رذائل نفسانی شفافيت عقل را از بين میبرند/ بازيابی قدرت روشنگری عقل؛ ثمره تقویپيشگی
مدير مدارس علميه بانوان خوزستان با بيان اينكه عقل منبع بسيار كارسازی برای شناخت حقايق است، گفت رذائل نفسانی شفافيت عقل و قدرت تشخيص آن را از بين میبرند اما انسان بهواسطه تقوی و پيروی از دستورات خداوند میتواند اين پرده ضخيم را از فراروی عقل بردارد.
گروه اجتماعی: مدير مدارس علميه بانوان خوزستان با بيان اينكه عقل منبع بسيار كارسازی برای شناخت حقايق است، گفت: رذائل نفسانی شفافيت عقل و قدرت تشخيص آن را از بين میبرند اما انسان بهواسطه تقوی و پيروی از دستورات خداوند میتواند اين پرده ضخيم را از فراروی عقل بردارد.
حجتالاسلام والمسلمين عبدالامير سلطانی، مدير مدارس علميه بانوان خوزستان در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، درباره آيه «یِا أَیُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إَن تَتَّقُواْ اللّهَ یَجْعَل لَّكُمْ فُرْقَانًا؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد اگر از خدا پروا داريد براى شما [نيروى] تشخيص [حق از باطل] قرار مىدهد»، (انفال/29) تصريح كرد: اين آيه از آياتی است كه بحث هدايت پاداشی را مطرح میكند. هدايت پاداشی در آياتی از قرآن مطرح شده و ويژه انسانهايی است كه قدم در راه هدايت الهی گذاشتهاند و سعی میكنند بر اساس آموزههای قرآن عمل كنند.
وی با بيان اينكه اين گونه افراد كسانی هستند كه امر و نهی خداوند و دستورات دينی برای آنها مهم است و بر آن اساس حركت میكنند، ادامه داد: حال ببينيم تعامل خداوند با انسانهايی كه به وظيفه خود عمل میكنند، چگونه است؟ در آياتی مانند «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَنُ وُدًّا؛ كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كردهاند به زودى [خداى] رحمان براى آنان محبتى [در دلها] قرار مىدهد» (مريم/96) و آيه «وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى؛ و[لى] آنان كه به هدايت گراييدند [خدا] آنان را هر چه بيشتر هدايت بخشيد» (محمد/17) يا آيه «وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا؛ و كسانى كه در راه ما كوشيدهاند به يقين راههاى خود را بر آنان مىنماييم» (عنكبوت/69) و در جايی ديگر آيه «وَاتَّقُواْ اللّهَ وَیُعَلِّمُكُمُ اللّهُ؛ و از خدا پروا كنيد، و خدا (بدين گونه) به شما آموزش مىدهد» (بقره/282) از آيات پاداشی قرآن كريم است.
مدير مدارس علميه بانوان خوزستان با بيان اينكه اين بحث در روايات نيز بسيار پررنگ مطرح شده است، عنوان كرد: يكی از مشكلات فرا روی انسان در زندگی تميز دادن بين حق و باطل، دوست و دشمن و شناخت اين دو است. عدم توانايی در تشخيص حق و باطل عواقب بسيار ناگواری برای زندگی انسان دارد و سعادت دنيوی و اخروی انسان را با مخاطره روبهرو میكند. اگر انسان بتواند حق از باطل را تشخيص بدهد، پيمودن راه كمال و رسيدن به هدف خلقت برای او آسان میشود.
به گفته سلطانی، انسان برای تشخيص، نيازمند بصيرت است. بصيرت عامل شناخت و تميز حق از باطل است.
وی در ادامه با طرح اين سؤال كه انسان چگونه میتواند به اين بصيرت دست يابد، گفت: آيه 29 سوره انفال پاسخ اين سؤال را به ما میدهد. بر اساس اين آيه اگر انسان تقوی پيشه كند خدا به او فرقان (روشنگری) میدهد كه به وسيله آن شما بتوانيد بين حق و باطل تميز قائل شويد.
اين مدرس حوزه علميه در خصوص ارتباط ميان تقوی و به دست آوردن بصيرت و تشخيص حق از باطل تصريح كرد: از ديدگاه قرآن كريم و روايات، عقل منبع بسيار كارسازی برای شناخت حقايق است. عقل میتواند و اين وظيفه به عهده او واگذار شده تا حق را بشناسد و حقايق را دريابد؛ لكن رذائل نفسانی مانند حرص، طمع، شهوت، حب نفس، حب مقام، زيادهروی در حب خانواده و ... همه اين موارد پرده بسيار ضخيمی بر عقل میكشند و شفافيت عقل را از بين میبرند؛ لذا عقل قدرت تشخيص خود را از دست میدهد.
وی ادامه داد: اما اگر انسان بهواسطه تقوی و پيروی از دستورات خداوند تبارك و تعالی، اجتناب از محرمات الهی را سرلوحه زندگی خود قرار دهد، میتواند اين پرده ضخيم را از فراروی عقل بردارد و در آن زمان عقل، بصيرت پيدا میكند و میتواند حق از باطل و دوست از دشمن را تميز دهد.
مدير مدارس علميه بانوان خوزستان با اشاره به كلامی از امام صادق(ع) گفت: امام صادق(ع) چه زيبا میفرمايد: «ليس العلم بالتعلم، انما هو نور يقع فی قلب من يريدالله تبارك و تعالی أن يهديه» به اين معنا كه علم به درس خواندن و تعلم نيست؛ بلكه علم نوری است كه خداوند در قلب كسی كه میخواهد، قرار میدهد. اين علم مثل علم اصطلاحات برخی از علوم همچون اصطلاحات فلسفه، منطق يا شيمی يا حتی اصول و كلام نيست؛ علم هدايت است.
سلطانی در توضیح سخنان خود گفت: تقوای الهی موانع درونی را از بين میبرد. وقتی موانع درونی از بين رفت، انسان میتواند حق را از باطل تشخيص دهد. در واقع آيه «وَاتَّقُواْ اللّهَ وَیُعَلِّمُكُمُ اللّهُ»، (بقره/282) شبيه همين آيه است كه بر اساس آن معلم و آموزگار انسان خدا میشود و انسانهايی كه آموزگار آنها خدا میشود میتوانند حق را از باطل تشخيص دهند.
