نیکی به والدین، برترین وسیله قرب الی الله است
گروه اندیشه: از آیات قرآن کریم معلوم میشود که عقوق والدین بعد از شرک به خدا در شمار بزرگترین گناهان قرار میگیرد و در این رابطه میتوان نیکی به والدین را برترین وسیله قرب الی الله دانست.
حشمتالله رستمی، مسئول دارالقرآنالکریم تبلیغات اسلامی استان ایلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، با بیان اینکه دین مبین اسلام در حوزه رفتارهای فردی و اجتماعی، اخلاقمحوری را سرلوحه و الگوی مسلمانان قرار داده است، اظهار کرد: در آیات مختلف، قرآن بر رعایت اصول اخلاقی و فضیلتهای رفتاری در روابط میان فردی در خانواده و در اجتماع تأکید دارد.
وی افزود: کانون خانواده و روابط میان افراد در جامعه از دید اسلام پنهان نمانده و در این خصوص آموزهها و دستورالعملهای مختلفی در قرآن و روایات اهل بیت(ع) ذکر شده است.
تأکید خداوند بر احترام به والدین در آیات مختلف
رستمی با اشاره به آیه 23 سوره اسراء «وَقَضَى رَبُّکَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا إِمَّا یَبْلُغَنَّ عِندَکَ الْکِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ کِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلًا کَرِیمًا؛ پروردگارت فرمان داده جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید، هر گاه یکی از آنها - یا هر دو آنها - نزد تو، به سن پیری برسند کمترین اهانتی به آنها روا مدار، و بر آنها فریاد مزن، و گفتار لطیف و سنجیده بزرگوارانه به آنها بگو»، بیان کرد: یکی از مهمترین اصول اخلاقی مطرح شده رعایت حقوق والدین و احترام به آنها است که در سوره اسراء به صراحت به این امر دستور داده شده است که در این آیات خداوند ضمن دستور به احسان و احترام به والدین و دعای نیک در حق آنها از ابراز کوچکترین ناراحتی نسبت به آنها نیز انسان را برحذر داشته است.
مسئول دارالقرآن تبلیغات اسلامی ایلام گفت: متأسفانه گاهی انسانها تحت تأثیر عوامل نامناسب محیطی از این مهم غفلت کرده و رعایت شأن و احترام به پدر و مادر را به جا نمیآورند و باعث رنجش آنها میشوند.
این کارشناس قرآنی با اشاره به روایتی از امام صادق (ع) مبنی بر اینکه، عقوقُ والِدَیْنِ مِنَ الکبائِر لِأنَّ اللهَ تعالی جَعَلَ العاقَ عَصِیّاً شَقِیّاً؛ نافرمانی والدین از گناهان کبیره است زیرا خداوند متعال فرزند نافرمان را عصیانگر بدبخت قرار داده است، اظهار کرد: عقوق والدین به این معنا است که فرزند، حرمت آنها را رعایت نکند و بیادبی کند و آنها را به سبب گرفتاری یا رفتاری برنجاند و آزار و اذیت کند و در چیزهایی که از نظر عقل و شرع مانعی ندارد از آنها نافرمانی کند و این عقوق، گناه کبیره است.
احسان به پدر و مادر واجبترین واجبهاست
رستمی با اشاره به آیه 84 سوره بقره «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلاَّ قَلِیلًا مِّنکُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ؛ و (به یاد آورید) زمانی را که از بنی اسرائیل پیمان گرفتیم که جز خداوند یگانه را پرستش نکنید، و نسبت به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و بینوایان نیکی کنید، و به مردم نیک بگوئید، نماز را بر پا دارید و زکات بدهید سپس (با اینکه پیمان بسته بودید) همه شما جز عده کمی سرپیچی کردید (و از وفای به پیمان خود) رویگردان شدید»، گفت: از آیات قرآن کریم معلوم میشود که عقوق والدین بعد از شرک به خدا در شمار بزرگترین گناهان قرار میگیرد و از آن طرف هم معلوم میشود که واجبترین واجبها احسان به پدر و مادر است.
