Milli təhlükəsizlik üzrə doktorluq dərəcəsinə malik Məhəmməd Xudaverdi “Avropada İslam Tələbə İttifaqları Birliyinin 59-cu illik toplantısına Ali Rəhbərin mesajının təhlili” mövzusunda yazdığı məqalədə qeyd edir: Bu mesaj gənclərin və tələbələrin həyati rolunu vurğulamaqla yanaşı, dini dəyərlər, milli özünəinam və beynəlxalq aləmdə fəal iştirak arasında bir sintezi nümayiş etdirir. Həmçinin İranın hegemon güclərə və hökmranlıq sisteminə qarşı mübarizəsinin əsas oxunu aydınlaşdıraraq siyasi və ideoloji sərhədləri müəyyənləşdirir və daxili və xarici auditoriyaya İran İslam hərəkatının gücünü, möhkəmliyini və legitimliyini çatdırır. Bu mesajın strateji, siyasi və yanaşma baxımından təhlili təkcə İran siyasətinin daxili və xarici ölçülərini aydınlaşdırmır, həm də qlobal hegemonluğa qarşı mübarizə və İslamın ədalətli nizamını təşviq etmək üçün nəzəri və əməli baxış bucağını ön plana çıxarır. Buna görə də, bu mesajın dəqiq araşdırılması İranın uzunmüddətli daxili siyasət, beynəlxalq diplomatiya və ictimai-mənəvi kapitalın gücləndirilməsi istiqamətlərini anlamaq üçün bir pəncərə açır.
Mesajın strateji təhlili
- Milli kimlik və özünəinam üzərində fokus: İnqilab Rəhbəri mesajına İranın qlobal miqyasda yeni nüfuz və çəkisinə işarə etməklə başlayır. Bu, milli özünəinam və daxili potensiala vurğu deməkdir ki, xarici təhdidlərə qarşı strateji yanaşma kimi təqdim olunur.
- Düşmənin müəyyənləşdirilməsi və mübarizə oxu: Mesajda düşmən “fəsad törədən və zalım hegemonlar” və “Amerika ordusu və onun rüsvayçı törəməsi” ifadələri ilə təsvir olunur. Bu söz seçimi İran İslam Respublikasının strateji yanaşmasını göstərir: qlobal hegemonluğa qarşı aktiv müqavimət və diqqətin yalnız texniki məsələlərə, məsələn, nüvə proqramına yönəlməməsi.
- Qlobal ədalət bayrağı və İslam nizamı: İnqilab Rəhbəri açıq şəkildə bildirir ki, nüvə mövzusu sadəcə bir bəhanədir və əsas məsələ ədalətsiz nizam və hegemon sistemlə mübarizə, milli və beynəlxalq İslam nizamının inkişafıdır. Bu, İranın uzunmüddətli yanaşmasının – İslam dəyərlərinə əsaslanan alternativ qlobal nizamın qurulmasının – göstəricisidir.
Mesajın siyasi təhlili
Daxili həmrəyliyin və gənc nəslin birliyinin gücləndirilməsi: İnqilab Rəhbəri tələbələrə və gənclərə müraciət etməklə gənc nəslin ölkənin siyasətində və mədəni-sivilizasiya hərəkətindəki rolunu ön plana çıxarır. Bu, xüsusilə xaricdəki fəal və elit qüvvələr arasında sosial kapital yaratmaq və daxili dəstəyi gücləndirmək üçün siyasi bir mesajdır.
Xarici təzyiqlərə cavab: Mesaj ABŞ və müttəfiqlərinin bölgədəki cəhdlərinin uğursuzluğuna işarə etməklə beynəlxalq ictimaiyyətə siyasi siqnal göndərir ki, İran xarici təzyiqlərə qarşı müqavimət göstərə və öz hədəflərini irəli apara bilir.
Diasporaya və xaricdəki iranlı elitalara mesaj: Xaricdəki tələbələrin roluna vurğu etməklə İnqilab Rəhbəri diasporada siyasi-sosial şəbəkələşməni gücləndirir. Bu yanaşma yumşaq təsir vasitəsi və mədəni-siyasi diplomatiya aləti kimi istifadə oluna bilər.
İdeoloji yanaşma
Müqavimət oxu və hegemonluğa qarşı mübarizə: Mesaj ideoloji olaraq müqavimət oxunu ön plana çıxarır; yəni hegemonluğa qarşı mübarizə və dini-islami dəyərlərə əsaslanan qlobal ədalətin reallaşdırılması.
Fədakarlıq və şəhadətin ucaldılması: İnqilab Rəhbəri alimlərin və sərkərdələrin şəhadətini cəmiyyət üçün öncül element və nümunə kimi təqdim edir ki, bu həm psixoloji, həm də strateji baxımdan müqavimət hərəkatının davamlılığı üçün əhəmiyyətlidir.
Özünü dərkə və daxili gücdən istifadə çağırışı: İman və saleh əmələ söykənərək bacarıqları tanımaq və daxili imkanlara arxalanmaqla İnqilab Rəhbəri qlobal hegemonluğa qarşı mübarizə üçün özünə güvən və daxili potensialların inkişafına əsaslanan bir strategiya təqdim edir.
Mesajın strateji nəticələri və funksiyaları
- Milli birliyin möhkəmləndirilməsi və motivasiya: Mesaj milli motivasiyanı və müqavimət ruhunu artırır, sivilizasiya və qlobal hərəkətdə iştirak hissini gücləndirir.
- Xaricdəki iranlılar üçün qlobal kollektiv kimliyin yaradılması: Xaricdəki tələbələrə müraciətlə milli kimliklə beynəlxalq fəallıq arasında bir bağ qurulur.
- Gündəlik siyasi məsələlərin fövqündə uzunmüddətli hədəflərə fokuslanma: İnqilab Rəhbəri göstərir ki, İran yalnız nüvə mövzusu ilə məşğul deyil, həm də qlobal nizamı ədalət və islami dəyərlərə doğru dəyişdirmək üçün strateji yanaşma ortaya qoyur.
Nəticə
İnqilab Rəhbərinin mesajı çoxqatlı strateji bəyanatdır ki, eyni zamanda daxili rolu – “milli həmrəylik və gənclərin özünəinamı”, regional və beynəlxalq rolu – “qlobal hegemonluğa qarşı mübarizə və islami ədalətli nizamın təsviri” və ideoloji rolu – “islami dəyərlərin və müqavimət mədəniyyətinin təşviqi”ni əhatə edir.
Bu mesaj güclü dil və ideoloji işarələrdən istifadə etməklə həm motivasiyaedici təsir göstərir, həm də İranın daxili və xarici siyasi mövqeyini möhkəmləndirir və eyni zamanda yumşaq və sərt strategiyanı paralel şəkildə irəli aparır.
4325271