تقابل هنر و ماشین؛ چالش بقای صنایعدستی در بازار مدرن
مرتضی صفری گفت: صنایعدستی، آثاری هستند که با دست و ذوق هنرمند خلق میشوند، این «دستساز بودن»، شاخص مهمی برای ارزشگذاری و قیمتگذاری این آثار است، چالش اصلی ما، رقابت سخت میان صنایعدستی و محصولات ماشینی است.
به بهانه برگزاری رویداد هفته فرهنگی_هنری ارومیه و در راستای معرفی ظرفیتها و دستاوردهای حوزه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان آذربایجان غربی، خبرنگار ایکنا از آذربایجانغربی با مرتضی صفری، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی گفتوگو کرده است که در این مصاحبه، تمرکز اصلی بر جایگاه و اهمیت صنایعدستی در توسعه اقتصادی و فرهنگی استان، چالشها و فرصتهای پیش روی این حوزه، و نقش رویدادهای فرهنگی چون هفته فرهنگی ارومیه در معرفی و حمایت از هنرمندان و فعالان صنایعدستی خواهد بود، در ادامه مشروح این گفتوگو را میخوانیم:
ایکنا _ در آذربایجان غربی چه تعداد هنرمند و در چند رشته فعالیت دارند؟
بیش از ۵ هزار هنرمند فعال در رشته صنایعدستی در آذربایجانغربی وجود دارد، این استان در حوزه صنایعدستی دارای ۴۰ رشته فعال است و در هر یک از این حوزهها از اساتید برجستهای بهرهمندیم بهویژه به حوزه چوب، آذربایجانغربی یک استان شاخص محسوب میشود و در موزه صنایعدستی استان آثار شاخصی از این حوزه نگهداری میشود؛ بهگونهای که در این موزه آثاری وجود دارد که ممکن است سالها زمان هنرمند را به خود اختصاص دهد.
ایکنا _ میزان صادرات صنایعدستی استان چقدر است؟
آذربایجانغربی به دلیل برخورداری از مبادی مرزی متعدد، در سال گذشته با بیش از ۳۰ میلیون دلار صادرات، رتبه نخست صادرات صنایعدستی کشور را به خود اختصاص داده است.
ایکنا _ به بهانه برگزاری رویداد هفته فرهنگی_هنری ارومیه و نمایشگاه صنایعدستی که برپا شده، ابتدا بفرمایید که چه تحولی در حوزه اقتصادی استان، به ویژه در بخش صنایعدستی شاهد بودهایم؟
خوشبختانه شاهد یک تحول مثبت در ادبیات اقتصادی استان هستیم، با ورود جدی استاندار که جا دارد از ایشان تشکر ویژهای داشته باشم، رویه بسیار مثبتی در این زمینه شکل گرفته است، بهعنوان مثال، چندین نوبت نمایشگاه صنایعدستی در لابی استانداری برگزار شده تا مدیران دستگاههای اجرایی با آثار هنرمندان آشنا شده و نسبت به خرید آنها اقدام کنند، این رویکرد، گامی مهم در جهت حمایت از تولیدکنندگان داخلی و ترویج فرهنگ استفاده از صنایعدستی است.
ایکنا _ از دستور استاندار برای برگزاری هفته هنری «شکوه همدلی» فرمودید، لطفا جزئیات بیشتری در مورد این رویداد و نمایشگاه صنایعدستی که در تالار وحدت برپا شده، ارائه بفرمایید.
بله، از ۲۴ مردادماه با دستور استاندار، هفته هنری با عنوان «شکوه همدلی» در تالار وحدت ارومیه آغاز به کار کرده است، در این رویداد فاخر، نمایشگاهی از بهترین آثار صنایعدستی و مشاغل خانگی استان با حضور بیش از ۷۰ هنرمند در ۲۰ رشته مختلف برپا شده است، این نمایشگاه فرصتی مغتنم برای معرفی توانمندیهای هنرمندان استان و همچنین آشنایی مردم با گنجینه غنی صنایعدستی آذربایجان غربی است.
ایکنا _ به مشاغل خانگی و تولیدات مرتبط با صنایعدستی اشاره کردید، نقش دستگاههای مختلف اجرایی در این زمینه و همچنین در برگزاری این رویداد چگونه بوده است؟
بخشی از مشاغل خانگی به طور مستقیم به حوزه صنایعدستی بازمیگردد، تأمین تسهیلات برای این بخش بر عهده ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی است، در برگزاری این رویداد فرهنگی_هنری نیز، دستگاههای متعددی مشارکت فعال داشتهاند، از جمله دفتر توسعه مدیریت و منابع استانداری، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری محترم ارومیه و ادارهکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی. این همکاری چندوجهی نشاندهنده عزم جدی استان برای حمایت از حوزه فرهنگ و هنر است.
