آموزش نیکو سخن گفتن؛ نقطه آغازین تربیت اسلامی فرزندان
گروه اجتماعی: یک پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه عاقبت به خیری اولاد در دنیا و آخرت حاصل تربیت اسلامی است، گفت: آموزش کلام نیکو در تعامل و گفتار، نقطه آغاز سیر تکاملی تربیت اسلامی فرزندان است.
صادق اکبری، معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان ایلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، بیان کرد: توان گفتار در انسان از مهمترین ویژگیهای خدادادی او است و به کارگیری کلمات و عبارات مناسب توسط افراد از شاخصهای نسبی وضعیت اجتماعی آنها است.
وی با بیان اینکه نیکو سخن گفتن و رعایت عفت کلام در تعامل اجتماعی از آموزههای دینی ما است، گفت: خداوند در بیان آیات مختلف در قرآن کریم به روشنی بر این موضوع تأکید دارد و در تبیین دستورات و احکام در آیات عفت کلام رعایت شده است.
اکبری با بیان اینکه اسلام افراد را از بیادبی در کلام حتی با کفار و مشرکان بر حذر میدارد، ادامه داد: با توجه به اهمیت فوقالعاده کلام گفتاری مناسب در ارتباطات اجتماعی و اثرگذاری متقابل آن در برخورد با افراد، میطلبد مهارت عفت در کلام، درونی و باورمند شود.
خانواده؛ نقطه آغاز فراگیری عفت کلام
این کارشناس فرهنگی با بیان اینکه نقطه آغاز فراگیری عفت کلام، خانواده است، اظهار کرد: رفتار کلامی کودکان به عنوان فرزند متأثر از عفت کلامی اعضای خانواده خویش از جمله خواهر، برادر و در رأس آنها پدر و مادر است.
این پژوهشگر اجتماعی با بیان اینکه کودکان در تقلید رفتار و گفتار اطرافیان و به ذهنسپاری آن برای برونریزی رفتارهای آموخته شده توانایی شگفتآور دارند، گفت: فرزندان مانند آینه، رفتار اطرافیان خصوصاً والدین را فرا میگیرند و در اولین فرصت آنها را منعکس میکنند.
معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان ایلام، افزود: هر چند آموختههای ناروا از همسالان در میان اقوام، همسایگان و هممحلهایها از متغیرهای دخیل ناخواسته است اما مهرورزی خاص کودکان به والدین به عنوان الگوهای توانمند و بیبدیل زندگی آنان میتواند اثرگذاری منفی این متغیرهای ناگزیر را کاهش دهد.
والدین موازین اخلاق اسلامی را در خانواده درونی سازند
وی تصریح کرد: پیشبینی این واقعیت که برونریزی گفتار ناشایست کودکان روزی در تعاملات اجتماعی رخ خواهد داد و این اتفاق ناخوشایند، مطلوب هیچ پدر و مادری نیست، میطلبد که والدین در سیر رشد کلامی فرزندان دوراندیش باشند و موازین اخلاق اسلامی را در گفتار خود در خانواده درونی سازند.
اکبری افزود: برای تربیت صحیح فرزندان، والدین باید از خود شروع کنند و گفتار فرزند خویش را راهبری کنند تا از اثرات گفتاری ناصواب دیگران بر آنان جلوگیری شود.
ادب در گفتار و رفتار نمای وضعیت فرهنگی خانواده است
این پژوهشگر با بیان اینکه ادب در گفتار و رفتار، زینت فرزندان و نمای وضعیت فرهنگی خانواده است، ادامه داد: از آنجا که کودک روش و مشی گفتاری و رفتاری خود را از خانواده دریافت میکند، اتفاق عموم در خانوادههای ایرانی تساهل، عدم حساسیت در بیان تحسین واژههای آموخته شده توسط کودک در آغاز زبانگشایی حتی در بکارگیری الفاظ ناروا است که گاه خنده و مزاح و تشویق والدین و اطرافیان نزدیک آنها را درپی دارد و این شروع نامیمونی برای ذخیرهسازی واژگان ناساز با روح فرهنگی جامعه دینی توسط کودک است.
این کارشناس فرهنگی گفت: نباید از این واقعیت روانشناختی غافل شد که کودکان درک درستی از بار معنایی واژگان و تناسب کاربرد آنها با موقعیتهای مختلف و متنوع اجتماعی ندارند و ممکن است بیمحابا در موقعیتهای نامناسب به برونریزی واژگان مبادرت کنند که در نهایت ممکن است به انحطاط گفتاری آنان منجر شود؛ ترمیم این رویه گفتاری چندان آسان نخواهد بود، بنابراین والدین از آغاز زبانآموزی کودکان باید بر عملکرد گفتاری فرزندان خود نظارت کنند.
این مسئول با بیان اینکه فرزندان تابع الگوی گفتاری والدین خود هستند و از آنان تقلید و مثل آنان صحبت میکنند، اظهار کرد: به کارگیری واژگان مطلوب از سوی فرزندان که خاستگاه آرمانی والدین است نیازمند اعمال تنبیه و پاداش به موقع در محیط خانواده با عاملیت پدر و مادر برای فرزندان برای رسیدن به گفتوگوی مؤدبانه است.
موفقیت در تعامل اجتماعی محصول مهارت در گردش کلمات همساز با زمان و مکان مناسب
معاون کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان، ادامه داد: موفقیت و اثرگذاری فرد در تعامل اجتماعی در زندگی مدنی معاصر محصول مهارت در گردش کلمات همساز با زمان و مکان مناسب است، این وظیفه والدین است که باید تعیین کنند فرزندان چه چیزی را بشنوند و بگویند، زیرا خانوادهها اولیترین الگوهای آموزشی هستند و رسیدن به گفتار عفیف و مؤدبانه فرزندان در مکالمات روزانه نماد ادبیات خانوادگی آنها است.
وی در پایان با بیان اینکه پایبندی پدر و مادر به عنوان اصلیترین الگو به اصول و اخلاق اسلامی زمینه تربیت ایدهآل فرزندان که همان «تربیت اسلامی» است را محقق میسازد، خاطرنشان کرد: عاقبت به خیری اولاد در دنیا و آخرت حاصل تربیت اسلامی است که برگرفته از قرآن و سیره اهل بیت(ع) است و آموزش عفت کلام در تعامل و گفتار اجتماعی، نقطه آغاز سیر تکاملی تربیت اسلامی فرزندان است.
