آيه «إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ» بيانگر پشتوانه معرفتی مفهوم توكل در زندگی است

گروه فعاليت‌های قرآنی: آيه «إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ» را می‌توان پشتوانه معرفتی توكل دانست، در واقع اساس توكل آن است كه قدرت لايزال الهی را قدرتی بدانيم كه در همه امور نافذ است و ما بايد اين باور را در خويش پرورش دهيم.

حجت‌الاسلام عبدالله باوی، مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خوزستان، با اشاره به آيه «إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ؛ ‏خدا فرمانش را به انجام‏ رساننده است»، (آیه 3، سوره طلاق) اظهار كرد: اين فراز از آيه در ضمن آيه سوم سوره طلاق آمده است كه چنين بيان می‌كند كه چنانچه انسان در همه امور تقوای الهی پيشه كند، خداوند راه برون‌رفت از مشكلات را در مقابلش قرار می‌دهد و رزق و روزيش را از جايی كه گمان ندارد، می‌رساند. در ادامه نيز فرمود: هر كس بر خدا توكل كند، خدای تعالی كفايت امرش را می‌كند.

وی با بيان اينكه فرهنگ و عقيده توكل بر قدرت روحی فرد در برابر مشكلات می‌افزايد، عنوان كرد: باور به آيه «إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ» زمينه توكل را در انسان به وجود می‌آورد. به طوری كه می‌توان آن را پشتوانه معرفتی توكل دانست. در واقع اساس توكل آن است كه قدرت لايزال الهی را قدرتی بدانيم كه در همه امور نافذ است و ما بايد اين باور را در خويش پرورش دهيم.

باوی ادامه داد: معنای اين فراز از آيه آن است كه خدای تعالی فرمان خود را به انجام می‌رساند؛ به اين معنا كه فرمان خدای تعالی كه قادر مطلق است، در همه چيز نافذ است و هر كاری را كه اراده كند به انجام می‌رساند.

هيچ چيز در مقابل اراده خدا تاب و توان مقابله را ندارد

اين مدرس علميه حوزه بيان كرد: اين آيه به زنان، مردان و كسانی كه در جريان موردنظر سوره طلاق يا در ديگر امور، خود را موظف به كارهايی می‌دانند، هشدار می‌دهد كه از مشكلات نهراسند. مجری عدالت باشند و گشايش كارهای بسته را از خدا بخواهند؛ چرا كه خدا تضمين كرده است كه مشكل پرهيزگاران را بگشايد و آن‌ها را از جايی كه خودشان نيز انتظار ندارند، برطرف سازد و خدای تعالی قادر به انجام اين ضمانت است؛ چرا كه اراده‌اش در همه امور نافذ است.

باوی افزود: انسان سعی كند در همه امور رابطه‌اش را با خدا اصلاح كند و در اين صورت انتظار تحقق اين وعده الهی را داشته باشد. خدای تعالی در آيه ياد شده فرموده است كه امرش را كفايت می‌كند؛ لذا انسان بايد مسلم بداند كه اگر خدای تعالی اراده كند كاری انجام دهد، اراده‌اش نافذ است و هيچ چيز در مقابل اراده خدا تاب و توان مقابله را ندارد.

مدير مدرسه علميه امام صادق(ع) آبادان ادامه داد: در پايان آيه ياد شده می‌فرمايد: «قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَیْءٍ قَدْرًا؛ به راستى خدا براى هر چيزى اندازه‏اى مقرر كرده است» اين عبارت، حاوی اشاره‌ای لطيف به نظامی است كه حاكم بر تكوين و تشريع است. يعنی دستوراتی كه خدا در مورد طلاق و غير آن صادر فرموده همه بر اساس حساب و اندازه‌گيری دقيق و حكيمانه‌ای است.

وی ادامه داد: مشكلاتی كه در طول زندگی انسان در مسائل مختلف روی می‌دهند، هر كدام اندازه و حساب و مصلحت و پايانی دارد و نبايد موقع بروز اين حوادث انسان آشفته شود و زبان به شكوه و گلايه بگشايد، يا برای حل مشكلات به بی‌تقوايی متوسل شود بلكه بايد با نيروی تقوی و خويشتنداری و توكل بر خدا، به جنگ اين مشكلات برود و حل نهايی را از خدا بخواهد؛ چرا كه بر اساس آيه «إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ» خداوند امرش را نافذ می‌سازد و آن را محقق می‌كند.

باوی گفت: اين باور به روح توكل بازمی‌گردد. به اين معنا كه انسان بايد روح توكل را بر خود حاكم كند؛ به اين گونه كه انسان تلاش كند و كار خود را پس از انجام وظيفه به خدا واگذارد و حل مشكلات را نيز از خدا بخواهد، خدايی كه از تمام نيازهای او آگاه است، نسبت به او رحيم و مهربان است و قادر به حل مشكل او است. اگر روحيه توكل در انسان زنده شود كه بستگی به ايمان فرد دارد. هر چه ايمان انسان بيشتر باشد، روحيه توكل در وجودش قوی‌تر می‌شود، هرگز يأس و نااميدی را به خود راه نمی‌دهد و در برابر مشكلات احساس ضعف و زبونی نمی‌كند.

فرهنگ و عقيده توكل بر قدرت روحی فرد در برابر مشكلات می‌افزايد

اين مدرس حوزه علميه با اشاره به روايتی گفت: از پيامبر گرامي اسلام(ص) سؤال شد كه توكل چيست؟ حضرت از جبرئيل سؤال فرمودند و چنين پاسخ شنيد كه حقيقت توكل آن است كه انسان بداند مخلوق نه زيان می‌رساند و نه نفع، نه عطا می‌كند و نه منع، توكل چشم اميد از خلق برداشتن و به خالق دوختن است. هنگامی كه چنين شود انسان جز برای خدا كار نمی‌كند، به غير او اميد ندارد، از غير او نمی‌ترسد و دل به كسی جز او نمی‌دهد.

وی در پايان خاطرنشان كرد: انسان هنگامی كه اين پيام را از قرآن دريافت و باور كرد، روحيه توكل در او مضاعف می‌شود. در مقابل كسی كه اين روحيه را ندارد، ضعيف و زبون است و از قدرت و اراده و مهر خداوند نااميد شده است. فردی كه در سايه اين آيه، روحيه توكل را در خود پرورانده، اين حالت و احساس را ندارد. ان‌شاءالله با عمل به اين آيات زمينه قرآنی شدن اخلاق و منش خود را فراهم آوريم.