روند جشنواره آئينی و سنتی موجب ريشهكنی آئينهای نمايشی مذهبی میشود
در طول شانزده دوره جشنواره آئينی و سنتی شاهد تسلط گروهی مشخص كه به عنوان مافيای اينگونه نمايشی مطرح شدهاند، هستيم؛ افرادی كه بدون توجه به ظرفيتهای اين هنر آنچه تمايل دارند، را برگزار میكنند تا جايیكه ديری نمیپايد كه اثری از آئينهای نمايشی مذهبی باقی نخواهد ماند.
محسن ميرزاعلی، مدير خانه نقالان و پردهخوانان ايران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) گفت: هنر پردهخوانی، نقالی و تعزيه به عنوان يكی از مؤثرترين گونههای نمايشی در جهان در يونسكو ثبت جهانی شده است و از ديرباز اين هنر عجين با موضوعات مذهبی و دينی و نقل قصص قرآنی و داستان های اصيل مذهبی بوده است.
وی ادامه داد: متأسفانه در طول ادوار برگزاری جشنواره نمايشهای آئينی و سنتی كه در رأس آن داوود فتحعلیبيگی قرار دارد، شاهد نوع نگاهی سليقهای به اين جريان بودهايم به شكلی كه ايشان به اتفاقی جمعی از هنرمندان و رفقای خود مافيايی را در دنيای هنرهای نمايشی آئينی ايجاد كردهاند كه هيچ راه نفوذی در آن نيست و آنچه را میكنند كه مطابق با مصلح خودشان است و نه مصالح تئاتر و هنرهای نمايشی ايران.
نبايد به هر بهانه همچون جوانگرايی قيد هنرمندان پيشكسوت آئينی و سنتی را زد
ميرزاعلی تصريح كرد: اينكه جشنواره آئينی و سنتی پس از گذشت شانزده دوره از برگزاری تصميم میگيرد كه از چهرههای جوان در اجرای آثار نقالی و پردهخوانی و مجالس تعزيه استفاده كند به نوعی جوانگرايی است كه نشان از دورانديشی مسئولان دارد اما اين مسئله نبايد موجب شود كه در جشنواره مهمی همچون نمايشهای آئينی و سنتی قيد پيشكسوتان و بزرگانی كه اگر جشنواره و اين عرصه تا اينجا به حيات خود ادامه داده است مرهون سعی و كوشش و دلسوزی آنهاست، را بزنيم.
اين هنرمند نقال و پردهخوان در ادامه گفت: نوآوری در اجرای مجالس تعزيه، نقالی و پردهخوانی خوب است و رويكردی كه دوستان مسئول دارند در اين مورد كه اين مجالس تنها به ذكر مصائب اهل بيت(ع) محدود نشود و اينكه بتوان داستانهای شاهنامه و ساير داستانهای مشهور ايرانی را نيز درگير آن كرد خوب است اما نه به اين قيمت كه پرداخت مؤثر به نسخ معتبر تعزيه كه اجرای آن منجر به زنده نگه داشتن نام اهل بيت(ع) و در رأس آنها امامحسين(ع) شود فراموش شود.
عدم پرداخت مؤثر به نسخ دينی و مذهبی در جشنواره نشان از سستی عقيده مسئولان برگزار دارد
مجری بخش قهوهخانه شانزدهمين جشنواره بينالمللی نمايشهای آئينی و سنتی تأكيد كرد: وقتی از دبير اين جشنواره در نشست خبری پرسيده میشود كه چرا در جدول اجرايی تعزيه و مجلس شبيهخوانی آنچنان كه بايد و شايد به مجالس مذهبی و مقاتل اهلبيت(ع) پرداخت نشده است پاسخ میدهد كه در طول سال و مشخصاً در محرم و صفر به اندازه كافی شاهد برگزاری چنين مجالسی هستيم، به جرئت میتوان گفت كه اين مسئله نشان از سستی عقيده وی و ساير مسئولان برگزاری جشنواره دارد چنانكه در بخش قهوهخانه جشنواره و زمانی كه من مشغول برگزاری مجلس ترنابازی بودم، ايشان مرا مورد مؤاخذه قرار داد كه چرا اينقدر مردم را ترغيب به فرستادن صلوات میكنی و توجيه اينكه شايد خيلی از مردم از اين كار خوششان نيايد.
