رنگ سرخ ایثار در قاب دوربین شهید آوینی

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، بارها در قاب دوربین‌های تلویزیون و سینما تلاش کرده‌ایم تا ایثار و از جان‌گذشتگی رزمندگانی را به تصویر بکشیم که به ظاهر، شبیه تمام مردمان کوچه و بازاری هستند که روزانه صدها بار از کنارشان عبور می‌کنیم و شاید هیچ توجهی به آن‌ها نداشته باشیم. اما در این میان، این‌که تا چه حد موفق عمل کرده‌ایم و توانسته‌ایم این مردمان به ظاهر آشنا را در قاب دوربین‌هایمان به حق، به تصویر بکشیم، موضوعی است که نیاز به تأمل و بررسی دارد.

تعریف تنها ژانر ایرانی سینمایی با عنوان «ژانر دفاع مقدس»، اتفاق ساده‌ای نیست و می‌توان آن را به‌عنوان فضایی باز برای هنرمندانی دانست که دغدغه انتقال ارزش‌ها و آرمان‌های 8 سال ایثار مردان سرزمینمان را در قالب تصویر دارند؛ ارزش‌هایی که با وجود پدید آمدن رسانه‌های فرهنگ‌محور غربی، روز به روز بر اهمیت حفظ آن‌ها افزوده می‌شود.

اما تجربه نشان داده است که پرداختن به واقعیت‌ها، به دور از اغراق، همیشه تأثیر مثبتی بر مخاطبان سینما و تلویزیون داشته و همین امر نیز سبب شده است تا مخاطب فیلم‌هایی که بر اساس واقعیت‌های جنگ ساخته می‌شوند، نسبت به نمونه‌هایی که در آن اغراق وجود دارد، بیشتر باشد.

تلاش هنرمندان و کارگردانان بزرگی همچون مرحوم‌رسول ملاقلی‌پور و ابراهیم حاتمی‌کیا، که امروز، حرف اول را در سینمای دفاع مقدس می‌زنند، مثال‌زدنی بوده و نباید از این نکته نیز غافل بود که زمینه بروز و ظهور فیلم‌هایی همچون «آژانس شیشه‌ای» و «هیوا»، نیازمند زمینه‌هایی است که تنها با مستندات و شواهد قابل دریافت است.

در کنار خاطرات ایثارگرانی که از قافله شهادت بازمانده‌اند، با گذشت بیش از 20 سال از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، هنوز هم بسیاری از تصاویر، سندهایی قابل اعتنا برای فیلم‌سازان و نویسندگان فیلم‌های ژانر دفاع مقدس هستند؛ سندهایی که میان گلوله و ترکش، ایثار را به رنگ سرخ به نمایش گذاشتند و ایثارگرانه به ثبت رسیدند.

«روایت فتح»، مجموعه مستندی بود که رویدادهای دفاع مقدس را به تصویر می‌کشید و بازیگران آن، کسانی جز نواجوانان، جوانان و کهن‌سالان بی‌ادعایی نبودند که جان خود را بر کف نهاده بودند برای دفاع از ذره‌ذره خاک میهن.

این مجموعه اما با ایثار مردانی به بار نشست و ثبت شد که جمعی از آنان میان آتش و گلوله، واژه سرخ «شهید» را در کنار نام خود جاودان ساختند؛ هنرمندانی همچون «شهید سید‌مرتضی آوینی».

آوینی، سال‌های دفاع را چنان ماهرانه و با اخلاص به تصویر کشید که هنوز هم «روایت فتح» یکی از پرطرفدارترین مستندهای گروه تلویزیونی جهاد به‌شمار می‌رود.

او که مقام معظم رهبری، نام «سید شهیدان اهل قلم» را به وی نسبت داده است، در شهریور 1326 در ری دیده به جهان گشود و پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه‌ خود در زنجان، کرمان و تهران، برای تحصیل در رشته معماری وارد دانشکده‌ هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد.

روایت فتح، تنها بخشی از تلاش آوینی برای به ثبت رساندن ارزش‌ها و ایثار غیورمردان ایران در 8 سال دفاع مقدس بوده و از میان دیگر آثار او می‌توان به شش روز در ترکمن‌صحرا، سیل خوزستان، خان‌گزیده‌ها، حقیقت، با دکتر جهاد در بشاگرد، هفت قصه از بلوچستان، با تیپ المهدی(عج) در محور رأس‌البیشه، شیرمردان خدا! کرب‌وبلا در انتظار است و شهری در آسمان، اشاره کرد.

«شهری در آسمان» که به واقعه محاصره، سقوط و فتح خرمشهر می‌پرداخت، از تلویزیون پخش شد، اما پایان این مجموعه و خلق آثار دیگر در قالب ژانر دفاع مقدس، با شهادت شهید آوینی در اثر اصابت ترکش مین در روز بیستم فروردین 1372 در منطقه فکه به مقصد نرسید.