نظارت حاکمیت بر اتحادیه‌های قرآنی یا اتحادیه‌های قرآنی بر حاکمیت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، برنامه رادیویی «افق» روز گذشته، 10 اسفندماه با موضوع «ادغام دو اتحادیه قرآنی کشور» و با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین کوششی، مدیرعامل اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی کشور و حسن محمدی، مدیرعامل اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور از شبکه رادیویی قرآن پخش شد.
براساس این گزارش، حجت‌الاسلام کوششی، مدیرعامل اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی کشور در ابتدای این برنامه با بیان اینکه، به برکت انقلاب اسلامی، شاهد تشکیل تشکل‌ها و مؤسسات قرآنی در کشور بوده‌ایم، گفت: باید به جایی برسیم که جبهه مدنی قرآن در سراسر کشور توسعه پیدا کند که البته نکته قابل توجه در این زمینه، بحث اتحاد و هماهنگی این مجموعه به جهت هدایت، نظارت و راهبری است.
وی افزود: بحث ادغام، یک پیشنهاد مشترک از سوی دو اتحادیه بود اما باید به این نکته توجه کنیم که تکثر در تصمیم‌گیری برای فعالیت‌های قرآنی یک آفت است؛ بحث ادغام اتحادیه‌ها دو گام را می‌طلبد، یکی مربوط به اتحادیه‌ها که باید با هم هماهنگ باشند و دیگری مربوط به دستگاه‌هایی می‌شود که ناظر بر این دو اتحادیه هستند و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی که دستگاه‌های ناظر هستند باید با هم هماهنگی داشته باشند.

فلسفه وجودی شورای توسعه فرهنگ قرآنی، وحدت‌بخشی بین دستگاه‌ها است

همچنین، حسن محمدی، مدیرکل اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور نیز در این بخش از برنامه با اشاره به شورای توسعه فرهنگ قرآنی در کشور که طی سال‌های اخیر راه‌اندازی شده، گفت: فلسفه وجودی این شورا وحدت‌بخشی و انسجام بین دستگاه‌ها و بازمهندسی بین دستگاه‌های قرآنی کشور است که البته راهکاری اساسی در حوزه ادغام این است که در ساختار قانونی شورای توسعه فرهنگ قرآنی پیش برویم؛ اگر یک پروسه مشخص در این شورا دنبال شود به طور قطع در ذیلِ آن، ادغام اتحادیه‌ها نیز اتفاق خواهد افتاد.
بنابراین گزارش، داود‌آبادی، نائب رئیس اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت که میهمان تلفنی برنامه «افق» بود درباره ادغام دو اتحادیه قرآنی کشور، گفت: درباره ضرورت ادغام صحبت‌های زیادی شده است و تعداد محدودی از کارشناسان معتقدند که نباید ادغام انجام شود اما در مجموع اکثر کارشناسان و مسئولان تأکید بر ضرورت ادغام اتحادیه‌ها دارند.

جریان فعالیت‌های قرنی و مردمی بدون ارتباط با فعالیت‌های قرآنی حاکمیت باشد

نائب رئیس اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت با بیان اینکه جریان فعالیت‌های قرآنی و مردمی در کشور نمی‌تواند بدون ارتباط با فعالیت‌های قرآنی حاکمیت باشد، گفت: فعالیت‌های قرآنی و مردمی باید به نوعی ارتباطات بسیار مستحکمی با حاکمیت داشته باشد و زمانی که ضرورت این ارتباط بیان می‌شود این سؤال مطرح است که اگر جریان مردمی، متکثر باشد این ارتباط برقرار نمی‌شود و باید نمایندگی و تشکیلاتی داشته باشند که مؤسسات مردمی را هدایت کند.
وی افزود: اگر یک اتحادیه قرآنی در کشور داریم دلیل ندارد که یک اتحادیه دیگر هم فعالیت داشته باشد؛ زیرا اگر در موضوعی یک اتحادیه، یک نظر داشته باشد و اتحادیه دیگر نظر مخالف داشته باشد، این مسئله پیش می‌آید که انگار جامعه مردمی هیچ نماینده‌ای ندارد و به همین دلیل درست نیست که در این حوزه تکثر وجود داشته باشد.
داودآبادی در ادامه این بخش از سخنان خود اظهار کرد: اتحادیه‌های مردمی به این دلیل که از سوی مردم اداره می‌شوند دلیلی ندارد که حاکمیت بر آنها نظارت داشته باشد و البته لازم است که به جای نظارت دستگاه‌های حاکمیتی بر فعالیت اتحادیه‌های قرآنی، اتحادیه‌ها بر دستگاه‌های حاکمیتی نظارت داشته باشند.

