«روخوانی» آغاز مناسبی برای انس آحاد مردم با قرآن نیست

احمد ابوالقاسمی قاری بین‌المللی در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایکنا با تبریک سالروز تأسیس جهاددانشگاهی در مورد فعالیت‌ها و برنامه‌های قرآنی جاری در این سازمان گفت: مجموعاً از فعالیت‌های جهاددانشگاهی در تمامی حوزه‌ها، شناختی دورادور دارم، اما تصور می‌کنم سازمان قرآنی دانشجویان و ایکنا مرجعی خوب و مناسب در حوزه فعالیت‌های قرآنی جهاددانشگاهی باشد.

 

وی ادامه داد: این میان به ویژه باید از خبرگزاری ایکنا که مرجعی امین و معتمد جامعه قرآنی کشور است و در انعکاس به موقع رویداد قرآنی کوشاست یاد کنم و نکته جالب توجه در مورد فعالیت‌های این خبرگزاری و تأثیرات سازنده‌اش، آن است که آوازه آن به خارج از کشور نیز تسری پیدا کرده و به واسطه چند زبانه بودنش در محافل رسمی قرآنی سایر کشورها نیز شخصاً شاهد بودم که استناد بسیاری از آنها در اطلاع از کم و کیف رویدادهای قرآنی جهان اسلام، این خبرگزاری است.

 

ابوالقاسمی در پاسخ به این پرسش که زین‌پس سازمان قرآنی دانشجویان و ایکنا چه نقش متفاوتی را در مناسبات و تعاملات قرآنی می‌تواند ایفا کند، تصریح کرد: همچنان نکات و نقاط مغفول زیادی در این عرصه وجود دارد که این تشکیلات قرآنی دانشجویی می‌تواند به آن ورود کند. به عنوان نمونه در مواجهه شخصی با برخی از دانشجویان به ویژه در مقطع دکترا شاهد بوده و هستم که عناوین رساله‌های دانشگاهی پرداختن به موضوعات بکر و جذابی است که فکر کمتر کسی به آنها خطور کرده است و با وجود نو بودن این موضوعات، مجالی برای طرح و تبلیغ آنها وجود ندارد. با توجه به گسترش امکانات و خدمات در عرصه فضای مجازی، این خبرگزاری می‌تواند در گردآوری و اطلاع‌رسانی آنها به جامعه قرآن‌دوستان و پژوهشگران قرآنی نقش مؤثری ایفا کند؛ به هر حال ایجاد جریان نوین در عرصه فعالیت‌های قرآنی نیازمند تزریق اندیشه و تفکری خلاق است وگرنه که ساختارهای سنتی سیاستگذاری در ‌این حوزه، نه ابتکار و نه توانی برای ایجاد و پیگیری حرکتی نو آن ندارند.

 

وی افزود: شخصاً اعتقادی به این موضوع که برخی می‌گویند در کشور در حال انجام کارهای موازی در عرصه امور قرآنی هستیم، ندارم. چرا که پیامد این اعتقاد آن است که باید مجموعه فعالیت‌ها و امور جاری قرآنی در یک جا مجتمع شده و متولی آن نهادی مشخص و یک‌سویه باشد کمااینکه شخصاً با ایجاد وزارت و حتی معاونت قرآن و عترت نیز مخالف بودم، چرا که در این صورت همه نهادها، سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی به این بهانه که کار قرآنی را تنها باید یک دستگاه تولیت کند، دست از کار می‌کشیدند و این امر موجب می‌شد که اینچنین شاهد فعالیتی همه جانبه و پررنگ و تأثیرگذار در حوزه قرآنی نداشته باشیم. 

 

ابوالقاسمی در پاسخ به این پرسش که چرا در حال حاضر چندان میل و رغبتی از سوی آحاد مردم به جز خواص حداقل در مورد روخوانی قرآن را شاهد نیستیم، تأکید کرد: آن چیزی که روخوانی قرآن را برای مردم جذاب می‌کند، فهم این نکته است که قرآن تا چه اندازه می‌تواند در زندگی آنها اثرگذار باشد. متأسفانه در اغلب اوقات شاهد آن هستیم که قرآن خواندن یک کار تشریفاتی فرض می‌شود و چون اثر مثبتی روخوانی قرآن همچنان از سوی مردم درک نشده است لذا انگیزه‌ای نیز برای اینکه آنها اوقاتی از روزمره خود را صرف روخوانی قرآن کنند به وجود نمی‌آید. 

