فقدان آرشیوی از محتوای فرهنگی ـ هنری کشور؛ نتیجه سالها بیتوجهی به «تکفا»
گروه فضای مجازی: مشاور فرهنگی رئیسجمهور در همایش «جامعه و فضای مجازی» گفت: در صورت اجرای طرح «تکفا»، امروز شاهد تحقق آرشیو دیجیتال محتوای فرهنگی ـ هنری، راهاندازی مسجدنت، حمایت از تهیه و تأمین محتوای الکترونیک اسلامی و... بودیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، حسامالدین آشنا، مشاور فرهنگی رئیسجمهور در همایش «جامعه و فضای مجازی» که صبح امروز، 27 بهمن برگزار شد با اشاره به پیشینه فناوری اطلاعات اظهار کرد: در جمهوری اسلامی برای سیاستگذاری در حوزه فناوری اطلاعات تا سال 80 سند مشخصی نداشتیم و ایران تا سال 80 آزادترین و بیبرنامهترین کشور در جهان برای توسعه اینترنت بود. در سال 80 سیاستگذاری رسمی و علنی با ابلاغ مقام معظم رهبری با موضوع سیاستهای کلی شبکههای اطلاعرسانی رایانهای آغاز شد.
وی ادامه داد: در سال 81، برنامه توسعه کاربری فناوری اطلاعات(تکفا) که مصوب شورای عالی اطلاعرسانی، سند راهبردی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات، فناوری اطلاعات در برنامه چهارم توسعه و نظام ملی فناوری ارتباطات و چارچوب آن شاهد راهاندازی بودیم و در نهایت اساسنامه و حکم تأسیس شورای عالی فضای مجازی در اسفند 90 از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد. در واقع آغاز سیاستگذاری حوزه فناوری و آخرین آن تشکیل شورای عالی فضای مجازی با ابلاغ حکم مقام معظم رهبری بود.
مشاور فرهنگی رئیسجمهور تصریح کرد: در سال 1381 تأسیس شورای اطلاعرسانی با رویکرد توسعهای اطلاعرسانی و استقرار دبیرخانه در وزارت پست و تلگراف و تلفن شاهد بودیم. استقرار دبیرخانه در این وزارتخانه، سبب شد که مدتها بعد این وزارتخانه به نام وزارت فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر کند و اگر دبیرخانه به وزارتخانه دیگر همچون وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مستقر میشد، معلوم نبود که حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات چه روندی را طی میکردند.
وی بیان کرد: در شورای عالی اطلاعرسانی اقداماتی همچون توسعه منابع انسانی، توسعه پژوهشهای کاربری، توسعه اتوماسیون اداری و توسعه تجارت و اقتصاد دیجیتالی انجام شد. نتایج کارها این بود که برنامه ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور پذیرفته شد تا جایی که کارهایش در سال 80 انجام شد و در بودجه 81 فعالیتها با اعتبار 70 میلیارد تومان آغاز شد. در سالهای 82 و 83، هر کدام یکصد میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافت که 270 تا 300 میلیارد تومان اعتبار پیشنهادی طرح تکفا بود.
بیتوجهی به «تکفا»
آشنا اظهار کرد: طرح «تکفا» دارای هفت برنامه اصلی بود که میتوان به دولت الکترونیک، کاربرد ICT در توسعه خدمات اجتماعی، گسترش کاربرد ICT در آموزش و پروش، توسعه مهارت دیجیتالی نیروی انسانی کشور، کاربرد ICT در اقتصاد، بازرگانی و تجارت، گسترش کاربرد ICT در آموزش عالی و آموزش پزشکی، کاربرد ICT در قلم، فرهنگ، هنر، تقویت خط و زبان فارسی در محیطهای رایانهای، توسعه واحدهای کوچک و متوسط فعال در حوزه ICT از طریق ایجاد مراکز رشد و پارکهای فناوری اشاره کرد.
وی بیان کرد: حوزه فناوری ارتباطات نیازمند طرح شتابنده است تا عقبماندگی هشت ساله را جبران کنیم. اگر میخواهیم برنامه جدیدی را طراحی کنیم، نیازمند توجه به برنامه قبل این هشت سال عقبماندگی است.
مشاور فرهنگی رئیسجمهور تصریح کرد: یکی از حوزههای برنامه تکفا بحث محتواست. نگاه به تولید محتوا در فضای مجازی بهگونهایست که مصرفکنندگان نیازهای عمومی و تخصصیشان را از فضای بومی مورد استفاده قرار دهند. بنابراین این تولید محتوا باید انجام شود.
وی افزود: اگر برنامه تکفا به طور کامل انجام میشد، امروز باید شاهد آرشیو دیجیتال محتوای فرهنگی ـ هنری کشور، ایجاد مسجدنت، بانک اطلاعاتی و اطلاعرسانی کتاب ایران، توسعه خط و زبان فارسی در محیط رایانهای، حمایت از توسعهدهندگان محتوای الکترونیک، راهاندازی مرکز IDC در حوزه منابع انسانی، ایجاد پایگاه اطلاعرسانی جامع نسخ خطی، ساماندهی ضوابط توسعه و دسترسی به شبکههای اطلاعرسانی، حمایت از تهیه و تأمین محتوای الکترونیکی فرهنگی – اسلامی بودیم.
جذب بودجه به نام «تکفا»، اما بدون نتیجه
آشنا اظهار کرد: طرح تکفا در چانهزنیهای دستگاههای دولتی و شبه دولتی نقش پیدا کرد و عملاً آنها جذب بودجه میکردند، اما فعالیتی انجام نمیدادند. این نقش را در برابر زیادهخواهی دستگاههای دولتی و شبه دولتی پررنگ بود. مشکلات جدی بین دبیرخانه این طرح و دولت به وجود آمد.
وی به ارزیابی طرح تکفا پرداخت و گفت: عدم توجه به محتوا و کمیت محصولات نرمافزاری، فقدان فرآیند طراحی نیازها و جزئیات آن، فقدان ملاک و معیار ارزیابی برای ارزیابی هزینه و خروجی، دولتی بودن طرح تکفا و مشکلات برنامه تکفا از جمله نتایج ارزیابی این طرح به شمار میرود.
مشاور فرهنگی رئیسجمهور در پایان از دولت درخواست کرد: دولت تدبیر و امید، باید تلاش کند تا مدار را به وزارت ارتباطات برگرداند. همچنین مدیران بدون نقد جدی طرح تکفا نمیتوانند طرح جدیدی را برای کشور برنامهریزی کنند.
همایش ملی «جامعه و فضای مجازی» با هدف ارائه دانش نوین تولید شده با رویکرد مسئلهمحور در حوزه فضای مجازی و ارتباط آن با جامعه، 27 بهمنماه از سوی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران و انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد.
