ارزيابی رويكرد لايحه اصلاح قانون مالياتهای مستقيم به مبحث ماليات بر ارث
رويكرد لايحه اصلاح قانون ماليات های مستقيم به مبحث ماليات بر ارث توسط مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مورد ارزيابی قرار گرفت.
گروه اقتصاد: رويكرد لايحه اصلاح قانون ماليات های مستقيم به مبحث ماليات بر ارث توسط مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی مورد ارزيابی قرار گرفت.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، دفترمطالعات اقتصادی مركز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در تحليلی به ارزيابی رويكرد «لايحه اصلاح قانون مالياتهای مستقيم به مبحث ماليات بر ارث» پرداخت.
براساس اين گزارش، با توجه به اينكه در قانون مالياتهای مستقيم بر مجموع ماترك متوفی ماليات وضع میشود و هريك از وراث به نسبت سهمشان از ارث، مشمول ماليات میشوند، اين نظام مالياتی چند ايراد اساسی دارد كه در نهايت باعث شده است درآمد حاصل از اين ماليات نهايتا برابر با هزينه جمعآوری آن شود. با اين ملاحظه، لايحه اصلاح قانون مالياتهای مستقيم، رويكرد جديدی را نسبت به مبحث ارث اتخاذ كرده و بنا دارد انتقال اموال و دارايیهای متوفی به وراث را مشابه انتقال اختياری مشمول ماليات كند.
هر چند ماليات بر ارث و ماليات بر نقل و انتقال هر دو از مصاديق ماليات بر ثروت هستند و به دليل فقدان پشتوانه علمی و عدم موفقيت تجربی میتوانند حذف شوند، تغيير رويكرد پيشنهادی میتواند از بوروكراسی سنگين نظام موجود، برای سازمان امور مالياتی و موديان ارث بكاهد. مهمترين اشكالی كه در زمينه اصلاح ماليات بر ارث مطرح شده، اين است كه بدهیها و ساير واجبات مالی را پيش از وضع ماليات از ماترك متوفی كسر نكرده است.
مركز پژوهشها در گزارش خود ضمن تاييد رويكرد پيشنهادی لايحه، دو سناريو را جهت رفع مشكل بدهیهای متوفی مطرح و متناسب با آنها احكامی را جهت اصلاح لايحه پيشنهاد كرده است.
ماليات بر ارث
ماليات بر ارث در شمول قانون مالياتهای مستقيم قرار میگيرد. بر اين اساس طبق ماده 17 قانون ماليات بر ارث هرگاه در نتيجه فوت شخصی اعم از فوت واقعی يا فرضی اموالی از متوفی باقی بماند، به شرح زير مشمول ماليات است:
1 – درصورتی كه متوفی يا وارث يا هر دو ايرانی مقيم ايران باشند نسبت به سهم الارث هريك از وراث از اموال مشمول ماليات بر ارث موضوع ماده 19 اين قانون واقع در ايران يا در خارج از ايران پس از كسر ماليات بر ارثی كه بابت آن قسمت از اموال واقع درخارج از ايران به دولت محلی كه مال درآن واقع گرديده پرداخت شده است به نرخ مذكور در ماده 20 اين قانون.
2 – در صورتی كه متوفی و وراث هر دو ايرانی مقيم خارج از ايران باشند سهم الارث هر يك از وراث از اموال و حقوق مالی متوفی كه در ايران موجود است به نرخ مذكور در ماده 20 اين قانون و نسبت به آن قسمت كه در خارج از ايران وجود دارد پس از كسر ماليات بر ارثی كه از آن بابت به دولت محل وقوع مال پرداخت شده است به نرخ بيست و پنج درصد.
3 – در مورد اتباع خارجی و ساير موارد نسبت به آن قسمت از اموال وحقوق مالی متوفی كه در ايران موجود است كلاً مشمول ماليات به نرخ مذكور در ماده20 اين قانون برای وراث طبقه دوم.
وراث از نظر قانونهای مالياتی مستقيم
ماده ۱۸ قانون مالياتهای مستقيم – وراث از نظر اين قانون به سه طبقه تقسيم میشوند:
۱- وراث طبقه اول كه عبارتند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد
۲- وراث طبقه دوم كه عبارتند از: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها
۳- وراث طبقه سوم كه عبارتند از: عمو، عمه، دايی، خاله و اولاد آنها
اموال مشمول ماليات بر ارث
ماده ۱۹ قانون مالياتهای مستقيم – اموال مشمول ماليات بر ارث عبارتند از كليه ماترك متوفی واقع در ايران يا خارج از ايران اعم از منقول و غيرمنقول و مطالبات قابل وصول و حقوق مالی پس از كسر هزينه كفن و دفن در حدود عرف و عادت و واجبات مالی و عبادی در حدود قواعد شرعی و ديون محقق متوفی.
چنانچه وراث طبقه اول متوفی جهت انجام هزينههای ضروری از قبيل كفن و دفن و مراسم ترحيم نياز به برداشت وجه نقد از حساب بانكی متوفی داشته باشند، بانكها میتوانند پس از احراز هويت كامل وراث حداكثر تا مبلغ ۱۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ريال بهطور علی الحساب بدون ارائه گواهی واريز ماليات بر ارث پرداخت نمايند.
نرخ ماليات بر ارث نسبت به سهم الارث
ماده ۲۰ قانون مالياتهای مستقيم – نرخ ماليت بر ارث نسبت به سهمالارث وراث به شرح زير است:
از سهمالارث هريك از وراث طبقه اول مبلغ سی ميليون (۳۰٫۰۰۰٫۰۰۰ ) ريال به عنوان معافيت كسر و مازاد به نرخهای طبقه اول كه كمتر از بيست سال سن داشته يا محجور يا معلول از كارافتاده باشد مبلغ پنجاه ميليون (۵۰٫۰۰۰٫۰۰۰) ريال خواهد بود.
مستثتيات ماليات بر ارث
- وجوه بازنشستگی و وظيفه و پسانداز خدمت و مزايای پايان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخريد خدمت و مرخصی استحقاقی استفاده نشده، بيمه عمر، خسارت فوت ، ديه.
- هشتاد درصد اوراق مشاركت و سپردههای متوفی نزد بانكهای ايرانی و شعب آنها در خارج از كشور و موسسههای اعتباری مجاز.
- پنجاه درصد ارزش سهام متوفی در شركتهايی كه سهام آنها طبق قانون مربوط در بورس پذيرفته شده باشد.
- چهل درصد ارزش سهام يا سهم الشركه متوفی در ساير شركتها.
- چهل درصد ارزش خالص دارايی متوفی در واحدهای توليدی، صنعتی، معدنی و كشاورزی.
وظيفه وراث
ماده ۲۶ قانون مالياتهای مستقيم – وراث (منفرداً يا مجتمعاً) يا ولی يا امين يا قيم يا نماينده قانونی آنها مكلفند ظرف شش ماه از تاريخ فوقت متوفی اظهارنامهای روی نمونه مخصوصی كه از طرف سازمان امور مالياتی كشور تهيه میشود، حاوی كليه اقلام ماترك با تعيين بهای زمان فوت و تصريح مطالبات و بدهیهايی كه طبق مقررات اين فصل قابل احتساب هستند، به ضميمه مدارك زير به اداره كل امور مالياتی صلاحيتدار تسليم و رسيد دريافت دارند.
