
حجتالاسلام عباس دهقان، کارشناس دینی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، با تبریک میلاد امام حسن عسکری(ع) گفت: امامت رکن اساسی دین و معرفت امام از مهمترین مسائلی است که باید مورد توجه قرار بگیرد و تمامی توجه ما بر آن متمرکز شود.
وی افزود: در اکثر زیارت وارده ائمه معصوم(ع) اهمیت مسئله معرفت بیان میشود، در ادعیه وارده نیز پس از شناخت خدا و پیامبر(ص) بر مسئله شناخت امام تأکید شده و گمراهی و ضلالت، نتیجه عدم شناخت انسان بیان شده است «اللهم عرفنی حجتک فانک ان لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی» (کافی ج: 1 ص: 33)، که متأسفانه در جامعه شیعی بیش از آن که مناقب و کمالات حضرات ائمه(ع) مطرح شود به بیان مسائل احساسی توجه شده است.
حجتالاسلام دهقان اظهار کرد: امام حسن عسکری(ع) از جمله این بزرگواران است که جامعه ما کمتر به زندگی آن حضرت پرداخته و به اقدامات مؤثر ایشان توجه نکرده است.
وی در تشریح زندگی آن حضرت گفت: تاریخ ولادت این امام همام هشتم ربیعالثانی سال 232 هجری در مدینه ذکر شده، نام مادر بزرگوارشان «حدیث»، بانویی لایق و صاحب فضیلت بود که در پرورش فرزند نهایت مراقبت را داشته تا حجت حق را آن گونه که شایسته است پرورش دهد.
دوران امامت
این کارشناس مذهبی تصریح کرد: بهطور کلی دوران عمر 29 ساله امام حسن عسکری(ع) به سه دوره تقسیم میشود؛ دوران اول 13 سال است که زندگی آن حضرت در مدینه گذشت، دوره دوم 10 سال در سامرا قبل از امامت و دوره سوم نزدیک 6 سال امامت آن حضرت است که 3 سال از آن را در زندان به سر بردند.
مهمترین اقدام امام حسن عسکری(ع)
حجتالاسلام دهقان افزود: آمادهسازی شیعیان برای ورود به عصر غیبت از مهمترین اقدامات آن حضرت بود، اعتقاد به غیبت و ظهور امام زمان(عج) از جمله مسائلی است که شیعه هیچ شکی به آن ندارد و این امر ویژگی منحصر به فرد دوران امام زمان(عج) است.
وی تصریح کرد: ولادت، زندگی و شهادت سایر ائمه(ع) برای مردم امری واضح بود و فقط امام زمان(عج) این خصوصیت را داراست این ویژگی میان شیعیان که غیبت برایشان امری بیسابقه است مسائلی را بهدنبال دارد، مسئله غیبت امری عادی نیست و آماده کردن مردم برای قبول این امر توسط ائمه اطهار(ع) صورت پذیرفته و امام حسن عسکری(ع) آخرین امامی است که بهصورت ظاهری بین مردم این زمینهسازی را باید کامل کنند.
آمادهسازی اذهان عمومی
حجتالاسلام دهقان اظهار کرد: امام(ع) نسبت به مسئله غیبت و ظهور، پیشگوییهایی را به مردم بیان کردند و مسئله غیبت را تشریح کردند همچنین امام(ع) با گفتار و رفتار خود این پدیده نوین را برای شیعیان تبیین کردند و حتی اصرار داشتند که زمان غیبت نزدیک است از طرفی نیز چون امام زمان(عج) متولد شده بودند به همین سبب حضرت باید به دو مطلب میپرداختند اولین نکته این است که امام زمان(عج) باید از خطرات دشمن و تهدیدات مصون بمانند؛ ثانیاً شیعیان خاص باید امام(عج) را میدیدند تا شیعیان برای شناخت امام(عج) دچار مشکل نشوند و از جمله کسانی که توفیق زیارت را به دست آورد احمد بن اسحاق، وکیل ایشان در قم و بانی مسجد امام حسن عسکری(ع) بود.
کاهش ارتباط مستقیم با مردم
وی افزود: امام(ع) ارتباط ظاهری خود با مردم را کاهش دادند حتی در ارتباط با یاران نزدیک از پشت پرده حرف میزدند همچنین صرفاً دیدار با مردم را در روزهای دوشنبه و پنجشنبه انجام میدادند این مسئله برای این بود که مردم بهصورت ناگهانی با غیبت امام(عج) مواجه نشوند.
حجتالاسلام دهقان اظهار کرد: وکالت به معنای اجرای کاری از جانب کسی دیگر است و موکل زمانی کسی را بهعنوان وکیل انتخاب میکند که خود به دلائلی قادر به انجام مستقیم کاری نباشد و ائمه شیعه هنگامی بهطور مستقیم قادر به ارتباط با جامعه نبودند افرادی را بهعنوان نماینده خود انتخاب و به مناطق مختلف اعزام میکردند و این مسئله در زمان همه ائمه(ع) سابقه داشته است، حضرت علی(ع) مالک اشتر و قیس بن علی را با اختیارات تام به ایالتهای بزرگ میفرستادند در عصر امام صادق(ع) و با گسترش شیعه در نواحی دور دست نمایندگانی را بین آنان اعزام میکردند، امر یاد شده در دوران امام کاظم(ع) با توجه به مراقبت شدید دستگاه خلافت عباسی گسترش یافت.
این کارشناس دینی گفت: در عصر امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) فعالیت این سازمان بهطور کامل گسترش یافت و نهادینه شد که از ویژگیهای این سازمانها وجود سلسله مراتب در نواحی و شهرهای مختلف بود.
محدوده نهادها
وی افزود: محدوده این نهادها را میتوان بدین شرح بیان کرد؛ ایالت عراق شامل بغداد، مدائن، واسط، کوفه و سامرا، ایالت عراق عجم به مرکزیت ری، قم، شهرهای قرمیسین(کرمانشاه)، دینور و همدان، ایالت بصره شامل بصره، اهواز و فارس، ایالت حجاز شامل مدینه و مکه، یمن و بصره تا مغرب اندلس، ایالت خراسان شامل بیهق، نیشابور، مروه، بلخ و سمرقند که در زمان عسکریین فعالتر شد.
حجتالاسلام دهقان در پایان تصریح کرد: در قم احمد بن اسحاق قمی در نیشابور ابراهیم بن عبده نیشابوری، اهواز ابراهیم بن مهزیار وکلای حضرت بودند همین مسئله وکالت فرهنگ شیعی را به مراکز خیلی دور هم انتقال داد و این سازمان تا پایان دوره غیبت امام زمان(عج) ادامه داشت همچنین عثمان بن سعید که اولین نائب خاص امام زمان(عج) است خود یکی از وکلای امام حسن عسکری(ع) بوده که بعد از شهادت امام، حضرت حجت(عج) ایشان را بهعنوان وکیل و نائب خاص خود انتخاب فرمود و بعد از او محمد بن عثمان، حسین بن روح و علی بن محمد سیمری وکیل و نائب خاص حضرت بودند و بعد از آن دوران غیبت کبری آغاز شد و این از جمله اقدامات امام حسن عسکری(ع) برای دوران غیبت در آمادهسازی مردم بود.
ضمن تبریک ولادت امام حسن عسکری و آرزوی تعجیل ظهور نکات آموزنده ای بود