این مقام مسئول با اشاره به آیه 17 سوره احقاف «وَالَّذِی قَالَ لِوَالِدَیْهِ أُفٍّ لَّکُمَا أَتَعِدَانِنِی أَنْ أُخْرَجَ وَقَدْ خَلَتْ الْقُرُونُ مِن قَبْلِی وَهُمَا یَسْتَغِیثَانِ اللَّهَ وَیْلَکَ آمِنْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَیَقُولُ مَا هَذَا إِلَّا أَسَاطِیرُ الْأَوَّلِینَ؛ کسی که به پدر و مادرش میگوید: اف بر شما! آیا به من وعده میدهید که من روز قیامت مبعوث میشوم؟ در حالی که قبل از من اقوام زیادی بودند (و هرگز مبعوث نشدند) و آنها پیوسته فریاد میکشند و خدا را به یاری میطلبند که وای بر تو! ایمان بیاور که وعده خدا حق است، اما او پیوسته میگوید: اینها چیزی جز افسانههای پیشینیان نیست!»، بیان کرد: این آیه یکی از آثار بیحرمتی به پدر و مادر را گرفتار شدن به عذاب الهی معرفی میکند و در مورد فرزند بیایمان و حقنشناسی است که مورد عاق والدین واقع شده است و به پدر و مادر اف گفته است، این پدر و مادر مؤمن در مقابل این فرزند تسلیم نمیشوند آنها فریاد میزنند و خدا را به یاری میطلبند که وای بر تو ای فرزند ایمان بیاور که وعده خدا حق است اما او همچنان لجاجت میکند و در مقابل پدر و مادر میگوید اینها چیزی جز افسانههای پیشین نیست.
نیکی به پدر و مادر شریفترین سعادتها است
مسئول دارالقرآن تبلیغات اسلامی استان ایلام با بیان اینکه نیکی به پدر و مادر برترین وسیله قرب به خدا و شریفترین سعادتها است، اظهار کرد: هر مؤمنی سزاوار است که در گرامی داشتن پدر و مادر اهتمام ورزد و در خدمت آنها کوتاهی نکند و در معاشرت و مصاحبت با آنها رفتار نیکو داشته باشد، نگاه تند به ایشان نیاندازد بلکه به نظر رحمت و عطوفت بنگرد، صدای خود را از صدای آنها بلندتر نکند و هرچه از فروتنی و خاکساری بر ایشان مبالغه کند، اجر و ثوابش بیشتر است، در صورت اختلاف بین والدین، فرزند باید در اصلاح و آشتی میان آنها به هر طریق ممکن بکوشد.
وی با بیان اینکه عقوق و آزردن پدر و مادر بدترین نوع قطع رحم است، اظهار کرد: نزدیکترین ارحام به سبب ولادت تحقق مییابد؛ بنابراین حق پدر و مادر را دو چندان میکند، عقوق والدین یا ناشی از کینه و خشم است یا از بخل و حب دنیا و به هر حال از رذایل اخلاقی است.
این کارشناس مذهبی با تبیین عواقب عاق والدین، بیان کرد: از جمله عواقبی که برای آزردن پدر و مادر و تعبیری عاق والدین ذکر کردهاند کوتاهی عمر، تلخی و سخت شدن زندگی بر انسان و گاهی باعث فقر و پریشانی میشود.
رستمی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) که میفرمایند: اِنَّ مِمّا یُزَیِّنُ الاِسْلامَ الاَخْلاقُ الْحَسَنَةُ فیما بَیْنَ النّاسِ؛ خوش اخلاقى در بین مردم، زینت اسلام است، گفت: احترام و نیکی به پدر و مادر یکی از اصول بسیار مهم و ارزشمند اخلاقی است که معصومین و ائمه هدی(ع) در گفتار و کردار خود اهمیت و بهای زیادی به آن دادهاند و ما انسانها با الگو قرار دادن سیره و روش آنها میتوانیم زندگی دنیا و آخرت خود را تضمین کنیم.
این کارشناس قرآنی در ادامه با بیان اینکه آموزههای اسلامی و متون دینی، ما را به رعایت حد میانه و آزادی مشروط در روابط بین اعضای خانواده و از جمله رابطه والدین و فرزند توصیه میکند، بیان کرد: در فرهنگ اسلام هرچه که در اختیار انسان قرار دارد، حتی فرزندان، امانت الهی هستند و خانواده مسئول حفظ سلامت، رشد و سعادت آنها است.
وی گفت: پدران و مادران نیز باید در حفظ و نگهداری فرزندان کمال دقت را داشته باشند و در مراقبت و نظارت بر اعمالشان از هیچ کوشش و تلاشی دریغ نورزند و آنها را به نیکی دعوت کنند و مانع هرگونه لغزش و انحرافی از جانب آنها شوند و آنها را به حال خود رها نکنند.
