«یا مالِکْ! اَملِکْ هَواکَ»؛ نسخه عملی امام‌ علی(ع) برای تصدی مسئولیت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، حجت‌الاسلام مجتبی نظری، استاد حوزه و دانشگاه‌ امروز، 14 اردیبهشت در جلسه اخلاق کارکنان جهاد دانشگاهی که از سوی معاونت فرهنگی واحد برگزار می‌شود، اظهار کرد: امام‌ علی(ع) در نامه 53 نهج‌البلاغه که طولانى‌ترین عهدنامه و از جهت در برداشتن خوبی‌ها جامع‌ترین آن‌هاست و با محوریت انتصاب جناب مالک اشتر نخعی به امارت سرزمین مصر و مناطق تابعه، مرقوم فرموده‌اند، جزئیات رفتاری، گفتاری و اعمال مسئولان اسلامی را تبیین کرده‌اند.
وی گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) در این نامه خطاب به مالک‌اشتر می‌فرماید: «یا مالِکْ! اَملِکْ هَواکَ»، به‌معنای روان یعنی اینکه: عاقل باش و اگر مسئولیتی پذیرفتی، بر هواهای نفسانی خود مسلط باش؛ این امر بهترین نسخه عملی برای تصدی مسئولیت است.
این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: امام‌ علی(ع) به شیوه‌ای قاطع می‌فرماید: «یا مسئولیتی را قبول نکنید و یا اگر پذیرفتید، امیال و شهوات خود را در آن مقام و جایگاه کنترل کنید»؛ عقل سلیم نیز حکم می‌کند انسان در دنیایی که هر روز به حالتی دیگر دگرگون می‌گردد افسار نفس خویش را به‌‌دست گرفته و از مقام و جایگاه حاکمیتی خود تنها برای کسب رضایت الهی و گشودن گره از کار مردم، تلاش نماید.
حجت‌الاسلام نظری به ذکر «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ» در آغاز نامه اشاره کرده و افزود: این جمله پرمغز و کوتاه که گاه به خلاصه کل قرآن نیز تعبیر می‌شود، دربردارنده 3 مفهوم کلیدی، یعنی لفظ جلاله «الله»، «رَحمنْ» و «رَحیمْ» است.
وی ادامه داد: این 3 مفهوم جهت کنترل 4 جوهر انسان یعنی: عقل، خیال، غضب و شهوت، برای آدمی الزامی است؛ به بیان دیگر ذکر «الله» و حاضر و ناظر بودن او بر اعمال، موجب کنترل خیال، اعتقاد به «رَحمنْ» بودن خدا، موجب کنترل غضب و ایمان به «رَحیمْ» بودن پروردگار، عامل اصلی کنترل شهوت در انسان است؛ عقل نیز رحمانی بوده و شیطان از آن طریق نمی‌تواند بر روح و جان آدمی وارد شود.
وی به چگونگی معرفی حضرت علی(ع) در آغاز نامه اشاره کرد و گفت: آن امام همام چنین می‌فرماید که: «هذا ما اَمَرَ بِهِ عَبْدُاللّهِ عَلِىٌّ اَمیرُ الْمُؤمِنینَ» این نامه را عبد و بنده خدا علی(ع) می‌نویسد؛ یعنی ای مالک بدان! من که امام خدا روی زمینم، بند و علقه‌ای دارم که در ذات اقدس الهی خلاصه می‌شود و از روی میل و نفس خویش سخنی نخواهم گفت.
حجت‌الاسلام نظری با بیان اینکه بحث هدف‌گذاری و ارائه برنامه از سوی رهبر جامعه به کارگزاران زیردستی، اقدامی مهم و اجتناب‌ناپذیر در راستای تحکیم پایه‌های حکومت است، تشریح کرد: امیرالمؤمنان به مالک اشتر می‌فرماید: «جِبایَةَ خَراجِها، وَ جِهادَ عَدُوِّها، وَ اسْتِصْلاحَ اَهْلِها، وَ عِمارَةَ بِلادِها؛ مالیات‌هاى آن سرزمین را جمع کرده، به اوضاع آن سامان بخشد؛ با دشمنان اسلام جهاد نماید، و به اصلاح اهلش برخیزد و شهرهایش را آباد سازد.
یادآور می‌شود، جلسه اخلاق کارکنان جهاد دانشگاهی که روزهای یکشنبه هرهفته به همت معاونت فرهنگی واحد برگزار می‌شود، از امروز تا چندین جلسه به تبیین و تشریح نامه 53 نهج‌البلاغه، با تأکید بر اصول مدیریت اسلامی و رعایت اخلاق اداری برمبنای موازین اسلامی، برای کارکنان این مجموعه می‌پردازد.