ضرورت بازنگری در شیوههای توسعه حفظ قرآن متناسب با نسل جدید
جواد نصیری اوانکی با تشریح ظرفیتهای رسانهای، آموزشی، پژوهشی و استودیویی سازمان قرآنی دانشجویان کشور و ایکنا، از آمادگی این دو مجموعه برای ارائه خدمات به فعالان مجازی که در حوزه قرآن فعالیت میکنند خبر داد و گفت: در زمینه حفظ قرآن آنچه ضروری به نظر میرسد، بازنگری در شیوههای جذب مخاطب و توسعه حفظ قرآن متناسب با اقتضائات نسل جدید است.
به گزارش خبرنگار ایکنا، نشست «بررسی تجربه زیسته بلاگرهای دینی در ترویج قرآن با توجه به مقوله حفظ قرآن» سهشنبه، ۲۷ مردادماه با حضور محمدمهدی بحرالعلوم دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن، جواد نصیری اوانکی سرپرست سازمان قرآنی دانشجویان کشور و مدیرعامل ایکنا، حسین تقیپور، مسئول هماهنگی و نظارت ستاد راهبری حفظ قرآن و جمعی از فعالان حوزه آموزش حفظ قرآن در شبکههای اجتماعی به همت ستاد راهبری طرح ملی حفظ قرآن و همکاری ایکنا برگزار شد.
جواد نصیری اوانکی، سرپرست سازمان قرآنی دانشجویان کشور طی سخنانی اظهار کرد: بسیار خرسندم که در خدمت جمعی از فعالان و دغدغهمندان حوزه قرآن هستیم و امیدوارم این نشست زمینهساز ارتباط و همکاریهای مؤثر و مستمر میان مجموعههای قرآنی و سازمان قرآنی دانشجویان کشور باشد.
مدیرعامل ایکنا افزود: همانطور که دوستان با فعالیتهای ارزشمند خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) آشنا هستند، این خبرگزاری علاوه بر پوشش اخبار و رویدادهای قرآنی، در حوزههای متنوعی فعالیت میکند. بخش مهمی از فعالیت ایکنا به حوزه قرآن و معارف دینی اختصاص دارد، اما در کنار آن، حوزههای دانشگاه، حوزههای علمیه، مسائل اجتماعی و خانواده، فرهنگ، هنر و ادبیات نیز در دستور کار خبرگزاری قرار دارد.
نصیری اوانکی ادامه داد: یکی دیگر از بخشهای مهم ایکنا، فعالیت در حوزه تولید آثار مکتوب و کتاب با محوریت قرآن و دین است. در کنار خبرگزاری، در سطح سازمان قرآنی دانشجویان کشور نیز مجموعهای از فعالیتهای تخصصی دنبال میشود که از جمله آنها میتوان به مرکز آموزشهای کوتاهمدت و تخصصی و همچنین فعالیتهای پژوهشی اشاره کرد.
سرپرست سازمان قرآنی دانشجویان کشور گفت: فعالیتهای پژوهشی در قالب مرکز مطالعات و همچنین یک گروه علمی ـ قرآنی با حضور تعدادی از اعضای هیئت علمی دانشگاهها دنبال میشود. تلاش کردهایم این ظرفیت پژوهشی بهگونهای توسعه پیدا کند که بتواند ارتباط مؤثری میان دانشگاه، دانشجویان و مجموعههای فعال در حوزه قرآن ایجاد کند.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط با دانشجویان اظهار کرد: دانشجو برای ما اولویت نخست است و یکی از اهداف اصلی سازمان این است که ارتباط خود را با دانشجویان در حوزههای مختلف از جمله هنر، مطالعات، آموزش و پژوهش تقویت کند. بر همین اساس، تلاش داریم این مجموعه صرفاً یک ساختار اداری نباشد، بلکه محلی برای رفتوآمد، تعامل، گفتوگو و شکلگیری ایدههای جدید میان دانشجویان و فعالان حوزههای مختلف باشد.
