الگوهای تربیتی حضرت فاطمه(س) در سیره فرزندان ایشان جلوهگر است
گروه اجتماعی: حضرت زهرا(س) به شیوه عملی، بندگی، عفت، شجاعت و عطوفت را به فرزندان خود و جامعه در ابعاد مختلف آموزش میدادند، نمونههای رفتاری ائمه معصوم(ع) جلوه الگوهای تربیتی حضرت فاطمه(س) است.
مرضیه سلمانیزارچی، مدیر مدرسه علمیه واحد بانوان بندر امام خمینی(ره) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از الگوهای تربیتی سیره حضرت فاطمه(س) گفت: سخن گفتن درباره الگوهای تربیتی مستلزم آن است که در ابتدا تربیت را معنا کنیم. تربیت یعنی هنر ساختن و پروردن انسان. در تربیت سه عامل مهم و مؤثر وجود دارد که شامل وراثت، مربی و محیط است.
وی ادامه داد: ژنها همچنانکه انتقالدهنده صفات ظاهری هستند، انتقالدهنده صفات روحی و اخلاقی هم هستند و صفات خوب پدر و مادر، زمینه فضایل اخلاقی را در وجود فرزند فراهم میکنند. چنانکه صفات بد نیز زمینه رذائل اخلاقی را فراهم میسازند. از این رو، در اسلام سفارش و تأکید بسیاری بر انتخاب همسر شایسته و دارای صفات برجسته اخلاقی مانند ایمان، وفاداری، شجاعت و ... شده است. حضرت زهرا(س) در این زمینه، بهترین گزینه را در امر ازدواج انتخاب کردند؛ کسی که اولین ایمان آورنده به پیامبر(ص) بود و از نظر تقوی، معصوم و از نظر شجاعت بینظیر بود؛ بنابراین اولین عامل تربیت در خانواده حضرت(س) فراهم است.
سلمانیزارچی افزود: دومین عامل مهم، مربی است. مربی میتواند نقش مهمی را در تربیت افراد داشته باشد و این در صورتی است که خود بهترین الگوی عملی در خانواده و جامعه باشد و گفتار و رفتار او با یکدیگر هماهنگ باشد.
این مدرس حوزه علمیه با بیان اینکه بهترین روش تربیتی، شیوه عملی است، عنوان کرد: حضرت زهرا(س) به شیوه عملی، به فرزندان خود و جامعه در ابعاد مختلف آموزش میدادند. ایشان عبودیت و بندگی خداوند را عملاً از راه کثرت عبادت و ارتباط با خدا در مقابل فرزندان خود انجام میدادند.
فرزندان حضرت، راز و نیاز شبانه مادر خود را عملاً مشاهده میکردند و این امر تأثیر فراوانی بر آنها داشت، بهگونهای که فرزندان ایشان، در عبادت و تقوی به حد اعلا رسیدند. نمونه عملی این تأثیر در سیره امام حسین(ع) مشهود است، به طوری که ایشان، در واقعه عاشورا یک شب را تنها برای راز و نیاز با خدا از دشمن مهلت خواستند. همچنین حضرت زینب(س) که شب یازدهم با وجود همه سختیها و مشقتها، نماز شب خود را ترک نمیکنند.
وی با اشاره به روایتی در خصوص ترغیب فرزندان خود برای حضور در فضاهای معنوی، عنوان کرد: عملکرد حضرت زهرا(س) هنگامی که به امام حسن(ع) که هفت ساله بودند، میفرماید: به مسجد برو و آنچه از پیامبر(ص) شنیدی فراگیر و برای من بازگو کن، بهترین شیوه عملی تربیت است؛ چراکه از ابتدای کودکی فرزند را با محیط دینی و عبادی آشنا و علاقهمند میسازد. فردی که با محیطهای دینی سر و کار داشته باشد، کمتر در معرض انحراف قرار میگیرد.
