فقدان درك صحيح مفهوم حماسه و جهاد؛ عامل ضعف فيلمهای دفاع مقدسی
واژههای عظيمی چون حماسه و جهاد به درستی در سينمای كشورمان تعريف نشدهاند، به همين دليل كارهايی كه با انگيزه حماسی توليد میشوند، تنها شكلی حماسی دارند كه به چند صحنه زد و خورد و موسيقی هيجانآور خلاصه شدهاند.
 |
| «جبار آذين» |
جبار آذين، كارشناس و منتقد سينما در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با بيان مطالب فوق اظهار كرد: سينمای دفاع مقدس را نمیتوان گونهای موفق در سينمای كشورمان ناميد، هرچند در اين ميان بودند كارهای فاخری كه به واسطه فيلمسازان متعهد در اين عرصه توليد شدهاند؛ كارهايی كه از كيفيت بالايی نير بهره بردهاند، اما به طور كلی اكثر آثار با ارزشهايی كه در هشت سال دفاع مقدس حاكم بود، فاصله داشته است.
وی افزود: دليل اين ادعا نيز اين است كه كارهای خلق شده در اين حوزه، عمدتا كارهايی هستند كه تقليدی از آثار خارجی هستند و تنها بازيگران ايرانی برای آن انتخاب شدهاند. ضعف ديگر اينكه فيلمهايی كه در اين ژانر توليد میشوند كارهايی هستند كه در آن پژوهش و تحقيق هيچ جايگاهی ندارد، درصورتیكه فيلمسازانی چون حاتمیكيا، درويش و ملاقلیپور به دليل آشنايی در اين حوزه خالق كارهايی خوبی بودند.
اين منتقد به جمله فوق اضافه كرد: ضعفهای ذكر شده، نشئت گرفته از كمكاری يا كمعلاقگی فيلمسازان نيست بلكه بدين دليل است كه واژههای عظيمی چون حماسه و جهاد به درستی در سينمای كشورمان تعريف نشدهاند، به همين دليل كارهايی كه با انگيزه حماسی توليد میشوند، تنها شكلی حماسی دارند كه به چند صحنه زد و خورد و موسيقی هيجانآور خلاصه شدهاند، اما در مفهوم و معنا نشانهای از حماسه در آن نمیتوان يافت.
آذين ادامه داد: تأسف من وقتی بيشتر میشود كه میبينم سينمای دفاع مقدس میتوانست با پرداختی صحيح به شخصيتها و قهرمانان دفاع مقدس، به بهترين نحو، ساختار حماسی خود را حفظ كند، به شرطی كه همچون فيلم «زيباتر از زندگی» با نگاهی نادرست خود به يكی از قهرمانان بزرگ دفاع مقدس سبب لطمه خوردن به اصل موضوع نشوند. در اين فيلم مشخص است كه فيلمساز نتوانسته دفاع مقدس را به خوبی درك كند و تنها با اتكا به احساسش خواسته درباره يكی از سرداران جنگ (شهيد علمالهدی) سخن گويد.
وی در بخش ديگری از اين گفتوگو با اشاره به اينكه برخی آثار تنها به فكر سياهنمايی هستند، گفت: آسيب ديگری كه سبب صدمه ديدن ژانر دفاع مقدس شده، اين است كه عدهای معدود از سينماگران با در نظر نگرفتن تبعات مثبت دفاع مقدس، تنها به دنبال سياهنمايی هستند؛ اين توليدات كه تنها به انگيزه تشويقهای خاص توليد میشوند بسياری از ارزشهای حاكم در سينمای دفاع مقدس را زير سؤال میبرند.
اين كارشناس سينمايی متذكر شد: اگر مسئولان جديد خواهان رشد سينمای دفاع مقدس هستند بايد با محور قرار دادن اين موضوع در سياستهای خود زير بنايی محكم برای ژانر دفاع مقدس بسازند؛ سينمايی كه اگر رشد كند به طبع آن سينمای ملی هم رشد خواهد كرد.
| آذين: |
| اگر مسئولان جديد خواهان رشد سينمای دفاع مقدس هستند بايد با محور قرار دادن اين موضوع در سياستهايی خود زير بنايی محكم برای ژانر دفاع مقدس بسازند |
وی ادامه داد: نكته ديگر اينكه مسئولان سينمايی بايد شرايطی فراهم آورند كه ديگر در هنر هفتم، پول و رابطه حرف اول را نزند. چون اين دو آسيب (پول و رابطه) سبب شده سينمای ملی ما نابود شود و هم اكنون شاهد يك سينمای كم رونق و مرده باشيم. اين ويژگی نيز تنها معطوف به فيلمهای دفاع مقدسی نيست، بلكه كليت سينما را در بر گرفته و تنها معدود كارهايی هستند كه از اين قاعده مستثنی هستند.
آذين متذكر شد: اين نكته مهم را نبايد از ياد برد كه مضامينی چون جهاد و حماسه تنها با سفارش چند فيلم در سينما حاكم نمیشود. رويكردی كه در سالهای گذشته آزموده شده، اما نتيجه لازم را به همراه نداشته است. در كلامی ديگر بايد سينما، نيروهايی همچون حاتمیكيا، ملاقلیپور، درويش و... تربيت كند كه جنگ را به درستی درك كرده و تصويرگری واقعی از آن باشند.
آذين در پايان خاطرنشان كرد: هر اندازه كه ما در اين زمينه كم كار هستيم میبينيم كه هاليوود در اين حوزه پر كار و فعال است، به نحویكه با گذشت يك قرن از جنگهای داخلی هنوز هم در اين حوزه فيلمسازی میكنند. در حقيقت با اين آثار هم میخواهند جذب مخاطب كنند هم اينكه فرهنگ ملی و تاريخی خود را به جهانيان عرضه كنند، اما آيا ما توانستهايم از دفاع مقدس خود تصويری درست به جهانيان ارائه دهيم!؟
