پس از چند دهه؛ چاپ قرآن به خط نستعليق

گروه ادب: پس از كتابت قرآن به خط نستعليق توسط سيدحسين ميرخانی كه چند دهه پيش صورت گرفته است، به زودی قرآن با خط نستعليق و به كوشش منوچهر نوح‌سرشت، از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاپ می‌شود.

منوچهر نوح‌سرشت، كاتب قرآن به خط نستعليق در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، درباره كتابت قرآن كريم اظهار كرد: كتابت قرآن كريم تنها اثری نيست كه از من در دست موجود است، بلكه پيش از اين اثر، كتابی از سعدی و برخی ديگر از كتاب‌ها را كتابت كردم و در نمايشگاه‌های متعددی حضور يافتم. كتابت قرآن كريم به خط نستعليق، آخرين اثرم است كه به زودی روانه بازار می‌شود.

به گفته وی، بيشتر قرآن‌هايی كه تاكنون نوشته شده، به خط نسخ است. هنگامی كه قرآن نازل شد، نياز بود كه كتابت شود و خط رايج آن دوران، خط كوفی بود كه كوفی مدنی، كوفی مكی، كوفی كوفه و ... از آن جمله به شمار می‌آيند كه تفاوت‌های جزئی با هم داشتند و قرآن طی چند صد سال به اين خطوط نوشته می‌شد.

اين كاتب قرآن ادامه داد: در اين راستا، خط اوليه برای تندنويسی قرآن كريم احساس شد و نياز بود كه خط راحت‌تری جايگزين اين خط شود. از آنجا كه نگارش خط كوفی مشكل بود، خط نسخ اوليه پديد آمد و «ابن‌مقله» آن را هماهنگ و چند خط به نام خطوط صفه ايجاد شد كه خط نسخ از آنجا پديد آمد.

نوح‌سرشت افزود: در اين اثنی، خط نسخ اوليه توسعه يافت و قانون‌مند شد و با عنوان خط نسخ مورد استفاده قرار گرفت. خط ثلث نيز برای كتابت قرآن مورد استفاده قرار می‌گرفت، ولی خط نسخ بيش از اين خط به كار گرفته می‌شد.

وی با بيان اين مطلب گفت: خوانايی قرآن با خط نسخ بيش از ديگر خطوط بود. در اين راستا بايد گفت كه خواندن قرآن نوشته شده با خط ثلث، سخت است. چون سطوح زيادی دارد و سطح زياد اين خط باعث می‌شود كه اعراب روی حروف قرار گيرد و خواندن را مشكل كند.

اين كارشناس با اشاره به اينكه در ايام قديم، چاپخانه وجود نداشت و تهيه نسخه‌های متعدد از قرآن نيازمند كتابت بود، اظهار كرد: بر اين اساس خطاطان چند نسخه از قرآن را كتابت می‌كردند تا بتوانند به مردم عرضه كنند.

نوح‌سرشت در ادامه سخنانش به كتابت قرآن بر پايه خط نستعليق اشاره كرد و افزود: از آنجا كه اغلب قرآن‌ها به خط نسخ عربی يا نسخ ايرانی است، تصميم گرفتم كه قرآن را به خط نستعليق كتابت كنم. ولی خط نستعليق خطی مشكل و ديربازده است. يعنی دست‌يابی به اوج اين خط در سطح حرفه‌ای مشكل و نگارش اين خط سخت است. به ويژه كتابت قرآن؛ زيرا كتابت قرآن با اين خط، به دليل ارتفاع و دُور زياد، سخت است و اعراب‌گذاری برای آن مشكل است، به همين دليل كتابت قرآن با اين خط تا حدودی مشكل است و كاتبان كمتر به اين سبك روی می‌آورند.

اين كارشناس كتابت قرآن در بخش ديگری از سخنانش اظهار كرد: اين خط نسبت به خط نسخ محدوديت دارد. برای مثال می‌توانيم برخی از حروف مانند نون و ياء و برخی اتصالات را بكشيم، ولی در خط نستعليق، انضباط زياد است و قاعده خاص دارد و نمی‌توان آن را زياد كشيد و از اين رو محدوديت پيش می‌آيد و خطاطان كمتر به كتابت قرآن روی می‌آورند. اين خط به عروس خطوط اسلامی معروف است و اين شهرت به دليل زيبايی آن است.

وی تصريح كرد: اين قرآن به صورت فاخر و به كوشش معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به چاپ می‌رسد.