وی افزود: نقل شاهنامه و بسياری از داستانهای اصلی ايرانی نيز به نوبه خود جنبه تأديبی و ارشادی دارد و بايد بگويم آنجا كه نقل از هفت خوان شاهنامه میشود میتوانم بگويم كه فردوسی نيز تفسيری از نهجالبلاغه حضرت علی(ع) ارائه كرده است چرا كه مراد از هفت خوان رستم پشت سر گذاشتن هفت مرحله درگيری انسان با هواهای نفسانی و شهوانی است و وقتی رستم اين پرسش را مطرح میكند كه چه موقع قادر به كشتن ديو سپيد است ندا میرسد زمانی كه او روزها میخوابد چرا كه شبها بيدار است.
ميرزاعلی ادامه داد: اين درست منطبق با يكی از معضلات و مشكلاتی است كه اكنون دامنگير ما شده است؛ شب زندهداریهای مكرر و بیفايده كه منجر به خواب آلودگی در روز میشود و نتيجه آنكه از بسياری از مواهب الهی همچون رزق و روزی بیبهره میشويم و نهايت اضمحلال همه جنبههای ارزشی انسان كه در پی آن میآيد.
هيچ حمايتی از نقالی قرآنی و دينی صورت نمیگيرد
اين هنرمند نقال اظهار داشت: هيچ حمايتی از نقالی قرآنی و بيان داستانهای مذهبی از ما نمیشود؛ به طور مثال من 1100 قصه قرآنی را برای نقالی به دوستان مسئول ارائه دادم اما از هيچ كدام از آنها حمايت نشد، نقل داستان زندگی شهدای دفاع مقدس را ارائه كردم مسكوت ماند و اين در حاليست كه به محض اينكه كارگردانی يك نمايشنامه خارجی همچون آثار شكسپير را ارائه میكند فوراً با آن موافقت شده و مورد حمايت قرار میگيرد.
وی با اشاره به اينكه بودجه جشنواره آئينی و سنتی امسال 700 ميليون تومان بوده است گفت: جشنواره شانزدهم بدترين دوره در طول ادوار برگزاری جشنواره آئينی و سنتی بوده است و بايد از دوستان مسئول پرسيد كه خروجی و پيامد مثبت اين جشنواره چه بوده است و آيا مگر غير از اين بوده است كه به يك عده قليل از كسانيكه خودشان آنها را وارد جشنواره كردهاند و سفارشی كار كردهاند سودهای كلان رسيده است و باز اين پرسش كه جای پيشكسوتان و سهم آنها از اين بريز و بپاشها كجاست؟
اميدوارم معاونت جديد هنری به بسياری از اين نابسامانیها در عرصه نمايش خاتمه دهد
ميرزاعلی با استقبال از انتصاب معاونت جديد هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: علی مرادخانی، شخصيتی قاطع است كه اميدوارم به بسياری از اين نابسامانیها در حوزه نمايش خاتمه دهد؛ يك شب ايشان در مجلس ترنابازی بخش قهوهخانه جشنواره شركت داشتند كه ما ايشان را در اين بازی شركت داديم و به رسم اين بازی يكی حاكم و ديگری مجرم است كه از قضا مرادخانی مجرم شد و حكم وی را سيدعظيم موسوی، مسئول اين بخش قرائت كرد و گفت: اميدوارم كه حقوق و دستمزد هنرمندان شركت كننده در اين جشنواره به موقع پرداخت شود و در جواب شنيديم كه ايشان گفتند كه برآورد 700 ميليون تومان هزينه برگزاری اين جشنواره بوده است كه يكجا در اختيار قادر آشنا؛ مديركل هنرهای نمايشی ارشاد است و میتوانيد از او مطالبه كنيد كه اين طرح پرسش به مذاق داوود فتحعلی بيگی و ساير دوستان ايشان خوش نيامد.
وی در پايان گفت: به هر حال كليت تئاتر كشور را مافيايی در حال اداره كردن هستند و در مورد نمايشهای آئينی و سنتی نيز كاملاً كه اين گونه نمايشی دست چه كسانی است كه حتی در مقاطعی شاهد هستيم كه خود اطرافيان داوود فتحعلیبيگی نيز از اين روند دلخوشی ندارند اما چارهای جز كار با وی را ندارند.
يادآور میشود، شانزدهمين جشنواره نمايشهای آئينی و سنتی 30 شهريور به كار خود پايان داد.
