مسئولان باید تلخی نقدپذیری را با شیرینی اصلاح جبران کنند
گروه فعالیتهای قرآنی: مدیر رادیو قرآن اظهار کرد: کسی که بر اساس آموزههای قرآنی رشد و تعالی پیدا کرده، میداند که هیچکس به غیر از معصومین(ع) بیعیب نیست و مسئولان نیز باید تلخی نقدپذیری را با شیرینی اصلاح جبران کنند.
محمدحسین محمدزاده، مدیر رادیو قرآن، در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا)، با اشاره به اهمیت نقد و نقدپذیری در جامعه بهویژه جامعه قرآنی، اظهار کرد: فلسفه نقد خوب است و واژههایی که در آموزههای قرآنی خود داریم و مشابه نقد هستند، یکی بحث امر به معروف و نهی از منکر و دیگری نصیحت است که البته نصیحت به معنای خیرخواهی، فرهنگ اسلامی ما را میرساند.
وی گفت: امام صادق(ع) میفرمایند که «بهترین دوستان من کسانی هستند که عیب من را به من متذکر شوند»؛ این در حالی است که ایشان معصوم(ع) بودند، اما به هر حال این روایت از این جانب بوده که به ما آموزش داده شود و همچنین روایت دیگری از این امام معصوم(ع) داریم که میفرمایند که «بهترین دوستان من کسانی هستند که عیب مرا به من هدیه کنند» و بر اساس این روایات، گفتن عیب باید با تکریم و بدون تخریب باشد.
اصل نقد را باید به عنوان یک فرهنگ اسلامی بپذیریم
محمدزاده افزود: بنا به فرمایش امام صادق(ع)، گفتن نقد هدیهای است که در درجه اول باید خود فرد بداند، چیست و این نقد باید در فضایی کادو شده و نه در فضای علنی به شخص داده شود و این مسائل این فرهنگ را میرساند که ابتدا باید اصل نقد را به عنوان فرهنگ اسلامی بپذیریم و در ادامه روش انتقال نقد را بررسی کنیم و باید به این نکته توجه کنیم که امر به معروف و نهی از منکر که با عنوان نقد مطرح میشود، اول باید به خود فرد گفته شود تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد و نباید از همان ابتدا علنی شود؛ اینها نکاتی است که در فرهنگ اسلامی ما به آن اشاره شده است.
وی در ادامه عنوان کرد: به هر حال کسی که بر اساس آموزههای قرآنی رشد و تعالی پیدا کرده، میداند که هیچ کس به غیر از معصومین(ع) بیعیب نیست و در این میان اگر مسئولی عیبپذیر نباشد، کارهایش رو به اصلاح نمیرود و فلسفه نقدپذیری این است که فرد خود را اصلاح کند و مسئولانی که به آنها نقد وارد میشود، باید تلخی نقدپذیری را با شیرینی اصلاح جبران کنند.
مقهور نظریات علوم ارتباطات که خاستگاه آن غرب است، نشویم
مدیر رادیو قرآن ضمن اشاره به وظیفه رسانهها در انتقال نقد سازنده به مسئولان و دستگاهها، به مقایسه رسانههای خارجی و رسانههای داخلی پرداخت و گفت: نقدی که در رسانههای خارجی است، ممکن است تخریبی باشد و به حمایت از یک جناح سیاسی یا یک جناح فکری خاص باشد که البته رسانههای اسلامی ما باید از این فضاها دور باشند و مقهور نظریات علوم ارتباطات و رسانهای که عمدتاً خاستگاه آن غرب است، نشوند.
وی افزود: رسانههای اسلامی و قرآنی زمانی که نقدی به دستگاهها یا مسئول خاصی وجود دارد، ابتدا باید این نقد را به خود فرد منتقل کنند و علنی نکنند و اگر موثر واقع نشد، وارد مرحله بعد شده و رسانهای کنند؛ این فرهنگ اسلامی که نقد ابتدا به فرد گفته شود و در صورت نتیجه ندادن رسانهای شود را باید ما به عنوان رسانههای قرآنی در جامعه فرهنگسازی کنیم.
محمدزاده ادامه داد: اولویت سایر رسانهها نباید اولویت رسانههای اسلامی و قرآنی نیز باشد، البته رسانههای اسلامی باید به این نکته توجه کنند که نقد موجب اصلاح میشود و مراقب باشند که نقد صحیح انجام دهند تا از حالت اصلاحگری خود خارج نشده و تبدیل به تخریب نشود.
توجه رسانهها به بحث امیدآفرینی در جامعه
وی یادآور شد: در این میان نکته دیگری که مهم است رسانهها در بحث اطلاعرسانی مورد توجه قرار دهند، بحث امیدآفرینی است که مقام معظم رهبری نیز به اصحاب رسانه و صاحبان قلم و خبرگزاریها در نشستهای مختلف یادآور شدهاند و فرمودهاند که «برآیند کار شما نباید این باشد که در مخاطبان و کسانی که کارهای شما را میخوانند ایجاد یأس و ناامیدی از تمامی دستاوردهای نظام جمهوری اسلامی ایران کنید، بلکه باید امیدآفرینی داشته باشید».
مدیر رادیو قرآن عنوان کرد: بحث امیدآفرینی و دوری از یأس یکی از ارکان رسانههای اسلامی است؛ یک اصل در نظریههای رسانهای وجود دارد با نام رمزگذاری و رمزگشایی؛ به این معنی که پیامگذار که همان رسانه است در پیام خود یک معنایی را به عنوان رمز و معنا میخواهد به مخاطب منتقل کند که در این میان ممکن است مخاطب کل آن رمز در نظر رسانه را بگیرد، اما ممکن است که گاهی اوقات این اتفاق صد درصد رخ ندهد و بخشی از آن را متوجه شود.
جلوگیری رسانهها از بروز قرائتهای بین متنی در میان مخاطبان
وی ادامه داد: گاهی اوقات نیز ممکن است که مخاطب قرائت بین متنی داشته باشد و به جای اینکه متن خبر را بخواند و پیام مورد نظر رسانه را برداشت کند، بین متن را برداشت میکند که این خوب نیست.
محمدزاده با بیان اینکه پرداختن به نقد در جامعه قرآنی نیازمند بحث و بررسی بیشتر و به رأی گذاشتن این بحث بین اساتید علوم ارتباطات، اساتید قرآنی و علمای دینی است، گفت: باید در قالب برگزاری جلسات هماندیشی با حضور صاحبنظران حوزه ارتباطات، اساتید و کارشناسان قرآنی نقد و نوع بیان آن و همچنین پرداختن رسانهها به این موضوع مورد بحث و بررسی قرار گیرد؛ فلسفه نقد اصلاح و ساخته شدن است و البته اگر نقد را منتفی بدانیم، هیچ اصلاحی به وجود نمیآید.
وی در پایان عنوان کرد: همچنین در امور رسانهای، ضریب انحراب امور رسانهای به اینکه به سراغ فضاهای بینظمی برویم خیلی زیاد است و در این میان یک اصل فیزیکی میگوید که «تمام اجسام رو به بینظمی میروند، مگر اینکه آنها را به نظم در بیاوریم» و مدیران رسانه باید مراحل نقد را بدانند و تبعات آن را نیز بدانند و نباید نقد را از همان ابتدا علنی مطرح کنند.
