سكوت اميرالمؤمنين(ع) در فتنه ناكثين موجب تجزيه كامل قلمروی اسلامی می‌شد

به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، حجت‌الاسلام محمود لطفيان سرگزی، كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم در جلسه شرح و تفسير خطبه ششم نهج‌البلاغه كه با همكاری دار‌القرآن اداره‌كل تبليغات اسلامی قم و با حضور جمعی از اعضای طرح ياوران نماز در هيئت حضرت صاحب‌الزمان(عج) قم برگزار شد، گفت: خطبه ششم نهج‌البلاغه، قبل از سيد رضی، در زمان شيخ مفيد مطرح بوده است. اين خطبه از سخنان مولا علی(ع) است هنگامى كه از ايشان خواستند طلحه و زبير را دنبال نكند و آماده جنگ با آنان نشود.

وی افزود: كسانی كه به حضرت پيشنهاد كردند كاری به طلحه و زبير نداشته باشد و با آن‌ها نجنگد و اگر هم كه آن‌ها، بصره را گرفتند، بگيرند مگر چه مشكلی دارد؟ اين يك پيشنهاد بود آن‌ هم يك پيشنهاد نادرست؛ زيرا اين موضوع با هيچ تدبيری سازگار نبود و اگر قرار بود حضرت علی(ع) سكوت كند، اين می‌شد كه امروز بصره و فردا شام و كوفه را می‌گرفتند و بعد هم حضرت علی(ع) می‌ماند و مدينه و اين يعنی عملا پذيرفتن تجزيه دولت گسترده اسلامی كه حضرت اين پيشنهاد را جواب رد دادند.

كارشناس مركز تربيت مربی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم با بيان اينكه مولا(ع) اين خطبه را در پاسخ به پيشنهاد اين گروه بيان كردند، گفت: حضرت علی(ع) در اين خطبه می‌فرمايند «وَاللّهِ لا اَكُونُ كَالضَّبُع ِ تَنامُ عَلَى طُولِ اللَّدْمِ حَتّى یَصِلَ اِلَیْها طالِبُها، وَیَخْتِلَها راصِدُها. وَلكِنّى اَضْرِبُ بِالْمُقْبِلِ اِلَى الْحَقِّ الْمُدْبِرَ عَنْهُ، وَ بِالسّامِع ِ الْمُطيع ِ الْعاصِىَ الْمُريبَ اَبَداً، حَتّى یَأْتِىَ عَلَىَّ یَوْمى. فَوَاللّهِ مازِلْتُ مَدْفُوعاً عَنْ حَقِّى، مُسْتَأْثَراً عَلَىَّ مُنْذُ قَبَضَ اللّهُ نَبِیَّهُ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ حَتّى یَوْمِ النّاس ِ هذا» به خدا قسم به مانند كفتار نيستم كه با آهنگ ملايم مى‌خوابد تا شكارچى در رسد و غافلگيرش كرده شكارش كند. بلكه هميشه با يارى حق جوى، رويگردان از حق را مى‌زنم، و با كمك شنونده فرمانبر، عاصى بددل را مى‌كوبم، تا مرگم فرا رسد. واللّه از زمان وفات پيامبر(ص) تا كنون مرا از حقم كنار زده‌اند و آن كه همسانم نبوده بر من مقدم كرده‌اند.

مدير كانون نويسندگان نماز استان قم در تفسير اين بخش از خطبه بيان كرد: «وَاللّهِ لا اَكُونُ كَالضَّبُع ِ تَنامُ عَلَى طُولِ اللَّدْمِ حَتّى یَصِلَ اِلَیْها طالِبُها، وَیَخْتِلَها راصِدُها»، واژه ضَّبُع به معنای گفتار و واژه لَدْم به معنای با آرامی ضربه زدن به آشيانه، كوبيدن سنگ يا چيزی شبيه سنگ به زمين است كه يكنواخت و خواب‌آور باشد. واژه خَتَل يعنی نيرنگ و مخاتله به معنای مراقبت كردن و كمين نشستن است. كلمه راصد از ريشه ارصد است (به منجمان از اين جهت كه حركت ستارگان را زير نظر دارند و مراقبت می‌كنند می‌گويند كه ستارگان را رصد می‌كنند).

كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم با اشاره به ترجمه كنايی سخنان حضرت علی(ع) در اين خطبه عنوان كرد: اينكه چرا مولا(ع) واژه كفتار را در اين خطبه بكار برده‌اند بايد گفت خنگ‌ترين و احمق‌ترين حيوانات، كفتار است چراكه اين حيوان بی‌خيال از همه چيز به داخل لانه‌اش می‌رود و استراحت می‌كند و خوابش می‌برد به طوری كه به راحتی آن‌را از خانه‌اش صيد می‌كنند؛ از آنجايی كه در آن زمان، مردم با آن حيوان سروكار داشتند و به خصوصيات اين حيوان آشنا بودند حضرت از اين واژه استفاده كرده‌اند.