هیچ سازمانی نباید بر فعالیت‌های اتحادیه موسسات قرآنی مردمی نظارت کند

وی ادامه داد: همچنین نکته دیگری که قابل بحث است این است که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان یک دستگاه حاکمیتی هیچ دخالتی در فعالیت‌های اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور ندارد اما سازمان دیگری که متولی اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی است بر فعالیت‌های این اتحادیه دخالت می‌کند که نباید به این گونه باشد.

اینکه بگوئیم اتحادیه‌ باید بر دولت نظارت داشته باشد صحیح نیست

کوششی در ادامه صحبت‌های داودآبادی گفت: در اینکه اتحادیه‌ها، مردمی هستند شکی نیست اما اگر بخواهیم، بگوئیم که اتحادیه باید بر دولت نظارت داشته باشد درست نیست زیرا این ادعا، ادعای امروز است و معلوم نیست که فردای اتحادیه هم همین باشد و البته اتحادیه‌ها هویت اصلی خود را از دستگاه‌های حاکمیتی می‌گیرند و نمی‌تواند، بگوید من بر حاکمیت نظارت می‌کنم، اما در مسائل کاری و سیاست‌هایی که در بحث فعالیت‌های قرآنی است، اتحادیه‌ها می‌توانند به صورت مستقل عمل کنند و به دستگاه حاکمیت مشاوره دهند.
وی در پاسخ به سخنان داودآبادی مبنی بر اینکه وزارت ارشاد دخالی بر فعالیت اتحادیه تشکل‌های قرآنی و عترت ندارد اما سازمان دیگر بر فعالیت اتحادیه مؤسسات قرآنی مردمی کشور دخالت دارد، گفت: دستگاه دومی که نائب رئیس اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور آن را مورد انتقاد قرار داد، سازمان تبلیغات اسلامی است که البته تاکنون هیچ دخالتی بر فعالیت اتحادیه مؤسسات قرآنی ــ مردمی کشور صورت نگرفته و تاکنون که در این مجموعه بوده‌ام اینطور نبوده است که در تمام مسائل اتحادیه دخالت داشته باشند.

حوزه‌های حاکمیتی باید صلاحیت تمامی حوزه‌های را بررسی کنند

کوششی یادآور شد: همچنین از نظر عقلی معتقدیم زمانی که یک مجموعه انتخاب می‌شود تمامی حوزه‌های دیگر و دستگاه‌های حاکمیتی باید عهدیت و صلاحیت آنها را مورد بررسی قراردهند؛ به این دلیل که قرار است، سُکان یک حرکت بزرگ را دست یک سری افراد بدهد که اگر افراد صلاحیت نداشته باشند دچار مشکل می‌شود.
وی در ادامه گفت: ما بحث اتحادیه‌های قرآنی و ادغام این اتحادیه‌ها را بیشتر از آنچه که هست به عنوان یک آسیب مطرح می‌کنیم و آسیب‌های دیگری در جامعه قرآنی وجود دارد که باید از بین برود؛ درست است که این دو اتحادیه یک کار دارند اما ماهیت آنها جداست و به نظرم هر دو دستگاه، مأموریت‌های خود را به خوبی انجام داده‌اند و وزارت ارشاد، مؤسسات فرهنگی تشکیل می‌دهد اما سازمان تبلیغات اسلامی مؤسسات کاملا قرآنی تشکل می‌دهد و ماهیت هر دو حوزه درست است اما چون جنس کار یکی است، اتفاق مبارکی است که به هم نزدیک شوند و با هم کار کنند.

