اولويت ما در گردآوری مجموعه، آثار هنر ايرانی و اسلامی است

به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، مجتبی حسينی، مديرعامل كتابخانه و موزه ملك در نشستی خبری كه قبل از ظهر روز سه‌‌‌شنبه، 12 شهريورماه در محل كتابخانه موزه‌ ملك برگزار شد، با بيان اينكه در مدت پنج سال خدمتم در اين سمت، تلاش كرده‌ام تا همه بخش‌های گوناگون موزه به يك اندازه ديده شده و پيشرفت كنند، گفت: باور ما اين است كه اول بودن لطف چندانی برای ما ندارد. بايد راه آغاز شده را با جديت و تلاش به تعالی و سرانجام برسانيم. خوشحاليم كه در اين امر مهم، توانسته‌ايم هر سال، توسعه كمی و كيفی قايل قبولی را دراين مجموعه شاهد باشيم.

حسينی در ادامه، به برنامه‌های اين مؤسسه اشاره كرد و گفت: جذب موقوفات وقف‌كنندگانی به غير از مرحوم حسين ملك، يكی از فعاليت‌های ما بوده كه در سال گذشته، مجموعه‌ها و كتابخانه‌های افرادی چون ايران و نسرين دستغيب‌ بهشتی، علی حجت‌زاده، عزت ملك (دختر مرحوم ملك)، پرويز اتابكی، مرحوم حسينی زاهد و ... از جمله اهدايی‌های اخير به موزه و مجموعه كتابخانه ملك بوده است.

حسينی با بيان اينكه توسعه و جايگاه معارف اسلامی، شاه‌كليد وظايف موزه‌ ملی ملك است، اظهار كرد: بنا داريم، نسخه نفيس قانون ابن‌‌سينا را به ‌نمايش بگذاريم و نمايشگاهی شامل گياهان دارويی و طب سنتی برگزار كنيم. علاوه بر اين، معرفی هنرهای اسلامی، جزء برنامه‌های ديگر اين مجموعه است.

مديرعامل موزه ملك ضمن ذكر اينكه، اين مجموعه تاكنون نمايشگاه‌هايی خارج از محوطه‌ موزه برگزار كرده است، گفت: از جمله اين نمايشگاه‌ها می‌توان به نمايش عكس‌های دوره قاجار در حرم مطهر امام رضا(ع)، نمايش آثار كمال‌الملك در بقعه شيخ صفی‌الدين اردبيلی، موزه هنرهای تزيينی در اصفهان و نمايشگاه سيمرغ نگارخانه وصال شيرازی اشاره كرد.

وی اضافه كرد: در حال حاضر موزه و كتابخانه ملك، دارای 19 هزار عنوان نسخه خطی، 90 هزار كتاب چاپی، 3500 قطعه سكه، بيش از 10 هزار تمبر، 948 اثر خوشنويسی، 500 قطعه مينياتور، 18 تابلو از استاد كمال‌الملك، 50 تخته فرش و 50 محصول منسوجات ديگر است اما تعداد زيادی از اين آثار، به‌ دليل حجم زياد گنجينه‌ سكه و تمبر، در كمدهای ويژه و پلمپ‌ شده و در اختيار خزانه‌‌داری كل آستان قدس رضوی است و قرار است به‌ زودی از آستان قدس رضوی، برای سروسامان دادن و باز كردن پلمپ اين آثار، به موزه ملك رهسپار شوند.

حسينی در ادامه، درباره برنامه‌های مجموعه‌ ملك در سال‌ آينده، توضيحاتی داد و گفت: در نظر داريم كه علاوه بر مرحوم حسين ملك، ساير واقفان اين مجموعه را تكريم و گرامی بداريم. مجموعه‌داران بسياری هستند كه مجموعه‌های خود را وقف موزه و كتابخانه ملك كرده‌اند و وظيفه خود می‌دانيم، در ميلاد مبارك امام هشتم شيعيان، از آن‌ها سپاسگزاری كنيم. از جمله‌ اين بزرگواران می‌توان به علی حجت‌‌ زاد، عزت ملك، مرضيه بحری و پرويز اتابكی اشاره كرد.

وی با بيان اينكه موقوفات حسين ملك فقط منحصر به‌ موزه و كتابخانه نيست، توضيح داد: مرحوم ملك، باغ مشجری در وكيل‌آباد وقف مردم كرد و امروز اين باغ، پارك مفرحی است كه مردم از سراسر ايران می‌توانند از آن بهره‌مند شوند. باغی در شاه‌ عبدالعظيم وجود داشت كه ايشان وقف وزارت فرهنگ و هنر وقت كرد و اكنون، ساختمان وزارت آموزش و پرورش در آنجا قرار دارد.

حسينی با بيان اينكه بخشی از موقوفات مرحوم حسين ملك جزء موقوفات او قرار می‌گيرند، گفت: اين موقوفات در دست آستان قدس رضوی است و تحت نظر اين آستان قدس، فعاليت‌های توليدی انجام می‌شود و بخشی از عايدات آن نيز، نصيب بيمارستان ثامن‌الائمه‌(ع) در مشهد می‌شود.

