سنجش نياز، ظرفيت و تراكم منطقه؛ اولويت ايجاد مؤسسات قرآنی در كشور

گروه مؤسسات قرآنی مردم‌نهاد: نياز است تا برای صدور مجوز تأسيس مؤسسه قرآنی ظرفيت منطقه و تعداد مؤسسات موجود لحاظ شده تا مشكل تراكم در منطقه‌ و نبود مؤسسه در منطقه ديگر به‌وجود نيايد و دولت برای تأسيس مؤسسه قرآنی در محل‌هايی كه داوطلب ندارد كمك‌های تشويقی انجام دهد.

ابوالقاسم جامه‌بزرگ، كارشناس‌ارشد روانشناسی تربيتی

ابوالقاسم جامه‌بزرگ، مديرعامل مؤسسه القرآن الكريم تهران و كارشناس‌ارشد روانشناسی تربيتی در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا)، در رابطه با توسعه توسعه كميت و ارتقا كيفيت مؤسسات قرآنی گفت: اخيرا در تشكيلات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قائم مقام وزير در امور قرآنی به عنوان معاونت قرآن ارتقاء يافته و آنطور كه در رسانه اعلام شده است، با فراهم شدن زمينه برای انجام فعاليت‌های قرآنی بيشتر در سازمان تبليغات اسلامی تشكيلاتی برای فعاليت‌های قرآنی وجود دارد كه اين دو تشكيلات بدون ارتباط با هم به‌صورت موازی فعاليت‌ می‌كنند.

وی در ادامه افزود: گروهی از مؤسسات از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز اخذ می‌كنند و گروهی ديگر از سازمان تبليغات اسلامی، اتحاديه تشكيل‌های قرآنی هم گويا مؤسساتی را به عضويت قبول می‌كند كه مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داشته باشند.

جامه‌بزرگ تصريح كرد: همانطور كه ملاحظه می‌شود، انسجامی در هدايت فعاليت‌های قرآنی وجود ندارد و اين عدم هدايت موجب می‌شود عده‌ای كه با انگيزه الهی وارد فعاليت در اين عرصه می‌شوند به سبب عدم حمايت و مشكلات اداری و مالی به‌ ويژه مكان فعاليت‌ ناچار فعاليت خود را متوقف می‌كنند.

وی در ادامه تصريح كرد: از طرف ديگر چون مؤسسات قرآنی نيازمند مكانی برای فعاليت هستند كه بتوانند در آن مستقر شوند و بعضا مشاهد می‌شود كه چند مؤسسه قرآنی در نزديك يكديگر تأسيس شده و با توجه به اينكه جمعيت متقاضی محله نيز به اندازه‌ای نيست كه جذب مؤسسات قرآنی بشوند اين امر سبب می‌شود كه درآمد كافی برای اداره مؤسسات و تأمين هزينه‌‌ها جاری حاصل نشود.

كارشناس‌ارشد روانشناسی تربيتی اظهار كرد: در برخی از محله‌ها نيز هزينه اجاره يك مكان برای مؤسسه به قدری بالاست كه اين مراكز فاقد مكان هستند و اين نابسامانی نتيجه موازی‌كاری است كه ارگان‌های متولی امور قرآنی دچار آن شده‌اند و نيز عدم نظارت بر مؤسسات قرآنی و عدم برگزاری نشست‌ها با آنها و بی‌اطلاعی از مشكلات مالی مؤسسات است.

جامه‌بزرگ تصريح كرد: اين در حالی است كه بودجه‌هايی كه برای فعاليت‌های امور قرآنی اختصاص يافته در اموری كه جنبه تبليغی برای مسئولان دارد، نه ارتقاء مواد قرآنی در سطح عموم مردم، مانند همايش‌ها، نشست‌ها و چاپ مجله‌های چهار رنگ يا كاغذ گلاسه كه ده‌ها عكس از مسئولان صرف می‌شود.

