تربیت شهروندان بافضیلت، بقای جامعه را رقم میزند
گروه اجتماعی: یک کارشناس علوم تربیتی گفت: نحوه تربیت فرد نقش مهمی در پویایی و یا نابودی جامعه دارد و به عبارت دیگر تربیت افراد تضمین یا عدم تضمین بقای جامعه بشری را رقم خواهد زد و تعلیم و تربیت بیشتر در ارتباط با جامعه و تربیت شهروندان با فضیلت مطرح میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از زنجان، حسن ملکی، کارشناس علوم تربیتی عصر دیروز، 26 آبان در نشست عصر کتاب گروه فلسفه با بررسی کتاب «آرای تربیتی برتراند راسل» گفت: برتراند راسل در سال 1872 در شهر «ترمک» انگلستان چشم به جهان گشود و در جریان جنگ جهانی اول یکی از مخالفان سرسخت جنگ بود و به این علت وی را به مدت 6 ماه به زندان محکوم کردند در طول این 6 ماه به نگارش کتاب مقدمهای بر فلسفه ریاضی پرداخت و یک سال بعد آن را منتشر ساخت.
وی افزود: یکی از نکات بسیار مهم در بررسی آراء و اندیشههای برتراند راسل، توجه به سیر زمانی نگارش اوست؛ از اینرو تقسیمبندی آثار راسل به قبل و پس از جنگ جهانی اول تقسیمبندی درستی است که پیش از جنگ جهانی اول حوزه مطالعاتی او بیشتر به قلمرو منطق ریاضی محدود شده است اما تحولات اجتماعی و سیاسی که بهواسطه جنگ جهانی اول رخ داد او را از پرواز و اوج گرفتن در قلمرو محض و انتزاعی ریاضیات و منطق باز داشت.
این کارشناس علوم تربیتی با اشاره به اهداف تعلیم و تربیت از دیدگاه راسل، اظهار کرد: تعلیم و تربیت مانند هر مقوله دیگری دارای غایت است و از دیدگاه راسل در قالب سه تئوری میتوان به سؤال «هدف از تعلیم و تربیت چیست؟» پاسخ داد. تئوری نخست، غایت تعلیم و تربیت، فراهم کردن فرصتهایی برای رشد و رفع تأثیرات بازدارنده است که طرفداران این تئوری معتقدند که تعلیم و تربیت فاقد هرگونه هدف ایجابی است و صرفاً باید محیط مناسب را برای رشد خودانگیخته فرد فراهم آورد.
وی ابراز کرد: تئوری دوم بیان میکند که غایت تعلیم و تربیت، تربیت فرد و گسترش تواناییهای فردی تا آنجا که امکانپذیر است، بوده و در تئوری سوم آمده است که باید تعلیم و تربیت بیشتر در ارتباط با جامعه و تربیت شهروندان با فضیلت مطرح میشود.
این مدرس دانشگاههای زنجان ادامه داد: راسل در بررسی و تحلیل این سه تئوری به تئوریهای دوم و سوم بهعنوان تئوریهای ایجابی مینگرد، درحالی که معتقد است کارکرد تعلیم و تربیت در تئوری نخست سلبی در نظر گرفته شده است.
تفکر انتقادی یکی از آرمانهای اصیل راسل در تربیت است
ملکی عنوان کرد: در زمینه تفکر انتقادی، در قلمرو تعلیم و تربیت از دیدگاه راسل این نکته مشاهده میشود که تفکر انتقادی یکی از آرمانهای اصیل راسل در قلمرو فلسفه و تعلیم و تربیت است که هنوز بهطور کامل شناخته نشده است.
این کارشناس علوم تربیتی خاطرنشان کرد: اصل آزادی در قلمرو تعلیم و تربیت از نگاه راسل آن نوع از آزادی که سبب کاهش آزادی دیگران است، بوده که مطلوب نیست و نمونهای از آن، آزادی بردهداری است. راسل در تحلیل این مفهوم معتقد است که ابتداییترین مفهوم آزادی آن است که بر اعمال فرد یا گروهها، از خارج نظارتی اعمال نگردد.
راسل، تربیت را کلید جامعه و جهان نو میداند
وی با اشاره به دیدگاه راسل در زمینه تربیت فردی یا تربیت شهروندی، اظهار کرد: نحوه تربیت فرد نقش مهمی در پویایی و یا نابودی جامعه خواهد داشت و به عبارت دیگر تربیت افراد تضمین یا عدم تضمین بقای جامعه بشری را رقم خواهد زد؛ از همین رو است که راسل تربیت را کلید جامعه و جهان نو میداند و یکی از معایب تربیت شهروندی عصر حاضر که بسیار بر آن تأکید میشود، را طرح حس ناسیونالیسم میداند که از نوع افراطی آن به شدت گریزان است.
ملکی در پایان، در خصوص دیدگاه راسل در زمینه نقش دولت در قلمرو تعلیم و تربیت، عنوان کرد: از دیدگاه راسل تربیت دولتی امری ضروری است اما بدیهی است که چنین تربیتی خطراتی را نیز بهدنبال دارد که باید از آن اجتناب کرد و وی وظیفه دولتها را بسیار مهم دانسته و معتقد است که دولتها باید به دانشآموزان بیاموزند که کشور خود را نه تنها وطن خود ببینند بلکه بهعنوان کشوری در میان کشورهای دیگر با حقی برابر برای زیستن، اندیشیدن و احساس کردن در نظر بگیرند.