مدیر مدرسه علمیه واحد بانوان بندر امام خمینی(ره) ادامه داد: دوم آنکه سخن حضرت که امام حسن(ع) را به فراگیری سخنان پیامبر(ص) ترغیب میکند، موجب میشود کودک تمام تلاش خود را به کار گیرد تا مطالب را به درستی بیاموزد و آنها را بازگو کند. به وسیله بازگو کردن مطالب برای مادر، قدرت بیان او تقویت شده و به او شهامت بیان مطالب و دفاع از حق را میدهد و این خود تمرین عملی سخنرانی است. دیگر اینکه موجب میشود اراده و انگیزه او در فراگیری مطالب، بیشتر و قویتر شود. بیان مطالب در مقابل مادر خود موجب میشود رابطه فرزند و مادر بیشتر شود و کودک احساس کند مادر برای سخن او ارزش قائل است و به او توجه دارد. علاوه بر این اعتماد به نفس پیدا میکند.
سلمانیزارچی در ادامه با بیان اینکه حضرت فاطمه(س) در عفت و حیا هم الگوی عملی بودند، گفت: حیا، نیرویی است که انسان را از انجام کارهای بد و نامطلوب بازمیدارد. زهرای اطهر(س) در حیا در اوج قرار داشتند. بهگونهای که با ترک گناه و طی مسیر معنوی به مرحله عصمت رسیده بودند. ایشان در عفت و پاکدامنی در بالاترین درجه قرار داشتند بهگونهای که در سخنان حضرت آمده است که زن شایسته و نیکو زنی است که خود را از مردان بیگانه دور نگاه داشته و از دیدن نامحرمان در امان باشد. حضرت در عمل هم طبق این الگو رفتار کردند، چنانکه در روایات آمده است که نابینایی به خانه حضرت زهرا(س) وارد شد، حضرت خود را پشت پرده یا دیوار پوشانند که پیامبر(ص) به ایشان فرمود: چرا با وجود اینکه نابینا تو را نمیبیند از وی حجاب میگیری؟ فرمود: اگر او مرا نمیبیند، من که او را میبینم و او نیز بوی مرا استشمام میکند.
حضرت زهرا(س) الگوی عملی تحولآفرینی زن محجبه است
وی بیان کرد: حضرت زهرا(س) نمونه عالی عمل به فریضه الهی حجاب هستند. وقتی آیه معروف حجاب نازل شد، در عمل به این فریضه پیشتاز بودند و به الگوی ربانی برای جامعه مبدل شدند. ایشان نشان دادند زن، با حجاب میتواند با حفظ سرمایه خود در جامعه تأثیرگذار و حتی تحولآفرین باشد. ایشان به زنان نشان دادند باید دغدغه حفظ حریم حجاب را داشته باشند؛ چراکه برخورداری از جامعه سالم مستلزم حفظ حریمها است.
این مدرس حوزه علمیه به سیره حضرت(س) در خانواده اشاره کرد و گفت: حضرت زهرا(س) در عمل نشان دادند، نقش همسری و مادری از زیباترین نقشهای عالم هستی است. حضرت علی(ع) درباره همسرشان میفرمایند: سوگند به خدا من هرگز زهرا(س) را به خشم نیاوردم و او را به کاری مجبور نساختم و متقابلاً او نیز مرا خشمگین نساخت و هرگاه من با او دیدار میکردم غمهایم برطرف میشد. این بیانات نشان میدهد کانون خانواده باید سرشار از مهر و محبت و عاطفه به یکدیگر باشد به طوری که هر یک از زن و مرد کنار یکدیگر آرامش داشته باشند و از هم کمال رضایت را داشته باشند.
سلمانیزارچی ادامه داد: حضرت در عرصه سیاست نیز یک الگوی عملی تمام عیاری برای فرزندان خود و جامعه بودند. ایشان در دفاع از ولایت و مبارزه با ظلم و ستم جان خود را در طبق اخلاص گذاشتند و پس از وفات پیامبر(ص) و غصب خلافت، دختر پیامبر(ص) با تمام توان وارد میدان شدند و از ولایت دفاع کردند. این سیره عملی حضرت در فرزندان ایشان تأثیر بسیاری داشت بهگونهای که تمام فرزندان ایشان در مسیر دفاع از حق و مبارزه با ظلم و ستم جان خود را فدا کردند و از هیچ تلاشی دریغ نکردند.