 

وی ادامه داد: شخصاً مخالف جدی روخوانی قرآن به عنوان امری اولویت‌دار در ایجاد انگیزه و رغبت در میان آحاد مردم هستم چرا که پیش از آن باید قرآن به آنها زیبا جلوه کرده و ارائه شود و مردم باید ابتدا منفعت قرآن را در زندگی خود درک کرده و متوجه آن شوند که قرآن تا چه اندازه می‌تواند در زندگی آنها تغییر ایجاد کند و وقتی التفات به این موضوع پیدا کردند که قرآن می‌تواند موجب آرامش و امنیت خاطر آنها شود، آن زمان است که آموزش روخوانی قرآن و کل مباحث فنی آن، کاری آموزشی است که می‌تواند ظرف چند ساعت به آنها ارائه شود و لذا روخوانی قرآن، مقطعی مناسب برای ورود به آن و ایجاد علاقه‌مندی و گرایش به کلام وحی نیست و نمی‌دانم این تصور را که گفته می‌شود باید آموزش روخوانی قرآن را از سنین پایین و مثلاً هفت‌سالگی باید آغاز کرد از چه زمانی باب شده است در حالیکه ابتدا باید جایگاه و اهمیت آن در زندگی مورد فهم قرار گیرد که مثلاً قرآن به ما فرمان داده است که باید به پدر و مادر خود، نیکی کنیم و بعد به فکر آموزش روخوانی آن باشیم. 

 

این قاری بین‌المللی گفت: تازه پس از آنکه فرایند آموزش روخوانی قرآن نیز آغاز می‌شود، مجدد شاهد این نکته هستیم که ترسی در دل قرآن‌آموزان انداخته می‌شود مبنی بر اینکه نکند قرآن را غلط بخوانند و چون واهمه این مسئله را دارند که به واسطه خوانش غلط مورد قضاوت‌های منفی قرار گیرند، لذا هیچ وقت نسبت به رفع ایرادات خود به شکلی ریشه‌ای اقدام نمی‌کنند که این امر نیز باید اصلاح شده و چنین موضوعی نباید متداول شود. 

 

وی به اثرات سازنده تشویق و هدیه دادن به فردی که در وادی آموزش قرآن قدم برداشته است، اشاره کرد و گفت: باید این امر به منظور ایجاد رغبت و افزایش انگیزه در میان قرآن‌آموزان در همه سطوح مورد توجه قرار گیرد و هر یک از نهادها و دستگاه‌های اجرایی که در امور قرآنی فعالیت دارند باید به این موضوع اهتمام ویژه‌ای داشته باشند.  

 

ابوالقاسمی اظهار کرد: متأسفانه در بسیاری از مناسبات و مجامع اجتماعی، قرآن و روخوانی آن منزلت و جایگاهی ندارد و بسیاری از ما به طور مثال در جایی همچون برگزاری مجالس ختم درگذشتگان خود که اساساً برگزار می‌شود که به ختم قرآن منجر شود، توجهی نداریم و بیشتر اوقات چنین مراسمی را سخنرانی و مداحی و روضه‌خوانی به خود اختصاص می‌دهد که این برخلاف سفارش اسلام و پیامبر(ص) است. این نقیصه از آنجا ناشی می‌شود که در مورد روخوانی قرآن و اهمیتی که دارد، آن میزان که مثلاً در مورد قرائت دعای کمیل و شاید ادعیه صحبت و تبلیغ می‌شود، کاری صورت نگرفته است، در حالی که اگر به دنبال تغییر و تحول در زندگی خود هستیم باید قرائت و روخوانی قرآن، به عنوان یک امر معمول سنت همه مجالس ما شود، چرا که در کنار آن حتماً بحث و بررسی در مورد معانی آیات و تفسیر و تدبر در آن نیز واقع خواهد شد.

 

وی در پایان در مورد ارائه شیوه‌ای مؤثر در راستای تحقق نهضت تربیت 10 میلیون حافظ قرآن براساس مطالبه قرآنی رهبر شهید گفت: تحقق این امر از عهده هیچ یک از نهادها و سازمان‌ها و حتی تشکیلات وزارتخانه‌ای به تنهایی برنمی‌آید؛ هر چند که در این امر ممکن است نقش برخی پررنگ‌تر و اثرگذارتر از سایرین باشد و مثلاً صدا و سیما در این باب نقش کلیدی و اثرگذارتری دارد که البته طی این سال‌ها همچون سایر دستگاه‌ها قصور داشته است و البته اخیراً جریانی هدفمند در این زمینه شکل گرفته است که به جرئت می‌توانم بگویم تولید و پخش برنامه‌ای همچون «محفل» در برانگیختن انگیزه‌های فردی و جمعی به منظور تهییج مردم برای پا گذاشتن در این مسیر مؤثر بوده است.