نصیری اوانکی تصریح کرد: در همین راستا، در سازمان قرآنی دانشجویان کشور نیز گفتوگوهایی را برای تقویت این ارتباط و ایجاد وضعیت بهتر و ظرفیتهای جدید آغاز کردهایم و امیدواریم بتوانیم در ادامه، ارتباط جدیتر و مؤثرتری با مجموعههای قرآنی و بهویژه فعالان این عرصه داشته باشیم.
اعلام آمادگی ایکنا برای حمایت رسانهای از فعالان قرآنی
سرپرست سازمان قرآنی دانشجویان کشور در بخش دیگری از این نشست و پس از شنیدن صحبتهای فعالان حوزه آموزش حفظ قرآن در فضای مجازی با اشاره به ظرفیتهای موجود در این سازمان و خبرگزاری ایکنا برای حمایت از فعالیتهای قرآنی، اظهار کرد: سازمان قرآنی دانشجویان کشور و ایکنا از بخشهای مختلفی برخوردار هستند که بخشی از این ظرفیتها میتواند بهصورت مستقیم در اختیار فعالان قرآنی قرار گیرد. برای نمونه، ما در همین ساختمان یک استودیوی مجهز داریم که امکانات مناسبی برای تولید محتوای تصویری در اختیار قرار میدهد و میتوان از آن برای تولید انواع محتوای رسانهای و آموزشی استفاده کرد.
نصیری اوانکی تصریح کرد: نکته مهم این است که خدماتی که سازمان و خبرگزاری در این حوزه میتوانند ارائه دهند، با هدف حمایت از فعالیتهای قرآنی و توسعه همکاریها، برای مجموعههای مرتبط هزینهای نخواهد داشت و میتوان از این ظرفیتها بهصورت رایگان و در قالب همکاریهای مشترک استفاده کرد.
مدیرعامل ایکنا ادامه داد: از دیگر ظرفیتهای سازمان، مرکز آموزش است. اگر فعالان قرآنی یا مجموعههای آموزشی، ایده و محتوایی برای برگزاری دورههای تخصصی داشته باشند، میتوانیم این دورهها را در مرکز آموزش برگزار کنیم. برای مثال، دورهای با موضوع «تولید محتوای قرآنی در اینستاگرام» میتواند با همکاری مشترک طراحی و اجرا شود و در پایان نیز گواهینامه معتبر جهاد دانشگاهی به شرکتکنندگان اعطا شود.
وی گفت: این گواهینامهها قابل استعلام، قابل ارائه در داخل کشور و قابل ترجمه هستند و دارای هولوگرام و کد QR برای استعلام اصالت گواهینامهاند؛ بنابراین دانشجویان و مخاطبان مجموعههای قرآنی میتوانند پس از گذراندن دوره، از این گواهینامه در مسیر آموزشی و حرفهای خود استفاده کنند.
نصیری اوانکی با اشاره به امکانات مرکز آموزش جهاد دانشگاهی اظهار کرد: مرکز آموزش از امکانات مناسبی از جمله برد هوشمند و تجهیزات آموزشی برخوردار است و در کنار آن، استودیو نیز این امکان را فراهم میکند که دورههای آموزشی بهصورت آنلاین و آفلاین برگزار شود. برای دورههای آنلاین نیز امکان برگزاری کلاسهای زنده در بسترهایی مانند اسکایروم و سایر پلتفرمها وجود دارد و در صورت نیاز میتوان محتوای دورهها را برای استفاده آفلاین ضبط و تولید کرد.
وی همچنین به ظرفیتهای پژوهشی سازمان قرآنی دانشجویان کشور اشاره کرد و گفت: در حوزه مطالعات اجتماعی و مطالعات میانرشتهای با رویکرد قرآن و دین، کارهای ارزشمند و دستاوردهای قابل توجهی در مجموعه انجام شده است. بخشی از این پژوهشها و مطالعات میتواند برای مخاطبان مجموعههای قرآنی و بهویژه فعالان این حوزه جذاب و قابل استفاده باشد و زمینهای برای همکاریهای پژوهشی و محتوایی فراهم کند.
