شاهپور اسفراينی؛ فقيه و مفسر كبير قرآن از خطه خراسان شمالی
خراسان شمالی؛ سرزمین گنجینه فرهنگها، علما و دانشوران زيادی را در دامان خود پرورانده است كه اكنون از مشاهير و مفاخر اين ديار بهشمار میروند، شاهپور اسفراينی، فقيه و مفسر كبير قرآن نيز يكی از مشاهير اين خطه است.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خراسان شمالی، شاهپور اسفراينی، از مشاهير و مفاخر خراسان شمالی است، اسم اشهر وی شاهفور معرّب شاهپور و در زبان عربی به معنای نجلالملك (شاهزاده) است. بعضی نام وی را طاهر نوشتهاند. لقبش «عمادالدين» و كنيهاش «ابوالمظفر» است. منابع، شاهفور بن طاهر بن محمد اسفراينی را، فقيه اصولی، مفسر كبير، متكلم و از كبار ائمه اصول دين و از علمای قرن پنجم هجری معرفی كردهاند اما نام و نشان او را يكسان نياوردهاند، بلكه بهصورتهای ابوالمظفر طاهربن محمد اسفراينی مشهور به شاهفور و الشيخالامام ابوالمظفر طاهر بن محمد اسفراينی ذكر كردهاند.
شاهفور بن اسفراينی از اصحاب ابیالعباس اصم و ابوعلی حامدبن محمد الرفاء و به قول ذهبی از ابی مَحمِش استماع حديث كرده است. ابن عساكر، وی را در شمار رجال طبقه چهارم اشاعره تحت امام اصولی و فقه مفسر ذكر كرده است.
ظاهراً شاهفور به نيشابور و بغداد، كه از جمله مراكز علمی عصر او بهشمار میرفته، آمد و شد داشته است. نيز در نيمه دوم سده پنجم هجری، چون توس، مركز علمی و حوزه تدريس بزرگانی چون امام محمد غزالی بوده، در آنجا رحل اقامت افكنده و به تدريس مشغول شده و به قول عبدالغافر فارسی، در آنجا ساليانی چند درس گفته است و طالبان علم و دانش از او بهرههای فراوان بردهاند. وی در سال 471 ه.ق در توس چهره در نقاب خاك كشيد.
رسالهای در اصول، التبصير فیالدين و تمييزالفرقه الناجيه عن الفرق الهالكين و تفسير قرآن كريم از جمله آثار وی است.
