به دليل فراموشی نص صريح قرآن؛دادگاه‌های درون خانوادگی بی‌رونق و دادگاه‌های حقوقی رونق يافته است

گروه اجتماعی: هنگام نگرانی از اختلاف و جدايی زن و شوهر دستور صريح قرآن تشكيل دادگاهی خانوادگی است، با قضاتی از درون خود خانواده، دادگاه‌هايی كه اكنون با بی‌توجهی نسبت به نص صريح قرآن كم رونق شده و جای آن را دادگاه‌های قانونی و حقوقی گرفته است.

«وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَیْنِهِمَا فَابْعَثُواْ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن یُرِيدَا إِصْلاَحًا یُوَفِّقِ اللّهُ بَیْنَهُمَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا؛ و اگر از جدایى ميان آن دو [ زن و شوهر] بيم داريد پس داورى از خانواده آن [شوهر] و داورى از خانواده آن [زن] تعيين كنيد اگر سر سازگارى دارند خدا ميان آن دو سازگارى خواهد داد آرى خدا داناى آگاه است». در اين آيه دستور صريح خداوند اين است كه اگر بين همسران اختلافی به وجود آمد فردی از خانواده زن و فردی از خانواده مرد، به اختلاف آنها رسيدگی كرده و بينشان صلح برقرار كنند.

در اصل نص صريح قرآن بر تشكيل يك دادگاه يا محكمه خانوادگی قبل از هر اقدام قانونی تصريح داد و با بيان اين آيه خداوند دستور می‌دهد كه برای رفع اختلاف ميان زن و شوهر و پيشگيری از وقوع طلاق يك دادگاه خانوادگی با امتيازات زير برپا شود:

امتيازات دادگاه خانواده: داوران از هر دو فاميل باشند تا سوز، تعهد و خيرخواهی بيشتری داشته باشند، اين دادگاه نياز به بودجه ندارد، رسيدگی به اختلاف در اين دادگاه سريع، بدون تراكم پرونده و مشكلات اداری است، اسرار دادگاه به بيگانگان نمی‌رسد و مسائل اختلافی در ميان خودشان می‌ماند، چون داوران از خود فاميل هستند، مورد اعتماد طرفين هستند.

همچنين به دليل نسبت خانوادگی، داوران با تمام ابعاد اخلاقی زن و شوهر آشنا هستند و می‌توانند با در نظر گرفتن پيشينه اخلاقی و خانوادگی زوجين مشكل آنها را رفع كنند، نه غريبه‌هايی كه طی چند جلسه كوتاه می‌خواهند در مورد تمام زندگی يك فرد تصميم بگيرند.

اين آيه بر نكات بسيار ريز اما ارزشمندی اشاره دارد از جمله اينكه: علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد، پس نگرانی از جدايی كافی است تا اقدام به گزينش داوران شود (َإِنْ خِفْتُمْ)، قبل از نگرانی از جدايی در زندگی مردم دخالت نكنيم (وَإِنْ خِفْتُمْ)، طلاق و جدايی سزاوار نگرانی است(خِفْتُمْ شِقَاقَ).

زن و شوهر يك روح در دو پيكرند و كلمه (شِقَاقَ) در جايی بكار می‌رود كه يك حقيقت به دو قسمت تقسيم شود. اقدام برای اصلاح ميان زن و شوهر بايد سريع باشد چرا كه حرف «فاء» در جمله «فَابْعَثُواْ» برای تسريع است. جامعه در برابر اختلاف‌های خانواده‌ها مسئوليت دارد (وَإِنْ خِفْتُمْ ... فَابْعَثُواْ) و بستگان در رفع اختلاف خانواده‌ها مسئوليت بيشتری دارند(مِّنْ أَهْلِهِ).

زن و شوهر يك روح در دو پيكرند

همچنين: زن و مرد در انتخاب داور حق يكسان دارند(حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا)، در جامعه به افرادی اعتماد كنيم و داوری آنها را بپذيريم(فَابْعَثُواْ حَكَمًا)، مشكلات مردم را به كمك خود مردم حل كنيم(فَابْعَثُواْ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ)،از آشتی دادن نااميد و مأيوس و نسبت به آن بی‌تفاوت نباشيم.( فَابْعَثُواْ)، بيش از نگرانی موج ايجاد نكنيم و يك داور برای هر يك كافی است.

در هر واژه اين آيه بايد دقت كرد، چرا كه تنها با دقت در آن است كه می‌توان متوجه شد: اسلام به مسائل شورايی و كدخدايی توجه دارد، همه مسائل را به قاضی و دادگاه نكشانيد بلكه خودتان درون‌گروهی حل كنيد، هر جا سخن از حق و حقوق است طرفين بايد حضور داشته باشند، بايد زن و شوهر داوری داوران را بپذيرند، در انتخاب داور بايد به آگاهی، رازداری و اصلاح طلبی او توجه شود، هر جا بنای اصلاح باشد، توفيق الهی نيز سرازيز می‌شود.

همچنين بايد دانست: دل‌ها به دست خداست، به عقل و تدبير خود مغرور نشويد، توفيق را از خدا بدانيد، طرح قرآن برای اصلاح خانواده برخاسته از علم و حكمت الهی است و بايد حسن نيت داشت چرا كه خداوند به انگيزه‌های همه آگاه است.

دل‌ها به دست خداست، توفيق را از خدا بدانيد

با گسترش جوامع، از هم پاشيدن خانواده‌های گسترده و تشكيل خانواده‌های هسته‌ای، مغرور شدن جوانان به خود و تأكيدشان بر اين مسئله كه بزرگ‌ترها آنها را درك نمی‌كنند، فكرشان قديمی و نظرشان بسته است، استقلال طلبی بيش از اندازه جوانان و محق دانستن خود در هر تصميمی بسياری از اختلاف‌های زوجين بدون عمل به اين دستور صريح قرآن به دادگاه‌های حقوقی كشده شده و به طلاق منجر می‌شود.

آمارهای طلاق در جامعه به شدت بالا رفته، آيا يكی از دلايل اين افزايش عدم توجه و عمل به دستور صريح قرآن در خصوص تشكيل دادگاه‌هايی با قضات خانوادگی و درون خانواده نيست؟