سرپرست سازمان قرآنی دانشجویان کشور در ادامه با تأکید بر ضرورت بازتعریف هویت فعالان حوزه حفظ قرآن اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که باید در مجموعههای سیاستگذار و شورای توسعه فرهنگ قرآنی مورد توجه قرار گیرد، پذیرش هویتهای متنوع فعالان این عرصه است. امروز بخش قابل توجهی از این افراد صرفاً با عنوان «مؤسسه» یا «مؤسس» شناخته میشوند، در حالی که ممکن است برخی از آنها ۲۰ یا ۳۰ سال در حوزه جذب مخاطب، تربیت قرآنآموز و فعالیتهای فرهنگی و قرآنی تجربه داشته باشند.
وی افزود: وقتی هویت و نقش این افراد به رسمیت شناخته نشود، مسیر فعالیت برای آنها دشوار میشود. ممکن است فردی در مسجد یا مدرسه سالها فعالیت کرده و دهها نفر را به قرآن جذب و تربیت کرده باشد، اما برای ادامه مسیر، حمایت و توسعه فعالیتهای خود نیازمند یک هویت مشخص و مستقل باشد. این موضوع نیازمند توجه جدیتر است.
بازنگری در برخی از رویکردهای سنتی نسبت به حفظ قرآن
نصیری اوانکی در بخش دیگری از صحبتهای خود گفت: در حوزه فضای مجازی، بهویژه در ارتباط با نوجوانان و نسل جدید، با تغییرات مهمی در سبک زندگی، ارتباطات و الگوهای جذب مخاطب مواجه هستیم. لازم است در برخی از رویکردهای سنتی نسبت به حفظ قرآن نیز بازنگری کنیم.
وی ادامه داد: باید توجه کنیم که امروز چه تعداد از افراد جامعه این امکان را دارند که با فراغ بال و بدون دغدغههای اقتصادی، زمان قابل توجهی را صرف کنند تا حافظ قرآن شوند؟ طبیعتاً بسیاری از افراد چنین شرایطی ندارند؛ بنابراین اگر قرار است حفظ قرآن توسعه پیدا کند، باید در کنار آموزش و تربیت، به اقتضائات زندگی امروز، شرایط اقتصادی و اجتماعی مخاطبان و شیوههای جدید ارتباط با نوجوانان و جوانان نیز توجه کنیم.
نصیری اوانکی تأکید کرد: دسترسی به ظرفیتهای رسانهای و شبکههای اجتماعی ایکنا برای مجموعههای قرآنی فراهم است و آمادگی داریم بهصورت رایگان و در قالب همکاری مشترک در این زمینه همکاری کنیم. فعالان این حوزه میتوانند از ظرفیت رسانهای ما برای معرفی فعالیتهای خود استفاده کنند.
وی در پایان گفت: این همکاری را یک مسیر دوسویه میدانیم؛ هم میتوانیم بخشی از امکانات رسانهای، آموزشی و پژوهشی خود را در اختیار شما قرار دهیم و هم از تجربه و دانش فعالان قرآنی برای ارتقای فعالیتهای رسانهای و اجتماعی خود استفاده کنیم. در این مسیر در خدمت دوستان هستیم و از همکاری با مجموعههای فعال در حوزه قرآن استقبال میکنیم.
ضرورت استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای ترویج حفظ قرآن
براساس گزارش ایکنا در ادامه این نشست حسین تقیپور، مسئول هماهنگی و نظارت ستاد راهبری حفظ قرآن، با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای توسعه فرهنگ حفظ قرآن، اظهار کرد: یکی از مسائلی که در این حوزه وجود دارد، تعارض میان ویژگیهای فضای مجازی، مانند تنوع محتوا، ویدئوهای کوتاه و سرعت انتشار، با ماهیت حفظ قرآن است؛ چراکه حفظ قرآن به استمرار، تمرین و فعالیت طولانیمدت نیاز دارد؛ بنابراین باید بررسی کنیم که چگونه میتوان این تعارض را در فضای اینستاگرام و سایر بسترهای مجازی حل کرد و از ظرفیت این فضا برای ترویج حفظ قرآن بهره گرفت.
