فرهنگ عمومی؛ مانعی برای بازگشت بزهكاران به زندگی عادی/ «شايد سحرگاه توبه كرده باشد»

ولی‌الله نصر، مديركل دفتر آسيب‌ديدگان اجتماعی سازمان بهزيستی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا) يكی از دغدغه‌های دفتر آسيب‌ديدگان اجتماعی سازمان بهزيستی را فرهنگ عمومی جامعه ايران در خصوص افراد آسيب‌ديده اجتماعی و نحوه واكنش و رفتار مردم به اين قشر از افراد جامعه عنوان و اظهار كرد: حضرت علی(ع) در يكی از فرازهايی كه به مالك اشتر دارند می‌فرمايند كه ای مالك اگر شب هنگام كسی را در حال گناه ديدی فردا به چشم يك گناهكار به او نگاه نكن شايد سحر توبه كرده باشد و تو ندانی.

وی با تأكيد بر اينكه حضرت علی(ع) يكی از بزرگ‌ترين مددكاران جامعه خود بوده و به مردم توصيه می‌كنند كه به افراد حتی گناهكار با ديدی عاری از گناه نگاه كنيم، اظهار كرد: متأسفانه نه تنها در كشور ما بلكه در بسياری از كشورهای جهان مسئله فرهنگ عمومی و نگاه بد به افراد آسيب‌ديده اجتماعی وجود دارد و مانعی برای بازگشت فرد به زندگی عادی و عاملی در تمايل مجدد به بزه است.

نصر روند و نوع فرهنگ عمومی جامعه ايران در خصوص افراد آسيب‌ديده اجتماعی را روند مطلوبی ندانست و با ابزار تأسف از اينكه اين نگاه بد و عدم پذيرش به صورت يك فرهنگ درآمده است، تصريح كرد: بايد برای تغيير اين فرهنگ تلاش كرده فرهنگ درستی را جايگزين آن كرد.

وی اين تغيير نگاه و رويكرد فرهنگ عمومی جامعه را زمان‌بر دانست اما تصريح كرد كه بايد رسانه‌ها، جرايد، به ويژه هنرمندان به اين مسئله بپردازد.

نصر ادامه داد: يكی از مهم‌ترين دغدغه‌های افراد آسيب‌ديده اجتماعی مواجهه دوباره با جامعه و نزديكان است؛ هر فردی كه در جامعه انسانی زندگی می‌كند يك مسئوليت اجتماعی دارد. اين مسئوليت نسبت به بستگان درجه يك پررنگ‌تر و پرمسئوليت‌تر است، اگر بتوانيم مسئوليت اجتماعی افراد را در جامعه برانگيخته كنيم كه نسبت به ديگران بی‌تفاوت نباشند مسئله تغيير فرهنگ عمومی در خصوص افراد آسيب ديده اجتماعی نيز درون اين احساس مسئوليت اجتماعی قرار خواهد گرفت.

وی بر لزوم حمايت‌های مالی در كنار حمايت‌های فرهنگی از اين افراد تأكيد و عنوان كرد: بر اساس پژوهش‌هايی كه صورت گرفته علاوه بر ديد و افكار عمومی كه بسيار مهم است دو عامل شغل و مسكن هم می‌تواند در كمك به بازگشت افراد موثر باشد. اگر دستگاه‌های حمايتی بتوانند شغل و مسكن اين افراد را تأمين كنند می‌توانند در زندگی سالم پس از بزه آنها موثر باشند.

مديركل دفتر آسيب ديدگان اجتماعی سازمان بهزيستی در پاسخ به اين سؤال كه آيا سازمان و نهاد خاصی را موظف به تلاش برای تغيير فرهنگ عمومی در مورد افراد آسيب ديده اجتماعی می‌داند، گفت: فرهنگ مقوله‌ای نيست كه بتوان به صورت فيزيكی با آن برخورد كرد، بلكه مبحثی چندگانه و چند جانبه است كه همه دستگاه‌های در آن مسئول هستند اما نقش رسانه‌های گروهی در آن بسيار موثرتر است.

چند فیلم ساخته شده است؟

نصر با اشاره به توجه جوانان به شبكه‌های ماهواره ا‌ی به دليل انطباق برنامه‌های آنها با نيازهای جوانان، اظهار كرد: جوانان ما نيازهای به خصوصی دارند از جمله غريزه جنسی، شغل، مسكن، دوست يابی، دوست داشتن، دوست داشته شدن و ... بسياری از كشورها و بنگاه‌های فيلم‌سازی، انيميشن و مولتی مدياها به اين نياز‌ها پرداخته و دقيقاً بنابر نياز مخاطبان خود محصول‌هايی برای جذب توليد كرده‌اند اما ما اكنون چند فيلم و سريال می‌توانيد نام ببريم كه در خصوص مقوله فرهنگ عمومی پذيرش بازگشت فرد آسيب ديده اجتماعی به درون خانواده و جامعه ساخته شده است.

وی تصريح كرد: در آموزه‌های دينی ما بر جايزالخطا بودن انسان اشاره شده اما حتی فيلم‌هايی كه در خصوص بازگشت جوانان آسيب ديده به خانواده و جامعه ساخته می‌شود، تأثير منفی بر جامعه دارد.

نصر افزود: فرهنگ عمومی كنونی جامعه در طول ساليان متمادی ايجاد شده است و طی يك برنامه‌ريزی طولانی مدت همه بايد برای تغيير آن تلاش كرد، البته اگر رسانه‌ها پيشرو باشند می‌توان قدم‌ها را سريع تر برداشت.