تربيت در خانواده برپايه بازگشت به فطرت الهی باشد/ محبت؛ اصل مهم تربيت فرزند
مدرس دانشگاه قم با اشاره به نقش نهاد خانواده در تكوين شخصيت فرزند در همه مقاطع سنی، اظهار كرد تمام حركات و رفتار والدين برای فرزندان جنبه تربيتی دارد و نظام تعليم و تربيت در خانواده بايد برپايه بازگشت به فطرت الهی باشد.
علینقی فقيهی، مدرس دانشگاه قم در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، اظهار كرد: نهاد خانواده و بهويژه پدر و مادر در همه مقاطع سنی كودكی، نوجوانی و جوانی در تكوين شخصيت فرزندان تأثير و نقش بسزايی دارند و فرزندان به نحو بارزی نسبت به آنها نفوذپذير هستند.
وی با اشاره به جايگاه و نقش خانواده در تربيت فرزندان گفت: خانواده در اين زمينه بايد به اين شناخت مهم دست يابد كه چه چيزی را در فرزندان تغيير دهد و چه تحولی را بايد در آنها ايجاد كند، چه چيزی را رشد دهد و سمت و سوی اين تغيير، تحول و رشد بايد كدامين جهت باشد.
فقيهی در توضيح اين مطلب عنوان كرد: اصل كلی در اين باره آن چيزی است كه خداوند در سرشت انسان بهعنوان فطرت قرار داده است يعنی خانواده چه انتظاری از فرزند بايد داشته باشد و چه نقشی را بايد ايفا كند تا فرزند به سمت تعالی سير و تكامل داشته باشد؛ لازم است خانواده آنچه را كه خداوند در سرشت انسان به وديعت گذاشته را به فرزند نشان دهند؛ بنابراين سمت و سوی نظام تعليم و تربيت در خانواده بايد بازگشت به فطرت الهی باشد.
علم سلامتی يكی از نكات لازم در طی مسير كمال است
مدرس دانشگاه قم با اشاره به اينكه برای هدايت فرزند به سمت كمال و تعالی، لازم است نكاتی را مورد توجه قرار داد، تصريح كرد: يكی از نكات لازم در طی مسير كمال و تكامل و بالا بردن ابعاد شخصيتی فرد «علم سلامتی» است.
وی با تأكيد بر اينكه هيچ علمی باارزشتر از «علم سلامت» نيست، عنوان كرد: تا فرد به سلامت روانی نرسد نمیتواند به سلامت متعالی دست يابد، زيرا فردی كه دارای سلامت روانی نيست، نمیتواند فطرت خود را حفظ كند و آن را تعالی دهد؛ بنابراين تا سلامت روانی تأمين نشود، فرد قادر به تأمين اهداف عاليه كمالی نخواهد بود.
فقيهی با بيان اينكه چگونگی حفظ فطرت انسان، پرورش آن و هدايتش به سمت و سوی صحيح در تربيت، تعليم و پرورش فرزند تأثير داشته و زمينه تعليم و تربيت درست را فراهم میكند، خاطرنشان كرد: هر اندازه والدين از چارچوب سلامت روانی كه منطبق با فطرت است فاصله گيرند، فرزندان نيز به همان اندازه از آن فاصله خواهند گرفت. پس خانواده بايد فطرت را شناسايی كند، آن را جهت دهد و ابعاد شخصيتی فرد را پرورش دهند.
اين مدرس دانشگاه با اشاره به «محبت» بهعنوان اصل ديگری كه بايد در اين زمينه مورد توجه قرار گيرد، عنوان كرد: نكته مهم ديگر در زمينه تربيت فرزند، اصل محبت است كه پيامبر(ص) آن را در روايات بسياری ذكر كرده است كه هيچ كس حق ندارد هيچ كلامی و هيچ ابزار و عملكردی را نسبت به ديگری داشته باشد كه بدون محبت باشد، اگر چه آن فرد يا افراد والدين باشند و نيز نقل است كه: «حب الأولاد ستر من النار؛ برای نجات از آتش و ورود به بهشت و رضوان الهی، بايد رابطه محبتآميز با فرزندان داشت».
تأمين سلامت روانی فرزندان توسط والدين، فقط از طريق محبت است
وی با تصريح بر اينكه تأمين سلامت روانی فرزندان توسط والدين، فقط از طريق محبت است، گفت: اظهار محبت راههای مختلفی دارد؛ بنابراين همه رفتارهای والدين از جمله رفتارهای كلامی، تبادل احساس، ميزان تعامل وجهی و چهرهای كه ميان فرزندان و والدين صورت میگيرد، بايد همراه با محبت و عاطفه باشد. البته محبتی كه براساس محبت خدا و محبت ارزشها باشد؛ به اين معنی كه در محبت خود نسبت به فرزندان نبايد چيزی كه خلاف ارزشهای الهی باشد در رابطه با فرزندان اعمال كنيم.
فقيهی با تأكيد بر اينكه نكته ديگر كه خانواده بايد به آن توجه داشته باشد، اصل «احترام و كرامت» است، گفت: هركسی كه بخواهد ديگری را تربيت كند بايد به او احترام بگذارد و برای او ارزش قائل باشد؛ لذا والدين نيز نسبت به فرزند بايد به اين گونه رفتار كنند و احساس كرامت را در او پرورش دهند.
وی تصريح كرد: همه حركات و لحظه به لحظه رفتار والدين نسبت به فرزندان تأثيرگذار است و جنبه تربيتی دارد و بايد مورد توجه قرار گيرد؛ بنابراين برای اينكه تربيت صحيحی انجام دهيم و جوانان ما به مشكلات روانی گرفتار نشوند بايد اين اصول و روشها را رعايت كنيم.
مدرس دانشگاه قم با اشاره به زمينه شناخت اين دسته از افراد تصريح كرد: وجود مشاوران در سطح جامعه و همچنين در هر خانواده با عنوان «مشاور خانواده» راهكاری مؤثر برای شناسايی اين گونه افراد است.
جامعه علاوه بر پزشك خانواده بر وجود مشاور خانواده تأكيد كند
وی با بيان اينكه جامعه علاوه بر «پزشك خانواده» بايد بر وجود «مشاور خانواده» تأكيد كند، توضيح داد: جامعه و دستگاههای اجرايی بايد زمينهای را فراهم كنند كه «مشاور خانواده» نيز وارد عرصه عمل شود و در اين راستا نسبت به تربيت نيروهای متخصص اقدام كنند، زيرا روانشناسی معاصر نمیتواند همه مشكلات روحی و روانی بشر را برطرف كند و برای كارآمدی آن بايد روش دين را در مشاوره به كار گرفت و براساس آن عمل كرد تا بتوان به نتيجه مطلوب دست يافت.
وی در پايان خاطرنشان كرد: مشاوران بايد در اين راستا به شكل كارآمد تربيت شوند و علاوه برعلوم روانشناسی روز، از روانشناسی دينی هم بهره كافی برده باشند. عملكرد مشاوران خانواده بايد به اين گونه باشد كه اين متخصصان دستورالعملهای اجرايی قابل استفاده برای عموم را جمعبندی كرده و در اختيار مردم قرار دهند.
