عارفی كه بی‌پشتوانه نظری به سلوك می‌پردازد، به مقصد نمی‌رسد

گروه ادب: غلامحسين ابراهيمی‌دينانی در مراسم رونمايی از كتاب «سخن ابن سينا در كلام بهمنيار» كه به قلم عبدالله نصری نوشته شده و امروز، 13 ارديبهشت در سرای اهل قلم رونمايی شد، تصريح كرد: سلوك عارف با عمل است و اگر اين عمل هم پشتوانه نظری نداشته باشد، نمی‌تواند به مقصد برسد.

به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، آئين رونمايی از كتاب «سخن ابن سينا در كلام بهمنيار» ظهر امروز جمعه، سيزدهم ارديبهشت‌ماه با حضور عبدالله نصری، نويسنده كتاب، مجيد حميدزاده، معاون پژوهشی پژوهشگاه حكمت و فلسفه و غلامحسين ابراهيمی‌دينانی، استاد ادبيات در سرای اهل قلم برگزار شد.

ابراهيمی‌دينانی با اشاره به اهميت فلسفه در دنيای امروز گفت: يك فيلسوف با محقق فلسفه تفاوت دارد؛ چرا كه فلسفه سلوك است و فيلسوف سالك راه. همان طور كه عارف، سالك است، فيلسوف نيز سالك است، با اين تفاوت كه سلوك فيلسوف با نظر است، اما سلوك عارف با عمل كه اگر اين عمل هم پشتوانه نظری نداشته باشد، نمی‌تواند به مقصد برسد.

استاد بازنشته دانشگاه تهران ادامه داد: نوشتن دغدغه من است و همين امر است كه انگيزه‎ای می‎شود تا كتابی را به رشته تحرير درآورم،. تاليف كتاب «سخن ابن سينا و كلام بهمنيار» به علت دغدغه‌ای بود كه نسبت به ابن سينا احساس می‌‎كردم.

اين پژوهشگر با گريز به تأثيراتی كه ابن سينا بر روند حكمت و انديشه اسلامی داشته است، اظهار كرد: هر علمی را می‌شود بدون تاريخ آموخت. به عنوان نمونه می‌شود طبيبی بدون خواندن «قانون» پزشك خوبی باشد، اما يك فيلسوف بدون دانستن تاريخ فلسفه نمی‌تواند ادعايی داشته باشد؛ از اين نظر كه برای دانستن فلسفه بايد تاريخ و سلوك آن را بدانيم.

وی ادامه داد: مباحثی كه فيلسوف مطرح می‌كند، با آنچه كه ديگران به آن می‌پردازند، متفاوت است، مثلاً فيزيك‌دان می‌گويد كه ماده را شناخته است، اما فيلسوف می‌پرسد كه «شناخت» چيست و اين خيلی مهم است؛ يعنی تفكيك ميان وجودشناسی و شناخت‌شناسی. ابن سينا همين موضوع را در قالب ذهن و عين مطرح می‌كند.

ابراهيمی‎دينانی تصريح كرد: بوعلی وجودشناس است، اما به گونه‌ای اين مسئله را حل كرده كه شايد در تاريخ تفكر فلسفه هيچ‌ كس مانند او شكاف عميق اين دو مسئله را پر نكرده باشد.

وی با بيان اينكه دنيای امروز ابن سينا را نشناخته است، يادآور شد: نحله‌های مختلف فلسفی عرق می‌ريزند تا اين شكاف را پر كنند، اما ابن سينا سال‌های پيش يه اين پرسش پاسخ داده است. اين انديشمند و حكيم ايرانی به علم حضوری اشاره می‌كند و به نظر او تا زمانی كه علم حضوری ميسر نشود،‌ شناخت و علم حصولی نيز غيرقابل امكان خواهد بود.

اين محقق ادامه داد: متأسفانه برخی از آثار ابن سينا از بين رفته است و به عنوان نمونه 20 جلد از مجموعه «الانصاف» كه در حمله مسعود غزنوی به اصفهان نابود شد و در آتش سوخت، می‌توانست دنيايی را تكان دهد و در حال حاضر نيز از آثاری كه از خود ابن سينا هم باقی مانده يا انديشه‌هايی كه از او در منابع شاگردانش به چشم می‌خورد، هم غافل هستيم.

وی در پايان گفت: در جهان اسلام هنوز تا اين ساعت كسی مانند ابن سينا رشد نكرده است و او تنها فيلسوف عالم شرق است و ناگفته‌های بسياری در آثار اوست كه بايد به آن پرداخته شود.