ایکنا _ برای بازدید از این نمایشگاه چه فرصتی برای عموم مردم وجود دارد و چه پیامی برای شهروندان ارومیهای دارید؟
این نمایشگاه به مدت ده روز، از ساعت ۹ تا ۱۳ صبح و عصرها از ساعت ۱۷ تا ۲۱ برای بازدید عموم دایر است، از تمام هموطنان عزیز تقاضا دارم حتماً از این نمایشگاه دیدن فرمایند. حضور شما نه تنها باعث دلگرمی هنرمندان میشود، بلکه فرصتی است تا با سطح فرهنگ و هنر استان در حوزه صنایعدستی آشنا شوید و با خرید آثار، مسئولیت اجتماعی خود در حمایت از این هنرمندان خلاق را ایفا کنید.
ایکنا _ از رویدادهای جانبی نمایشگاه فرمودید، چه برنامههای دیگری در کنار این نمایشگاه پیشبینی شده است؟
بله، در کنار نمایشگاه، رویدادهای متعددی نیز پیشبینی شده است، از جمله این برنامهها میتوان به نشست خبری با اصحاب رسانه که روز نخست برگزار شد و فرصت خوبی برای بازتاب این رویداد فراهم کرد، اشاره کرد، همچنین، به مناسبت سالروز ورود آزادگان عزیز به کشور، برنامهای برای تقدیر از ایثارگران و آزادگان تدارک دیده شده است، علاوه بر این، یک روز به ورزشکاران استان اختصاص یافته و برنامهای نیز برای تجلیل ویژه از هنرمندان برجسته صنایعدستی برگزار خواهد شد.
ایکنا _ ماهیت صنایعدستی را چگونه تعریف میکنید و چه چالشهایی در این حوزه وجود دارد؟
صنایعدستی، آثاری هستند که با دست و ذوق هنرمند خلق میشوند، این «دستساز بودن»، شاخص مهمی برای ارزشگذاری و قیمتگذاری این آثار است، چالش اصلی ما، رقابت سخت میان صنایعدستی و محصولات ماشینی است، متأسفانه گاهی قیمت تمام شده محصولات دستساز به دلیل ظرافت و ارزش هنری، بالاتر از محصولات صنعتی است.
ایکنا _ با توجه به این چالش، چه راهکارهایی برای حمایت از صنایعدستی و ترویج فرهنگ استفاده از آنها پیشنهاد میدهید؟
رسانهها و مسئولان باید نقش پررنگتری در ترویج فرهنگ استفاده از صنایعدستی ایفا کنند، این محصولات، هویت فرهنگی و هنری ما را بازتاب میدهند و خرید آنها، حمایت مستقیم از هنرمندان و حفظ این میراث گرانبهاست، هنرمندان نیز باید تلاش کنند تا هنر خود را از یک کالای لوکس به محصولی کاربردی و مورد نیاز روزمره مردم تبدیل کنند. هدف این است که هم بخشی از نیازهای زندگی روزمره را برطرف سازند و هم اثری هنری و دستساز ارائه دهند، همچنین، ادارههای کل باید با تسهیل برگزاری نمایشگاههای صنایعدستی، چه در داخل استان و چه در سطح کشور، شرایط لازم را برای عرضه و فروش این آثار فراهم کنند.
ایکنا _ اشارهای به اعطای تسهیلات برای حمایت از هنرمندان صنایعدستی داشتید، میزان این تسهیلات و نحوه حمایت چگونه است؟
بله، با اعطای تسهیلات، از هنرمندان فعال در این حوزه حمایت میکنیم. به عنوان مثال، سال گذشته حدود ۱۲۵ میلیارد تومان تسهیلات در این بخش پرداخت شد، جا دارد از وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی که زمینهساز این میزان تسهیلات بودند، تشکر ویژه داشته باشم. این تسهیلات، گامی مهم در جهت توانمندسازی هنرمندان و توسعه کسبوکارهای خانگی در حوزه صنایعدستی است.
ایکنا _ در پایان، چه صحبتی با خانواده بزرگ صنایعدستی و هنرمندان استان دارید؟
خانواده بزرگ صنایعدستی، خانوادهای نجیب، متعهد، وطندوست و در عین حال کمتوقع هستند، متأسفانه گاهی نتوانستهایم به همین توقع اندک آنها نیز به طور کامل پاسخ دهیم، اما از آنها میخواهم بدانند که تمام تلاش و توان مسئولان ارشد استان، به ویژه شخص استاندار، بر این است که شرایط بهتری برای فعالیت، فروش و تبلیغ آثارشان فراهم شود. همچنین، هنرمندان باید بدانند که روشهای کسبوکار 20 یا 30 سال پیش دیگر در بازار امروز کارایی ندارند، لازم است بازار را به درستی بشناسند و با شیوههای نوین و خلاقانه فعالیت کنند تا بتوانیم شاهد تلاقی جدی میان هنر اصیل و نیازهای روز بازار باشیم و در نهایت، کارهای موفقتر و درخور نام استان آذربایجان غربی را رقم بزنیم.
