زیرساختهای فرهنگی جامعه در مساجد شکل گیرد
گروه اجتماعی: مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی با بیان اینکه مسجد جایگاهی است که زیرساختهای فرهنگی در آن شکل میگیرد، گفت: مساجد همواره مبنای حرکتها و مشارکتهای مردمی در جامعه ما بوده است.
حجتالاسلام محمدطاهر گرایلی، مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، با بیان اینکه محوریت مسجد در دین اسلام، مطالعه و منشأ شکلگیری آن را بهعنوان نخستین نمود بنای اسلامی ضروری میسازد، از آنجایی که بسیاری از مشخصات و مفاهیم در معماری مذهبی و غیر مذهبی مسلمانان با هم تداخل دارند، از اینرو مسجد نخستین عامل در هرگونه بحث از معماری اسلامی است.
وی ادامه داد: از سویی دیگر نماز یکی از پنج رکن اسلام است، یک مسلمان متدین پنج نوبت در روز نماز میخواند، هر چند که در دین اسلام میتوان نماز را در هر جایی مانند خانه، محل کسب و مسجد به جای آورد اما یکبار در هفته بر انسان مسلمان تکلیف است که در روز جمعه در مراسم نماز جماعت شرکت کند، بههمین دلیل با گسترش شهرهای اسلامی و رواج ساخت مسجد، در هر شهر حداقل یک مسجد جمعه، یا جامع یا آدینه برای گردهمایی مسلمانان در ظهر جمعه ساخته شد.
نگاهی به معماری بهکار رفته در مساجد صدر اسلام
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی با اشاره به اینکه نخستین مسجد، یعنی اولین مکانی که مسلمانان برای نماز گرد هم آمدند، در واقع حیاط خانه پیامبر(ص) بود، اظهار کرد: این فضای ساده و مناسب که دارای طول زیاد و پهنای کم بود، به طور مناسبی نمازگزاران را در خود جای میداد.
حجتالاسلام گرایلی ادامه داد: بام مسجد با شاخههای نخل پوشانده شده بود تا بر روی نمازگزاران سایه بیاندازد، در واقع مسجد پیامبر(ص)، الگویی برای نخستین مساجد مانند مسجد کوفه در عراق شد که بهطور کلی به شیوه معماری این نوع مساجد، شیوه شبستانی و یا چهل ستونی گفته میشود.
وی اظهار کرد: در نخستین سالهای فتوحات اسلامی، کلیساها، خانههای بزرگان و یا معابد بتپرستان تصرف شدند و اصولاً بهجای تخریب، بعد از پاکسازی و سازگاری با شئونات اسلامی، از قبیل پوشاندن نقوش انسانی و یا تخریب بتها و مجسمهها، به مساجد تبدیل شدند و به محل اجتماع مردمان تازه مسلمان آن دیار بدل گشتند.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی در ادامه با بیان اینکه مساجد همواره مبنای حرکتها و مشارکتهای مردمی در جامعه ما بوده است، عنوان کرد: باید فضایی ایجاد شود که مشارکت مردم در مساجد فراهم و زمینه جذب افراد مهیا شود.
حجتالاسلام گرایلی با بیان اینکه مسجد پایگاهی است که کارکردی همچون مولد دارد و به مسائلی چون جهانبینی و اعتقادات شهروندان میپردازد، تصریح کرد: بههمین دلیل زیرساختهای فرهنگی میتواند در مساجد شکل گیرد.
ترویج فرهنگ ساخت مساجد؛ از ارکان اصلی توجه به زیرساختهای اجتماعی
وی با اشاره به اینکه توسعه و ترویج فرهنگ ساخت مساجد یکی از ارکان اصلی توجه به زیر ساختهای اجتماعی در جوامع اسلامی بهشمار میرود، عنوان کرد: در این راستا باید نسبت به نهادینهشدن فرهنگ تکریم این اماکن و افزایش نقش مساجد در مقولههای فرهنگی ـ اجتماعی جامعه تلاش کنیم.
مدیرکل اوقاف خراسان جنوبی یادآور شد: در حقیقت ماهیت وجودی مساجد در جامعه اسلامی بسیار گسترده و تاثیرگذار است و نباید به مساجد تنها بهعنوان محلی برای نماز خواندن نگریسته شود بلکه مسجد دارای ظرفیتها و پتانسیلهای فراوانی هستند که باید با استفاده از آن به همه نیازهای فرهنگی ـ معنوی اقشار مختلف جامعه پاسخ دهد.