وی افزود: اگر مجموعهای بتواند فراتر از گفتمان حفظ و آموزش حافظان قرآن، حافظانی را تربیت کند که مورد تأیید ستاد و برخوردار از استانداردهای ملی باشند، باید این توانمندی را نیز داشته باشد که میان فعالان این عرصه شبکهسازی کند. نباید یکدیگر را رقیب ببینیم؛ بلکه باید همیار، همکار و برادر یکدیگر باشیم و یک شبکه قدرتمند مجازی برای توسعه فرهنگ حفظ قرآن شکل دهیم.
تقیپور با تأکید بر ضرورت تقویت جریانهای مردمی در حوزه حفظ قرآن گفت: به جای اینکه دستگاههای مختلف برای اجرای طرحهای مجازی و تولید اپلیکیشنهای قرآنی اعتبار دریافت کنند، باید ظرفیت اصلی در اختیار مجموعههای مردمی و فعالانی قرار گیرد که سالها در میدان حفظ قرآن فعالیت کردهاند. این توانمندی وجود دارد که شبکهای ملی از مؤسسات، حافظان، مربیان، خیران، فعالان فضای مجازی و پژوهشگران این حوزه در سراسر کشور شکل بگیرد و مجموعههای فعال در نقاط مختلف بتوانند از تجربیات یکدیگر استفاده کنند.
وی ادامه داد: تحقق آرمان تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن با چارچوبهای فعلی اداری و نهادی به نتیجه نخواهد رسید. برای رسیدن به این هدف، نیازمند یک جریان اصیل مردمی هستیم؛ جریانی که فعالان امروز فضای مجازی میتوانند از پیشگامان آن باشند و زمینه تکثیر و گسترش آن را در سراسر کشور فراهم کنند.
مسئول هماهنگی و نظارت ستاد راهبری حفظ قرآن از تلاش برای شکلدهی یک جبهه مردمی در حوزه حفظ قرآن خبر داد و گفت: در ستاد حفظ قرآن، موضوع شناسایی و تقویت جریانهای واقعی و میدانی حفظ قرآن را دنبال میکنیم. منظور صرفاً حافظان قرآن نیستند، بلکه همه فعالان این عرصه را شامل میشود؛ از خیران و مربیان گرفته تا فعالان فضای مجازی، پژوهشگران و افرادی که به شکلهای مختلف در جریان حفظ قرآن نقشآفرینی میکنند.
وی افزود: تلاش ما این است که این مجموعهها در قالب یک سازمان کاملاً مردمی و در چارچوب یک «جبهه» در کنار یکدیگر قرار گیرند. همانگونه که دشمن به صورت جبههای عمل میکند، ما نیز باید بتوانیم با انسجامی واقعی و مردمی در این عرصه فعالیت کنیم. در همین راستا، موضوع همکاری و هماهنگی با اتحادیه تشکلهای مردمی نیز در حال پیگیری است.
تقیپور با اشاره به نقش ویژه فعالان فضای مجازی در این جریان تصریح کرد: زیست روزانه شما در فضای مجازی است و از این جهت، شما فرزندان زمان خود هستید. بسیاری از فعالیتهای قرآنی همچنان در قالبهای سنتی انجام میشود، اما فعالان فضای مجازی میتوانند پیشگام تغییر این وضعیت باشند.
وی تأکید کرد: انتظار ما این است که فعالان فضای مجازی در این جبهه مردمی حضور فعال داشته باشند و با شبکهسازی، برگزاری کارگاههای آموزشی برای مؤسسات، انتقال تجربیات و ایجاد ارتباط میان مجموعههای مختلف، به شکلگیری یک شبکه گسترده و اثرگذار در سراسر کشور کمک کنند.
انتهای پیام