حجت‌الاسلام لطفيان با اشاره به اينكه از اين بخش كلام مولا علی(ع) استفاده می‌شود كه از ويژگی‌های آن حضرت زيركی و هوشياری است، گفت: در زبان عربی واژگانی همچون فطانه، دهاق، كياست و فراصت به معنای زيركی بكار رفته است، كه نقطه مقابل آن واژگانی همچون مكر، كيد، خودعه، غدر بوده كه همه به معنای كلك است.

مدير كانون نويسندگان نماز استان قم با اشاره به تفاوت ميان (كيد و كياست) و (مكر و فراصت) اظهار كرد: به نظر می‌رسد فرق اين دو آن است كه آدم زيرك تمام تلاشش اين بوده كه كلاه سرش نرود ولی آدم مكار تمام تلاشش اين است كه كلاه سر مردم بگذارد و اين تفاوت بين زيركی و حقه‌بازی است.

كارشناس مركز تربيت مربی دفتر تبليغات اسلامی حوزه علميه قم ادامه داد: معاويه به‌عنوان يك شخص حقه‌باز، آتش‌افروز هر سه جنگ عليه مولا علی(ع) بود. زمانی كه حضرت علی(ع) خليفه شدند بلافاصله به معاويه نامه نوشتند كه با من بيعت كردند و من خليفه شدم، با من بيعت كن و يك هيئت هم برای من بفرست كه با من بيعت كنند؛ معاويه تا اين نامه را خواند، بلافاصله يك نامه برای زبير نوشت كه ای زبير من برايت بيعت گرفتم كه بصره برای توست و قائم مقام تو هم طلحه است.

مدير كانون نويسندگان نماز استان قم گفت: در متن نامه به عبد‌الله بن زبير آمده است «يا اميرالمؤمنين، مردم شام يكپارچه می‌گويند زنده باد زبير و كوفه و بصره در دست تو و قائم مقام تو هم طلحه است، شعار انتخاباتی تو طلب خون عثمان باشد و مردم را زير اين شعار جمع كن».

وی با بيان اينكه با دو شعار سه جنگ عليه مولا(ع) راه افتاد، اظهار كرد: شعار جنگ جمل و خوارج «پيراهن عثمان؛ خون‌خواهی عثمان»، شعار جنگ نهروان «لا حكم الا الله» بود. معاويه مكار سه جنگ عليه مولا(ع) راه انداخت غافل از اينكه حضرت زيركانه و هوشيار عمل می‌كند و در برابر شيطنت‌ها، غافلگير نخواهد شد.

كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم عنوان كرد: «وَلكِنّى اَضْرِبُ بِالْمُقْبِلِ اِلَى الْحَقِّ الْمُدْبِرَ عَنْهُ» من به كمك كسانی كه رو به حق هستند، برخورد می‌كنم با آن‌ها كه پشت كرده‌اند، «وَ بِالسّامِع ِ الْمُطيع ِ الْعاصِىَ الْمُريبَ اَبَداً» و به همراه كسانی كه مطيع هستند، برخورد می‌كنم با آن نافرمانی‌ها كه شك دارند و به شك هم می‌اندازند و ديگران را دچار ترديد می‌كنند، «حَتّى یَأْتِىَ عَلَىَّ یَوْمى» تا آنكه مرگم فرا رسد.

وی با بيان اينكه امامان به اذن‌الله، دارای ولايت تكوينی هستند يعنی مولا علی(ع) هم می‌توانست با يك اشاره دست شورش را بخواباند، عنوان كرد: «فَوَاللّهِ مازِلْتُ مَدْفُوعاً عَنْ حَقِّى» من پيوسته از حقم بر كنار بودم، «مُسْتَأْثَراً عَلَىَّ» عده‌ای مستبدانه حقم را به غارت بردند، نكته‌ای كه بايد به آن توجه شود اين است كه خلافت، حق مولا علی(ع) بود، همان‌طور كه خود بزرگوارشان بيان فرمودند، «مُنْذُ قَبَضَ اللّهُ نَبِیَّهُ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ حَتّى یَوْمِ النّاس ِ هذا» تا به امروز حتی زمانی كه مردم رأی دادند و خليفه و حاكم مقتدر جهان اسلام شدند من مظلوم هستم.

كارشناس فرهنگی ستاد اقامه نماز استان قم با بيان اينكه زندگی مولا علی(ع) دارای پنج دوره كودكی، بعثت، هجرت، سكوت و حكومت تقسيم می‌شود، يادآور شد: حضرت علی(ع) در هيچ يك از دوره‌های كودكی، بعثت، هجرت (سخت‌ترين دوره كه دائم، جنگ و گرفتاری در آن بود) طلب مرگ نكردند، وليكن حضرت در دوره حكومت، اين درخواست را از خداوند كرد كه خدايا، من را از اينها بگير.