مديرعامل موزه ملك، در پاسخ به اين پرسش كه چه تعداد بازديدكننده هر سال از موزه‌ ملك ديدن می‌كنند، گفت: برای ما كيفيت كار از كميت اهميت بيشتری دارد و درچند سال گذشته، تلاش كرده‌ايم كه كيفيت كار را بالا ببريم و صرفاً به حضور بازديدكنندگان توجه نداريم. ضمن اينكه خدمات مجازی، آموزش و پرورشی را هم در نظر گرفته و برای پيشرفت آن تلاش داشته‌ايم.

حسينی در پاسخ به اين پرسش كه چقدر موزه ملك به تعامل و تبادل با موزه‌های خارجی می‌پردازد، توضيح داد: به ‌لحاظ وقت، ما محدوديت داريم، چراكه نمی‌توانيم اشيا را از موزه خارج كنيم و برای اينكه بتوانيم آثار داخل موزه را بيرون از موزه به‌نمايش بگذاريم، در دو سطح به ساخت مولاژ و كپی از آثار پرداختيم تا بتوانيم در شهرستان‌ها يا مدارس، آن‌ها را به‌ نمايش بگذاريم. تصميم داريم كه نمايشگاه‌های مجازی برگزار كنيم و قرار است به‌ زودی بعضی ازآثار نمايشگاه، روی سايت اصلی موزه قرار بگيرد.

در بخش ديگری از اين نشست، حسينی با بيان اينكه در عمر 75 ساله‌ موزه ملك، اين موزه به هيچ عنوان از حمايت‌های دولتی برخوردار نبوده، گفت: موزه ملك هيچ‌گاه از مواهب دولتی بهره‌مند نبوده است. البته در هشت سال گذشته، خود موزه‌های سازمان ميراث فرهنگی نيز، از اين مواهب دولتی بهره‌مند نبودند.

آثار مخازن مربوط به مرمت آثار نيز، شامل مطبوعات، نشريات و نسخه‌های خطی، كتاب‌های چاپی فارسی و غير فارسی، آثار هنری مينياتوری، خوشنويسی، آثار سنگی و فلزات گوناگون، آثار چوبی و لاكی و فرشها و منسوجات و غيره است. در ميان اين آثار می‌توان به قرآن ناصرالدين‌شاه، قرآن منسوب به امام حسن (ع) (كه توسط ايشان كتابت شده)، حافظ متعلق به مظفرالدين‌شاه، قديمی‌ترين نسخه‌ كتاب «قانون» ابن‌سينا، دست‌‌خط‌‌های قرآنی ميرعماد و سكه‌هايی از دوران ليديه اشاره كرد. در اين مجموعه، بخشی برای مرمت آثار تعبيه شده است كه در آن، متخصصان به كار مرمت آثار می‌پردازند.

حسينی با بيان اين مطلب كه 17 جلد كتاب خطی، بيش از 5 هزار كتاب چاپی از جمله كتاب‌های اهدايی اخير بوده، گفت: مرحوم ملك در زمان حيات، 7 وقف‌نامه تنظيم كرده و در آن به «ترقی معارف» (بخش موزه و كتابخانه) و «حفظ الصحه» (بيمارستان چناران) اشاره كرده است. بنابراين موقوفات و عايدات آن‌ها، بايد طبق وقف‌‌نامه، بين اين دو حوزه تقسيم شود.

مديرعامل موزه ملك افزود: ما در تخصيص منابع، گشاده دست نيستيم، زيرا ترتيب هزينه‌ها در وقف‌نامه‌ها مشخص شده است. آنچنانكه 5 درصد از درآمد مزارع، دام‌داری، باغ‌داری و ساير بخش‌های توليدی ‌بايد در مؤسسه ما هزينه شود، وقتی توليد در كشور موقعيت خوبی داشته باشد، وضعيت مؤسسه ما نيز بهتر خواهد بود و يا بالعكس.

وی در بخش ديگری از سخنان خود به تدوين اساسنامه مؤسسه در سال 87 اشاره كرد و گفت: اگرچه 76 سال از عمر موزه و كتابخانه می‌گذرد اما تازه در اين سال، اساسنامه مؤسسه به عنوان يك مؤسسه فرهنگی تدوين شد و مطابق با اين اساسنامه، برنامه‌های مختلف نظير اصلاحات در بخش معماری، به روزرسانی خدمات، ايجاد كتابخانه ديجيتال، حفاظت و مرمت آثار، جلب مخاطب وغيره از برنامه‌های ما بوده است.

مديرعامل كتابخانه و موزه ملك، در بخش ديگری از اين نشست، درمورد سياست‌های كلان موزه و كتابخانه گفت: ما هر مجموعه‌ای را برای موزه خريداری نمی‌كنيم و مطابق با وقف‌نامه پيش می‌رويم. مثلاً ما جنگ‌افزارهای قديمی مثل شمشير و سپر نمی‌خريم. همچنين سفالينه‌های پيش از اسلام را نيز به موزه اضافه نخواهيم كرد، زيرا اولويت ما هنر اسلامی است.

در ادامه‌ اين نشست، كليپی پخش شد كه در آن به شرح خدمات انجام ‌شده در موزه و كتابخانه‌ ملی ملك، طی اين پنج سال گذشته، پرداخته شده بود. در پايان اين نشست خبری نيز خبرنگاران و عكاسان به بخش‌های مختلف مخازن موزه ملی ملك رفتند و همراه با راهنمايی و توضيحات راهنمايان، به تماشای آن‌ها نشستند.