت روحیه یادگیری، مسئولیت‌پذیری و تربیت دینی فرزندان بود.

مدرس سطوح عالی حوزه با تأکید بر اینکه شخصیت حضرت زهرا(س) نباید تنها در ابعاد فردی و عبادی خلاصه شود، ادامه داد: آن حضرت در عرصه اجتماع نیز حضوری فعال داشتند و در دفاع از ولایت امیرالمؤمنین(ع) به خانه‌های مهاجران و انصار مراجعه می‌کردند و با یادآوری واقعه غدیر و سخنان پیامبر(ص)، به روشنگری می‌پرداختند.

وی گریه‌های حضرت زهرا(س) و پنهان ماندن محل دفن ایشان را از جلوه‌های ماندگار مبارزه آن حضرت دانست و گفت: پس از گذشت قرن‌ها همچنان این پرسش مطرح است که چرا دختر پیامبر اکرم(ص) غریبانه به خاک سپرده شد و چرا محل دفن ایشان برخلاف محل دفن امیرالمؤمنین(ع) آشکار نشده است. این موضوع زمینه‌ای برای بازخوانی حوادث پس از رحلت پیامبر(ص) و شناخت مظلومیت حضرت زهرا(س) فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که مبارزه و اعتراض ایشان به انحرافات جامعه اسلامی، در تاریخ نیز استمرار یافته است.

صادقی با اشاره به ابعاد علمی و معنوی حضرت زهرا(س) اظهار کرد: آن حضرت در کنار فعالیت‌های اجتماعی، در تبیین معارف دینی و مباحث تفسیری نیز نقش داشتند و در جریان بیان آیات قرآن به موضوع امامت و ولایت می‌پرداختند. همچنین در روایات، جایگاه ویژه‌ای برای ایشان بیان شده است؛ از جمله اینکه ائمه اطهار(ع) حجت خدا بر مردم و حضرت زهرا(س) حجت خدا بر ائمه(ع) هستند.

وی با اشاره به دو نام مشهور حضرت فاطمه و زهرا افزود: نام فاطمه در روایات با رهایی شیعیان از آتش دوزخ پیوند دارد و نام زهرا نیز به معنای درخشندگی و نورانیت است که در روایات، نور عبادت آن حضرت به روشنایی آسمان‌ها و عرش الهی تعبیر شده است. این نام‌ها بیانگر جایگاه حضرت در هدایت جامعه ایمانی و نظام آفرینش هستند. همچنین آن حضرت با وجود خود، زمینه استمرار نسل پیامبر(ص) و امتداد رسالت و هدایت الهی را فراهم کردند.

مدرس سطوح عالی حوزه با اشاره به روحیه ایثار و توجه حضرت زهرا(س) به محرومان تصریح کرد: در روایتی آمده است که فرد نیازمندی به پیامبر اکرم(ص) مراجعه کرد و به او آدرس خانه حضرت زهرا(س) داده شد. آن حضرت نیز گردنبند ارزشمند خود را به نیازمند بخشیدند تا با فروش آن بتواند مشکلش را برطرف کند. این ماجرا نشان می‌دهد که حضرت در کنار مسئولیت‌های خانوادگی، نسبت به فقرا و نیازهای جامعه نیز احساس مسئولیت می‌کردند.

صادقی در پایان با تأکید بر ضرورت بازشناسی همه ابعاد شخصیت حضرت زهرا(س) یادآور شد: آن حضرت الگویی کامل برای زنان در همه عرصه‌ها هستند و سیره ایشان نشان می‌دهد که می‌توان در کنار همسرداری و تربیت فرزند، در عرصه‌های اجتماعی، حمایت از محرومان، روشنگری و دفاع از ارزش‌های دینی نیز نقش‌آفرین بود.