گروه هنر: كتاب «شخصيت در فيلمهای تاريخی و مذهبی» در خصوص هفت فيلم و سريال ساخته شده درباره تاريخ زندگی ائمه اطهار(ع) در مركز پژوهشهای اسلامی صدا و سيما چاپ و منتشر شده است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه قم، اين كتاب به قلم اعظم فرجامی و در چهار فصل اصلی شامل: كليات، طراحی شخصيت، شخصيت خير و شر و ويژگیهای شخصيت، نگارش يافته است.
نويسنده در اين كتاب به بررسی سريال امام علی(ع)، روز واقعه، تنهاترين سردار، ولايت عشق، مسافر ری، معصوميت از دست رفته و مختارنامه پرداخته است. چهره و گريم، ديالوگ و گفتهها، بازی رنگها، تقدسزايی برای قهرمانان، نشانههای درونی و بيرونی، فيزيك بدن، بازيگری، صحنهپردازی، لوكيشن و نگاه امروزی به فضای تاريخی از جمله محورهای مطرح شده در اين كتاب است.
در بخشی از اين كتاب آمده است: اين اثر، پژوهشی است در خصوص هفت فيلم و سريال ساخته شده درباره تاريخ زندگی ائمه اطهار(ع) و معاصران ايشان كه به بررسی تخصصی شخصيتهای تاريخی و ملزومات آن میپردازد.
زبان گفتوگو در فيلمهای تاريخی كه با توجه به بازسازی فضای تاريخی داستان اهميت بسياری دارد و نيز نشانهها و شيوههای خاص بيانی و اجرايی شخصيتهای مثبت و منفی در فيلمها از مواردی است كه در اين پژوهش مورد توجه قرار گرفته است.
در ديباچه اين كتاب آمده است: بازگويی تاريخ و به طور خاص بازخوانی تاريخ مقدس با بيان زيبا و غيرمستقيم نمايشی توجيه و بلكه ضرورت دارد و اكنون به جرأت میتوان گفت، گونه فيلم تاريخی ـ مذهبی گونهای است كه در توليدات رسانهای كشور ما مختصات خود را يافته است، به طوری كه اين ژانر در تملك فرهنگ ما درآمده است.
بیترديد در حال حاضر توليدات تلويزيونی و سينمای كشور ما در گونه تاريخی ـ مذهبی در جهان اسلام و بلكه در جهان شناخته شده و مشهور است. وفور و تنوع توليدات سينمايی و تلويزيونی كشور ما در اين گونه خاص با توجه به ملاحظات و ويژگیهای فرهنگ دينی ما، ضرورت پرداختن به مباحث نظری را با نگاهی به توليدات صورت گرفته، دو چندان میكند.
كتاب حاضر به يكی از موضوعات فيلم تاريخی ـ مذهبی كه به حق بايد آن را فيلم مقدس خواند، پرداخته است. بحث شخصيت و شخصيتپردازی نه تنها در ژانر تاريخی مقدس به طور خاص و نه درژانر تاريخی به طور كلی، بلكه در فيلم به طور عام در همه گونهها و در غالب سبكها اهميت دارد.
به دليل خصوصيتی كه گونه تاريخ مقدس و گونه تاريخی به طور كلی دارد، برخی مباحث خاص در حوزه شخصيت در اين دو مطرح است و آن مسئله ربط ميان واقعيت تاريخی و نمايش است كه در كتاب حاضر ضمن آنكه زوايايی از اين موضوع بررسی شده، در خلال آن آثار توليد شده در اين زمينه نيز بازخوانی و نقد شده است.
در مقدمه اين كتاب میخوانيم: پژوهش حاضر بر اساس هفت سريال و فيلم سينمايی مطرح ايرانی سامان يافته استكه درباره تاريخ زندگی ائمه يا تاريخ زندگی معاصران ائمه(ع) ساخته شدند. بديهی است در اطلاق كلمه «فيلم» در عنوان پژوهشها معنای عام آن اعم از سريال يا فيلم سينمايی منظور است و تنها معنای خاص اين واژه (فيلم سينمايی) مراد نيست.
تفكيك شخصيت مثبت و منفی در فيلمهای تاريخی ـ مذهبی، بنا به اقتضای ماهيت اين داستانها، دستهبندی رايجی است و هر يك از دستهها نيز با نشانهها و شيوههای خاص بيانی و اجرايی، معرفی میشوند؛ گر چه در اين معرفیها رعايت بايستههايی لازم است و مباحثی از اين دست، موضوع فصل سوم است.
در فصل چهارم ويژگیهای جنبی طرح شخصيت، مانند لباس، صحنهپردازی و بازيگری، تحليل و بررسی میشود و برآيند و برآمدههای پژوهش نيز در مبحث پايانی به اجمال میآيد. نويسنده در بخشی از اين كتاب آورده است: در اين پژوهش، شخصيت، فيلم تاريخی ـ مذهبی، ژانر و روش نقد تعريف و معرفی میشوند.
برداشت اوليه از اين تعابير، واضح و روشن به نظر میرسد اما در اين پژوهش به شكل قراردادی و با كمی تفاوت نسبت به تعاريف ديگر، در مفهومی جديد به كار رفتهاند. كتابهای سينمايی از شخصيت تعريفی ارائه نكردند، حتی كتابهايی كه به طور خاص به موضوع شخصيت پرداختهاند، بدون تعريف آن وارد بحث شدهاند.
كتاب شخصيت در فيلمهای تاريخی و مذهبی در شمارگان هزار و 200 نسخه و با قيمت 75 هزار ريال منتشر شده است.