
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، در فرهنگ دینی ما، مهمان حبیب خدا و مایه برکت است، هدیهای از سوی پروردگار، عامل افزایش رزق، سبب آمرزش گناهان صاحبخانه و نزول مغفرت الهی است.
البته همه یکسان نیستند و روحیهها و امکانات برای میهمانی متفاوت است. عدم آمادگی پذیرش مهمان، برخوردارنبودن از وضع مالی و امکانات مناسب برای مهماننوازی و اشتغالات مختلف از مواردی است که مهمان باید مراعات حال میزبان را بکند، انتظار بیش از حد نداشته باشد، بیخبر و بیدعوت نرود، دیروقت و نابهنگام بر سر صاحب منزل فرود نیاید و او را به تکلف و زحمت نیفکند.
در مهمانی اگر آداب و سنن اسلامی مراعات شود، دیگر مهمان، اسبابِ زحمت و بارخاطر نخواهد شد، بلکه مایه برکت و سبب خوشحالی خواهد بود و از همین جاست که به مسأله «تکلف» برمیخوریم که پیامدهای بدی دارد و مایه تلخکامیهایی در زندگی است.
رفتوآمدهای هزینهساز موجب قطع رابطهها میشود
رفتوآمدهای هزینهساز و تکلفآور، سبب کاهش دیدوبازدیدها، مهمانیها و موجب قطع رابطهها یا کاهش و سردی آن میگردد. درسی از امیر مؤمنان(ع) بیاموزیم: «مردی حضرت علی(ع) را به خانه دعوت کرد. حضرت فرمود: به سه شرط میآیم. آن مرد پرسید: آن شرایط چیست؟ امام پاسخ داد: یکی اینکه از بیرون خانه چیزی برایم تهیه نکنی. دوم آنکه آنچه را در خانه داری، پنهان و ذخیره نسازی (هر چه داری بیاوری)، سوم آنکه به خانوادهات اجحاف و فشار وارد نیاوری؛ مرد گفت: باشد می پذیرم، حضرت قبول کرد و مهمانِ خانه او شد».
این حدیث، درسهای عظیم و نکات ظریفی را بیان میکند. بعضی به خانواده و همسر خویش زحمت بسیار میدهند و تهیه بساط و مواد یک سفره و پختوپز را به او تحمیل میکنند تا یک مهمانی آبرومند برپا شود، این در حالی است که روابط مودت آمیز در جامعه اسلامی و میان برادران دینی و خانوادهها، باید در سطحی باشد که رفتوآمدها گرم و مهمانیدادنها صمیمی، مهمانی رفتنها بیتکلف، و پذیراییها خودمانی و بیگله باشد. این مطلوب نهایی است، ولی رعایت آدابی خاص نیز لازم است که ضروری است به برخی از آنها اشاره شود.
نگاهی به آداب مهمانی
1) رعایت بهداشت و نظافت شخصی: پیش از رفتن به مهمانی بهتر است به نظافت شخصی خود و همراهان خود برسیم و بدین وسیله هم به خود و هم به میزبان احترام بگذاریم.
2) سرزده به مهمانی نروید: پیش از اینکه به قصد مهمانی از منزل خارج شوید، تلفن بزنید و از حضور میزبان در منزل و از آمادگیاش برای پذیرایی از شما اطمینان حاصل کنید شاید میزبان در آن موقع آمادگی پذیرایی را نداشته باشد. اگر قرار گذاشتهاید زمان معینی به منزل میزبان بروید، دیر و یا زود نروید. میزبان حتماً برای خود برنامههایی شخصی دارد که به آنها باید رسیدگی کند.
3) ورود با اجازه به منزل میزبان: از امام صادق(ع) نقل شده که فرمودند: «هنگامی که یکی از شما اجازه میخواهد، باید با «سلام» آغاز کند، زیرا سلام اسمی است از اسماء خداوند عزوجل و باید از پشت در قبل از نگاه کردن به درون خانه، اجازه بگیرد
اجازه خواستن، سه مرتبه است؛ نخستین مرتبه برای آگاه شدن اهل خانه است. در مرتبه دوم، ساکنان خانه آماده میشوند و در بار سوم، ایشان مختارند که اگر خواستند اجازه دهند و اگر مایل نبودند اجازه ندهند که در آن صورت، میهمان باید برگردد.
4) گپ بزنید، بحث نکنید: وقتی دور هم نشستهاید، احتمال اینکه بحثهای متنوعی درباره مسائل اجتماعی، سیاسی، شخصی و... پیش بیاید، زیاد است. فراموش نکنید که شما مهماناید و مجلس مهمانی جای بحث و جدل نیست. به یک گپ خودمانی بسنده کنید و مجلس مهمانی را به میدان جنگ تبدیل نکنید:
5) غم و غصهتان را با خودتان نبرید: وقتی به مهمانی میروید، حتماً غصههایتان را در خانه جا بگذارید. یادتان باشد که این دید و بازدیدها قرار است فرصتی باشند برای شاد بودن و فراموش کردن گرفتاریها.
6) فکر هدیه باشید: اگر برای اولین بار است که دارید به منزل میزبان میروید، رسم است که دست خالی نروید؛ به ویژه اگر میزبان تازگیها نقل مکان کرده یک منزل جدید یا احیانا اتفاق خوشایندی برای خود میزبان یا خانوادهاش افتاده، مثلاً بچهدارشده، یا پسرش کنکور قبول شده یا... و البته توجه شما مهمتر از نوع هدیهای است که میگیرید.
7) نشستن در جایی که میزبان پیشنهاد میدهد: امام باقر(ع) میفرمایند: هرگاه یکی از شما به خانه برادرش وارد شد هر جا صاحبخانه گفت، همانجا بنشیند زیرا صاحبخانه به وضع اتاق خود از میهمان آشناتر است.
8) بدون اجازه به وسایل میزبان دست نزنید: ممکن است در خانه میزبان وسایل و یا تجهیزاتی باشند که برای میهمان خوشایند باشند و حس کنجکاوی باعث شود تا میهمان از آن بیشتر اطلاع پیدا کند، که در این صورت اجازه گرفتن از میزبان در این امر بسیار ضروری است.
9) عدم درخواست: در هنگام پذیرایی مهمان نباید چیزی بهغیر آنچه از او پذیرایی میشود درخواست کند زیرا بیاحترامی به میزبان میباشد. میزبان با توجه به وضع مالی و شرایط اقتصادی خود از میهمان پذیرایی میکند و البته که میزبان باید به جهت تکریم و احترام به میهمان خود بهترین پذیرایی را در حد و اندازه خود انجام دهد.
10) در پذیرایی، محدودیتهای میزبان را درک کنید و انتظارات بیش از حد توان او نداشته باشید و احترام میزبان را نگه دارید و از محکوم کردن او و به کرسی نشاندن حرف خویش منصرف شوید.
11) در جمع از ثروت و داراییها و افتخارات خویش تعریف نکنید و از شغل و مقام پردرآمد و پولساز خود صحبت نکنید، همچنین از گلهگذاری و غیبت در مهمانی بپرهیزید و پشتسر مهمانان، میزبان، دوستان و نزدیکانتان بدگویی نکنید.
12) تشکر از میزبان: پس از مراسم میهمانی و پذیرایی حتماً باید از میزبان تشکر کنیم. تشکر از مخلوق، تشکر از خالق است.