مستندسازی آثار تاریخی ـ فرهنگی محرم یک ضرورت است
گروه اجتماعی: معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل گفت: مهمترین اقدام برای حفاظت از اموال تاریخی، فرهنگی ماه محرم، مستندسازی است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از اردبیل، به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی استان اردبیل، علیرضا دباغعبداللهی، دیروز 18 آبان در جلسه کمیته ثبت آثار معنوی و ارزشی ماه محرم در اردبیل تصریح کرد: حرکتهای خودجوش مردمی و تفکر خاص مردم به این رسم بهترین عامل حفاظت از ارزشهای ماه محرم به شمار میرود.
وی مهمترین راهکار حفاظت از این رسم مذهبی را حمایت از تشکلهای مردمی و شناسایی اموال فرهنگی این حرکت خودجوش دانست که در مساجد، تکایا و صندوق امانت بانک ملی نگهداری میشود.
دباغعبداللهی تصریح کرد: مستندسازی آثار این رسم، تملک و خرید مکانهای مهم برگزاری آیینها و اشیای تاریخی یا صنایع دستی مستعمل مرتبط با آن موجب حفظ این سنت نیکوی شیعی میشود.
وی خاطر نشان کرد: علمها، بیرقها و پرچمهایی که در تکایا و مساجد اردبیل نگهداری میشود همچنین طشتهای گوناگون تاریخی که تاریخ برخی از آنها به دورههای صفویه، زندیه و قاجار میرسد از جمله مهمترین اشیا مرتبط با موضوع است.
حمید خداپناهی، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل نیز در این جلسه گفت: محرم در فرهنگ اردبیل علاوه بر تحول در شئون زندگی و حرکتهای اجتماعی موجب ایجاد هنر خاص حسینی و اهل بیتی در معماری مکانهای مذهبی و هنرهای فلز در گذشته و امروز شده است.
وی افزود: ایجاد میدان مخصوص در پیرامون مساجد قدیمی شهر برای برپایی مراسم محرم، پیدایش عنصر معماری نو در مساجد اردبیل بنام طشتخانه و نیز بنیانبخشی از هنر مذهبی و نمادین مرتبط با آموزههای شیعه در ساخت و پرداخت طشتها و جامهای مسی، نقرهای و برنجی از نکات برجسته و قابل توجه آثار و برکات محرم در اردبیل به شمار میرود.
میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل تصریح کرد: طشتخانه همانند سقاخانهها محلهایی است که در مساجد به یاد تشنگی امام حسین (ع) و شهیدان کربلا، طشتی پر از آب برای نوشیدن قرار میدهند.
خداپناهی خاطر نشان کرد: رسم نیکوی طشتگذاری علاوه بر اینکه سبب ایجاد اخوت و وحدت فرهنگی شده بلکه هنر مذهبی ویژهای از جمله ساخت اشیا مذهبی و سمبلیک چون شمعدانهای زیبا، ظروف نذری و وقفی، طشتهای فلزی، علم و پرداخت آنها به زیباترین شکل برای استفاده در مراسم محرم را بنیان نهاده است.
وی ادامه داد: براساس روایات تاریخی پیش از رسیدن امام حسین (ع) و یارانش به کربلا، «حر» برای بار نخست راه را بر امام میبندد و امام به ناچار در همان جا علیرغم کمبود آب دستور میدهد طشتهایی که همراه کاروان بوده را زمین بگذارند و آب مشکها را درون طشتها خالی کنند تا هم یاران خودش و هم سربازان «حر» از آن آب بنوشند و هر دو طرف چهارپایانش را نیز سیراب کنند، این اتفاق هم میتواند یکی از دلایل ایجاد مراسم طشتگذاری تلقی شود.
خداپناهی با اشاره به ثبت «مراسم عزاداری مردم دارالارشاد اردبیل در محرم حسینی» در فهرست میراث ناملموس گفت: در حال حاضر تحقیق در مورد آیین طشتگذاری محرم با معرفی قدیمیترین طشت بازمانده از این مراسم مذهبی در شهر اردبیل در حال انجام است که در قالب کتابی تحت عنوان تاریخ اردبیل به چاپ میرسد.
