بررسی مقايسهای «مهدويت و آيندهپژوهی» در مجموعه مقالاتی با همين عنوان
مجموعه مقالات «مهدويت و آيندهپژوهی» كه با هدف بررسی نقاط اشتراك و افتراق مهدويتپژوهی و آيندهپژوهی به همت گروه آيندهپژوهی پژوهشكده مهدويت و آيندهپژوهی تدوين شده، به زودی منتشر میشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا)، مجموعه مقالات «مهدويت و آيندهپژوهی» كه با هدف بررسی نقاط اشتراك و افتراق مهدويتپژوهی و آيندهپژوهی و بيان ضرورت و اهميت شكلگيری آيندهپژوهی دينی، به همت گروه آيندهپژوهی پژوهشكده مهدويت و آيندهپژوهی تدوين شده، به زودی منتشر میشود.
جلب توجه فزونتر حوزههای علميه به آيندهپژوهی دينی و كاربردی كردن آن در ساحتهای مختلف دينی، شناخت و شناساندن جايگاه و نقش «مهدويتپژوهی» در فعاليتهای آيندهپژوهانه، فراهم ساختن زمينهها و بسترهای علمی برای رويارويی با تغييرات و تحولات جهانی و كمك به مديريت اين تغييرات و ارائه نگاهی نو از ظرفيتها و مزيتهای مهدويتپژوهی در شناخت و ساخت آينده كوتاه مدت و بلندمدت از ديگر اهداف تدوين و انتشار اين مجموعه برشمرده شده است.
اين مجموعه شامل 9 مقاله از اساتيد و پژوهشگران عرصه آيندهپژوهی و مهدويتپژوهی است كه در ادامه اجمالاً معرفی میشوند.
مقاله «بررسی نسبت مهدويتپژوهی و آيندهپژوهی» پيوندها، اشتراكات و تفاوتهای مهدويتپژوهی و آيندهپژوهی را بررسی میكند. مهمترين محور مشترك اين دو دانش ميانرشتهای، حوزه موضوعات و كاركردهای آنها و به كارگيری آيندهپژوهی در عملياتی كردن اهداف و غايات مهدويتپژوهی است. اين مقاله تأليف غلامرضا بهروزیلك است.
مقاله دوم با عنوان «مهدويت محور آيندهپژوهی دينی» در تبيين معرفتشناسانه نسبت بين مهدويت و آيندهپژوهی دينی به اين مسئله میپردازد كه آيندهپژوهی دينی با معرفی مجموعهای از چشماندازها و تصميمگيری درباره آينده، فردايی بهتر را سامان میدهد؛ همچنين محوريت مهدويتپژوهی را در آيندهپژوهی دينی بررسی میكند. محمدرحيم عيوضی مولف اين مقاله است.
مقاله «مؤلفههای آيندهپژوهی در آموزه انتظار» كه به قلم عقيل ملكیفر، رئيس انديشكده آصف تأليف شده، معتقد است آيندهپژوهی قدسی روايتی نوپديد از آيندهپژوهی است كه با آموزه انتظار قرابت دارد. ايشان با تبيين مفهوم «انتظار» از ديدگاه آيندهپژوهی قدسی در دو سطح فردی و اجتماعی به بيان مطالب خود میپردازد. در اين رويكرد، انتظار از سطح يك باور انتزاعی و شايد فردی به يك ايده كاربردی عينی تبديل میشود.
مقاله «آيندهپژوهی موعودگرا و تصويرپردازی از جامعه آرمانی» از علیاصغر پورعزت، مقاله ديگری است كه ضمن بررسی خاستگاه، جلوهها و جهتگيریهای تصويرپردازی آرمانشهری، آرمانشهر موعود اسلامی را جزو آرمانشهرهايی میداند كه واقعيت و حقيقت را به زيبايی انطباقپذير میدانند.
مقاله «آيندهپژوهی از چشمانداز قرآنی» تأليف رحيم كارگر به بحث آينده و اهميت و ارجمندی شناخت هر چه بيشتر «آينده» میپردازد و بر اين نكته تأكيد میورزد كه آينده، همواره مورد توجه اديان، مكاتب و گروههای مختلفی از مردم بوده و افكار و انديشهها، معطوف به شناخت آن و يا مطالعه و بحث درباره آن بوده است. در ادامه مهدويت به عنوان كانون محوری آيندهپژوهی قرآنی مورد توجه نگارنده قرار گرفته، ابعاد مختلف آينده مطلوب و آرمانی قرآن و رابطه و پيوندهای مهدويت و آيندهپژوهی با رويكرد قرآنی بررسی شده است.
«نسبت مهدويت و آيندهپژوهی در متون روايی» مقاله ديگری است كه توسط سعيد قربانی به نگارش در آمده است. وی در مقاله خود بيان كرده است كه منابع روايی توان تبيين راهبردیترين مباحث و مسائل حوزوی آيندهانديشی را دارا هستند كه يكی از زمينههای غنی و متعالی، انديشه مهدويت و اعتقاد به آرمانشهر مهدوی است. از اين رو لازم است مطالعات تطبيقی بين اين دو حوزه صورت گيرد.
در مقاله «كاربرد روشهای آيندهپژوهی در مهدويت» به بيان اين مطلب پرداخته میشود كه روشهای آيندهپژوهی قرابتی چشمگير با علمالانتظار داشته و پيوند اين دو عرصه میتواند موجبات تعالی آيندهپژوهی و گذار از رويكردهای مادیگرايانه و فناورانهشده را فراهم ساخته و حوزه مطالعات آينده را از بروندادهايی جهانی، چندفرهنگی و اميدبخش سرشار سازد. اين مقاله توسط سعيد خزايی، از اساتيد نام آشنای آيندهپژوهی تأليف شده است.
مقاله «كاربرد روشهای چشمانداز در مهدويتپژوهی» به بيان يكی از روشهای آيندهپژوهی به طور خاص به نام چشمانداز در مهدويتپژوهی میپردازد. علیپور گرجی نويسنده اين مقاله چشمانداز را به مثابه يك روش آيندهپژوهی مورد مطالعه و بررسی قرار میدهد و میكوشد به مدل و الگويی از چشمانداز دست يابد كه قابليت تحليل تصوير مطلوب مهدوی را دارا باشد. به اعتقاد وی رابطه آيندهپژوهی، به عنوان يك علم ميانرشتهای، با مهدويت از منظرهای متفاوتی چون دينیسازی آيندهپژوهی، بومیسازی آيندهپژوهی و چشمانداز قابل طرح است
مقاله پايانی اين مجموعه به نام «مهدويت؛ روند هويتيابی مهدوی در عصر جهانی شدن» به تبيين دو مقوله مهدويت در تفكر اسلامی مبتنی بر قرائت مذهب شيعه و هويتيابی جهانی میپردازد و میكوشد باورهای مربوط به مهدويت را با پديده هويت جهانی پيوند دهد. حسين گودرزی كه نويسنده مقاله است در پايان كاركردهای اجتماعی هويتيابی جهانی مهدوی را طرح كرده، به نكات مهمی همچون همنوايی، مشاركت و نقشآفرينی در روند جهانی شدن، رويارويی با فرهنگ تودهای غربی و ... اشاره میكند.