مديرعامل مؤسسه القرآن‌ الكريم تهران خاطرنشان كرد: برای برون رفتن از اين وضعيت پيشنهاد می‌شود متولی سياستگذاری، هدايت و نظارت بر امور قرآنی كشور يك نهاد يا سازمان باشد، سياست كلی آن نهاد متولی نقش حاكميتی (سياستگذاری، برنامه‌ريزی كلان، نظارت و پشتيبانی) باشد و تمامی امور اجرايی را در اختيار حوزه مردمی بگذارد، به‌جز نقاطی از كشور كه امكان حضور فعاليت مردمی وجود ندارد، مانند مناطق محروم و مرزی كه دولت بايد عهده‌دار تصدی شود ولی رويكرد يافتن تصدی و يا پشتيبانی مالی واگذار كردن اجرا به آن، بيش از نود درصد بودجه امور قرآنی را برای كمك و پشتيبانی از مؤسساتی كه توان اداره خود را ندارد و كمتر از ده درصد بودجه به امور تبليغاتی (برگزاری همايش، چاپ مجلات و ...) اختصاص داده شود.

وی در ادامه افزود: برای مشخص شدن مؤسساتی كه نياز به كمك دارند از طريق نظارت حضوری در محل مؤسسات برگزاری جلسات ماهانه و منظم برای تبادل اطلاعات و طرح مشكلات اخذ گزارش فعاليت در دوره‌های منظم و ... بايد انجام شود.

جامه‌بزرگ تصريح كرد: بعضی از فعاليت‌ها در راستای توسعه مواد قرآنی نيست بايد از پشتيبانی اين امور خودداری كرد و اين فعاليت‌ها را به بانيان آن سپرد در اين صورت لازم است در يك بررسی كارشناسی با مديران مؤسسات و متوليان اداره امور قرآنی طبقه‌بندی دقيقی از فعاليت‌های قرآنی انجام شود و تقريبا شبيه طبقه‌بندی كالا كه از ارز مرجع تعلق می‌گيرد.

مديرعامل مؤسسه القرآن‌ الكريم تصريح كرد: فعاليت‌هايی كه لازم است از آنها پشتيبانی صورت گيرد در طبقات مختلف مشخص شوند به عنوان مثال بعضی از فعاليت‌ها در صورت لزوم تا صد در صد بعضی از فعاليتها مثلا 80 يا 50 يا 30 و... درصد و بعضی از آنها اصلاً پشتيبانی صورت نگيرد، اگر چنين طبقه‌بندی بوجود آيد مؤسساتی كه بضاعت كافی ندارند با انتخاب نوع فعاليت می‌توانند از مساعدت مالی برخوردار شوند.

وی بيان كرد: لازم است سازمانی كه بودجه امور قرآنی را اختصاص می‌دهد رديف‌های هزينه جاری و ستادی را از ابتدا مشخص و رديف بودجه‌ای كمك به مؤسسات را نيز مشخص و به هيچ‌ وجه قابل تبديل به هم نباشند، به عبارت ديگر اگر قرار شد 90 درصد بودجه قرآنی به مؤسسات و 10 درصد به ستاد برای كارهای تبليغی مثل توليد نشريه، برگزاری همايش و ... اختصاص يابد رديف آن كاملا جدا و ذی‌حسابان آن را كنترل كنند تا هزينه‌های توسعه قرآن آموزی برای كارهای غير از آن مصرف نشود.

جامه‌بزرگ در پايان خاطرنشان كرد: نياز است تا برای صدور مجوز تأسيس مؤسسه قرآنی ظرفيت منطقه و تعداد مؤسسات موجود لحاظ شده تا مشكل تراكم در منطقه‌ و نبود مؤسسه در منطقه ديگر بوجود نيايد و دولت برای تأسيس مؤسسه قرآنی در محل‌هايی كه داوطلب ندارد كمك‌های تشويقی انجام دهد.