رحمت خداوند؛ زيربنای تمام عالم هستی/ منع و عطای خداوند ناشی از رحمت اوست

گروه اجتماعی: مدير مدرسه علميه بندر امام خمينی(ره) با اشاره به آيه 2 (فاطر) اظهار كرد: در اين آيه خداوند از رحمت خود كه زيربنای تمام عالم هستی است سخن می‌گويد كه با توجه به حكمت خداوند، منع و عطای او ناشی از رحمت است.

مرضيه سلمانی‌زارچی، مدير مدرسه علميه بندر امام خمينی(ره) در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، با اشاره به آيه «مَا یَفْتَحِ اللَّهُ لِلنَّاسِ مِن رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا وَمَا یُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُ مِن بَعْدِهِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيم، هر رحمتى را كه خدا براى مردم گشايد بازدارنده‏‌اى براى آن نيست و آنچه را كه باز دارد پس از‌[باز گرفتن] گشاينده‏‌اى ندارد و اوست همان شكست‏‌ناپذير سنجيده‏‌كار» (فاطر/2) بيان كرد: در اين آيه خداوند از رحمت خود كه زيربنای تمام عالم هستی است سخن می‌گويد و به‌جای استفاده از كلمه(يرسل) از(يفتح) استفاده كرده به اين دليل كه بفهماند رحمتی كه خداوند به مردم می‌دهد در اطراف مردم وجود دارد نه اينكه از دسترس آنها دور باشد.

وی گفت: بهره‌مند شدن مردم از اين خزينه‌های رحمت محتاج آن است كه خداوند آن خزينه‌ها را به روی مردم بگشايد، بنابراين رحمت خداوند سبحان جای دوری نيست.

سلمانی‌زارچی ادامه داد: به گفته مفسران اينكه از رزق و نعمت در آيه يادشده تعبير به رحمت كرده است، برای اين است كه بفهماند منع و عطای خداوند تنها ناشی از رحمت اوست. بنابراين بخشش و عطای او ناشی از اين نيست كه توقع سود و كمالی را از بنده خود داشته باشد، بلكه او بی‌نياز مطلق است و ارزانی نعمت بر بندگان، ناشی از رحمت او است.

اين مدرس حوزه علميه با اشاره به بخش دوم آيه تصريح كرد: در جمله بعد «وَمَا یُمْسِكْ فَلَا مُرْسِلَ لَهُ مِن بَعْدِهِ» كلمه (من بعده) اشاره به آن دارد همان طور كه خداوند در روزی دادن و عطا اول است و هيچ كس نمی‌تواند جلوی روزی دادن او را بگيرد، در منع نيز اول است و كسی نمی‌تواند نعمتی را كه او بازداشته، عطا كند.

وی افزود: در آخر آيه، به دو اسم خداوند كه عزيز و حكيم است اشاره كرده و می‌فرمايد خداوند عزيز است؛ يعنی هرگز شكست نمی‌خورد نه در وقتی كه عطا می‌كند، كسی می‌تواند جلوی عطای او را بگيرد و نه در وقتی كه منع می‌كند، كسی می‌تواند به جای او عطا كند و منع و عطايش ناشی از حكمت است.

مدير مدرسه علميه بندر امام خمينی(ره) ادامه داد: در اين آيه نكاتی وجود دارد از جمله اين نكات، توحيد در رازقيت است و توجه به اينكه عموم نعمت‌ها از آن خداست و تنها او روزی‌دهنده است چراكه منشأ نعمت‌ها اوست و فرد ديگر نعمتی ندارد كه به خلق بدهد. نكته دوم، توحيد در ربوبيت است و اينكه مالك تدبير امور مردم و همه موجودات خداوند است. او مالك تدبير امور خلق است و اين نعمت‌ها را كه مردم و غير مردم در آن غوطه‌ور هستند، خداوند در اختيار آنها قرار می‌دهد و اوست كه به‌وسيله قرار دادن نعمت‌هايش در اختيار موجودات آنها را پرورش داده و تقويت كرده و به آن هدف مطلوب می‌رساند.

سلمانی‌زارچی گفت: بنابراين در مورد انسان، خداوند او را خلق كرده و هدف از خلقت انسان را رسيدن او به كمال و قرب الهی قرار داده است. در اين مسير نعمت‌های خود را اعم از مادی و معنوی در اختيار انسان قرار داده تا پله‌های ترقی و مدارج معنوی را يكی پس از ديگری طی نموده و به هدف مطلوب كه مقام قرب الهی است، برساند.