یک تقسیم کار بین دو اتحادیه قرآنی کشور باید ایجاد شود

کوششی ادامه داد: اگر هم دو اتحادیه مؤسسات قرآنی به هم نرسیدند علت آن است که ارشاد می‌گوید: نظارت بر مؤسسات فرهنگی وظیفه ذاتی من است و سازمان تبلیغات نیز می‌گوید که نظارت بر مؤسسات قرآنی وظیفه ذاتی من است که البته برای حل این مشکل باید یک تقسیم کار بین دو اتحادیه ایجاد شود.
وی در ادامه یادآور شد: شورای توسعه فرهنگ قرآنی راه‌اندازی نشده که اختلاف دو سازمان را از بین ببرد و وظیفه‌ای فراتر از اینها را برعهده دارد و اگر قرار باشد اختلاف بین دستگاه‌ها را از بین ببرد ما بیش از 30 دستگاه‌ها قرآنی در کشور داریم که حل مشکلات این دستگاه‌ها تمام وقت شورا را می‌گیرد.

دولت در یک حوزه‌هایی می‌تواند بر اتحادیه‌های قرآنی نظارت داشته باشد

همچنین، حسن محمدی، مدیرعامل اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور در ادامه بحث نظارت دولت بر اتحادیه‌های قرآنی یا نظارت اتحادیه‌های قرآنی بر دولت، گفت: در یک حوزه‌هایی دولت می‌تواند نظارت داشته باشد اما به هر حال ظرفیت مردمی قابل قیاس با ظرفیت دولتی و مردمی نیست؛ بنابرین یک مؤسسه ما ظرفیت کارشناسی‌اش از هر دو دستگاه حاکمیتی و دولتی در حوزه قرآن بیشتر است و اتحادیه‌ها می‌توانند بر حاکمیت نظارت داشته باشند و همچنین در بحث وظایف شورای توسعه فرهنگ قرآنی که مطرح شد باید این نکته را بگویم که یکی از اهداف و وظایف شورای توسعه فرهنگ قرآنی، بازمهندسی ساختارهای قرآنی است.
احمدی، رئیس مؤسسه قرآن و زندگی تهران درباره مکانیزم اجرای بحث ادغام دو اتحادیه قرآنی کشور، گفت: ادغام دو اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی کشور و اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور کار عاقلانه و خردمندانه‌ای است، به شرط آنکه حقوق افراد و مؤسسات قرآنی در این بین ضایع نشود که البته نیازمند این کار، سه پیش شرط دارد.

مؤسسات قرآنی را فقط به چشم مؤسسات قرآنی نگاه کنیم

وی ادامه داد: یکی از پیش‌شرط‌هایی که برای ادغام دو اتحادیه باید مورد توجه قرار گیرد این است که نباید به این موضوع توجه شود که مؤسسات قرآنی از چه دستگاهی مجوز گرفته‌اند و این بحث نباید ملاک و معیار باشد بلکه لازم است که به مؤسسات قرآنی فقط به چشم مؤسسه قرآنی نگاه شود؛ به این معنی که سازمان دارالقرآن از مؤسسات تحت نظر ارشاد و معاونت قرآن و عترت از مؤسسات سازمان دارالقرآن حمایت کند و این نباشد که شأن فعالان قرآنی را پائین بیاوریم.
وی افزود: همچنین پیش‌شرط دیگر برای بحث ادغام اتحادیه‌ها این است که نباید مانع تکثر فعالیت‌های کمی و کیفی در کشور شویم و اجازه دهیم که فعالیت‌های قرآنی به خوبی پیش برود و سوم اینکه، برای ادغام در بین مؤسسات قرآنی باید یک نظرسنجی صورت بگیرد و نظرات مؤسسات قرآنی هم گرفته شود.
در این بخش از برنامه، داودآبادی که میهمان تلفنی برنامه بود، گفت: به طور کلی بحث ادغام سه لایه دارد، یکی اینکه مؤسسات قرآنی ما باید به این باور و نگاه برسند که اتحادیه یک نقطه تماس با حاکمیت است و تکثر آن به اهداف مؤسسات قرآنی ضربه می‌زند و اگر این نگاه نباشد وحدت ایجاد نخواهد شد و همچنین هر دو اتحادیه باید خود را باور داشته باشند و باید جایگاه خود را بپذیرند و دیگر اینکه دستگاه‌ها نباید در این ماجرا دخالت و اختیارات اتحادیه‌ها را محدود کنند.

اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی اختیار ادغام ندارد

وی ادامه داد: اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی در حال حاضر اختیار ادغام ندارد زیرا سازمان بالاسری باید بر فعالیت‌های این اتحادیه نظارت داشته باشد و البته به همین دلیل است که بحث ادغام اتحادیه‌های قرآنی تاکنون به نتیجه نرسیده است.
در ادامه صحبت‌های داودآبادی، حجت‌الاسلام کوششی، عنوان کرد: به هر حال بحث نظارت باید همواره از سطوح بالا به پایین وجود داشته باشد اما در بحثی که نائب رئیس اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت مبنی بر دخالت سازمان بالادستی ما عنوان کردند باید بگویم که انتظارمان این است که زمانی که وی از جریانات پیش قضیه خبر ندارد اظهار نظری هم نداشته باشد.

ورود مدیران اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت بر جزئیات اتحادیه مؤسسات قرآنی جای ابهام دارد

کوششی در ادامه افزود: اینکه نائب رئیس اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور تا این حد وارد جزئیات فعالیت اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ  مردمی می‌شود جای ابهام دارد؛ که چرا اینطور ریز در جزئیات اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی وارد شده و نظر می‌دهند و این رفتار توهین به نهادهای مردمی و دستگاه‌های حاکمیتی و دور از اخلاق است زیرا همانطور که سازمان تبلیغات اسلامی می‌تواند به اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی پیشنهاد کند، وزارت ارشاد نیز می‌تواند به اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت کشور پیشنهاداتی داشته باشد اما در حقیقت تصمیم‌گیرندگان نهایی اتحادیه‌ها خواهند بود و به طور کلی در فعالیت‌های اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی کشور هیچ شخص و سازمانی دخالت نمی‌کند.
وی ادامه داد: همچنین به نظر می‌رسد بحث ادغام دو اتحادیه از دو راه ممکن است؛ اول اینکه خود اتحادیه‌ها این کار را انجام دهند و این بحث در در مجمع عمومی مطرح کنند تا اگر رأی آورد در جلسات تخصصی و کارشناسی دنبال شود و راه دیگر نیز این است که دیگر دستگا‌ه‌های حاکمیتی در شورای فرهنگ قرآنی مصوبه‌ای ارائه کنند تا براساس آن و طبق قانون، اتحادیه‌ها موظف به ادغام شوند.

تشکل‌های ایجاد شده از سوی دولت باید به معنای واقعی، مردمی باشند

در این بخش از برنامه، داود‌آبادی عنوان کرد: اگر ادغامی بخواهد صورت بگیرد باید یک پیشینه ذهنی و فکری داشته باشد و اگر به لحاظ ذهنی و فکری با هم هماهنگ نباشیم و به تفاهم نرسیم یک ادغام صوری خواهد بود و بحث من این است که تشکل‌ها و مؤسساتی که دولت ایجاد کرده باید به معنای واقعی، مردمی باشند و اگر هم سازمان دارالقرآن الکریم یک زمانی تصمیم گرفته که اتحادیه راه‌اندازی کند باید این اتحادیه کاملا مردمی باشد.

اظهار نظر درباره اتحادیه مؤسسات قرآنی با استناد به حرف دیگران از نظر اخلاقی هم درست نیست

حجت‌الاسلام کوششی نیز در ادامه این بحث گفت: اینکه در بحث ادغام دو اتحادیه قرآنی مدام گفته شود که فلان شخص فلان چیز را گفته و براساس شنیده‌ها، در فعالیت اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی دخالت‌هایی از سوی سازمان دارالقرآن الکریم وجود دارد از نظر اخلاقی هم درست نیست و اینکه در صحبت‌ها مدام از حرف‌های دیگران که آیا گفته‌اند یا نگفته‌اند استفاده کنیم درست نیست.
وی در پایان افزود: نکته دیگر، این بحث که مسئولان در اتحادیه تشکل‌های قرآن و عترت تمامی سنسورهای خود را متوجه اتحادیه مؤسسات قرآنی ـ مردمی کرده‌اند برای ما خیلی قابل توجه است و نشان از اهمیت مؤسسات قرآنی ـ مردمی دارد اما چقدر خوب بود که به جای اینکه روی مسائل ریز دستگاه‌ها حساس شویم، نسبت به کلیات کار و تعاملاتی که باید بین دو اتحادیه صورت گیرد حساس می‌شدیم که البته در این صورت، تنش‌ها نیز کمتر می‌شد.