تحمیل دین به فرزندان، از موانع تربیت دینی است
گروه اندیشه: پدران و مادران به جای آنکه دین و اخلاق را به فرزندان خود تحمیل کنند، بکوشند امور فطری کودکان خود را بارور سازند و با بردن آنها به اجتماع و مکانهای مذهبی زمینه مناسب را برای شکوفایی آنها فراهم سازند.
حسن یوسفینژاد، مدرس علوم اجتماعی و جامعهشناسی دانشگاه ایلام در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از ایلام، با بیان اینکه یکی از مکانهایی که میتواند و باید نقش ارزندهای در انتقال مفاهیم دینی به فرزندان داشته باشد خانواده است، اظهار کرد: تربیت، فراهم کردن زمینه برای پرورش استعدادهای درونی هر شخص و به فعلیت رساندن امکانات بالقوه در درون او است.
وی با بیان اینکه آموزش یکی از ارکان تربیت است، بیان کرد: در تعلیم و تربیت میتوان از مربی و متربی، معلم و متعلم سخن گفت، معلم و مربی عرضهکننده، و متربی و متعلم دریافتکننده چیزی است که باید آموخته شود و مواد آموزشی نیز در این میان جایگاه ویژهای دارد؛ بنابراین در تعلیم و تربیت با سه رکن سر و کار داریم که میتوان آنها را مانند سه رأس مثلث در نظر گرفت؛ معلم یک رأس، متعلم رأس دیگر و مواد آموزشی نیز رأس سوم آن است.
والدین امور فطری کودکان خود را بارور سازند
این جامعهشناس به نقش مذهب در خانواده بهعنوان یکی از اساسیترین مؤلفههای تربیتی اشاره کرد و گفت: یکی از اساسیترین رکنهای تربیت دینی، شکوفایی فطرت فرد به جای اصرار بر یادگیریهای تحمیل شده است.
این مربی قرآن با بیان اینکه خانواده مهمترین رکن تربیت دینی است و از دو جنبه فردی و اجتماعی حائز اهمیت است، افزود: نقش خانواده در جنبه فردی این است که فردی خوش اخلاق، مهربان، باایمان، وظیفهشناس، با سواد و خدمتگزار پرورش دهد.
وی افزود: در جنبه اجتماعی نیز پدران و مادران در برابر جامعه مسئول هستند، کودکان امروز، زنان و مردان آینده خواهند بود و جامعه فردا از همین افراد تشکیل خواهد شد و هر درسی را که امروز فراگرفتهاند، فردا پس خواهند داد، اگر تربیت درستی داشته باشند جامعه فردا، جامعه سالمی خواهد بود، اگر کودکان غلط تربیت شوند اجتماع آینده نیز فاسد خواهد بود.
این مدرس دانشگاه با بیان اینکه نقش الگوگیری در سطح خانواده و اجتماع در تربیت اسلامی یک نقش واضح و مبرهن است، بیان کرد: کودکان بهطور فطری خداشناس هستند و از نظر اخلاقی همه روحیات خوب را دارا هستند روی این اصل پدران و مادران به جای آنکه دین و اخلاق را به فرزندان خود تحمیل کنند، بکوشند امور فطری کودکان خود را بارور سازند و با بردن آنها به اجتماع و مکانهای مذهبی زمینه مناسب را برای شکوفایی آنها فراهم سازند.
یوسفینژاد به نقش رفتاری اطرافیان در تربیت دینی فرزندان اشاره کرد و گفت: مشاهده رفتار اطرافیان بهویژه والدین انگیزهای قوی و غنی برای یادگیری و آموزش فرزندان است، وقتی که کودک نسبت به رفتار و نحوه حرکات و حرف زدن والدین و اطرافیان کنجکاو میشود باید توجه داشت که کنجکاوی بیهدف و بینتیجه نیست بلکه متضمن الگوگیری و مشارکت فعالانه او بهصورت تجربهای جدید در فرازهای حساس زندگی است.
وی افزود: در تربیت اخلاقی، خانوادهها نقش اساسی در سلامت روان و سازگاری اجتماعی فرد دارند، اگر خانواده نتواند اهمیت مسئلهای را برای فرزند روشن کند هیچ تأثیری در تربیت صحیح او نخواهد داشت.
بهرهگیری از الگوهای دینی در تربیت فرزندان
این حافظ قرآن با اشاره به آیه 21 سوره احزاب «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا؛ برای شما در زندگی رسول خدا سرمشق نیکوئی بود، برای آنها که امید به رحمت خدا و روز رستاخیز دارند، و خدا را بسیار یاد میکنند»، به اهمیت نقش الگوهای دینی در تربیت فرزندان تأکید کرد و گفت: در بحث الگوگیری ضمن اینکه این الگو در خانواده شکل گیرد باید از ائمه و معصومین(ع) هم الگوگیری شود، هر چقدر الگو محبوبتر باشد یادسپاری رفتار آسانتر میشود و رسول خدا(ص) میتواند بهترین الگو باشد.
این فعال قرآنی با بیان اینکه معرفی الگوهای اسلامی در مراسم مذهبی و مکانهایی که عمل صالح انجام میشود بیشک در تربیت دینی فرزندان نقش مهمی دارد، بیان کرد: فرزندانمان را با خود به مجالس عزای ائمه(ع) و مجالس دعا و قرائت قرآن ببریم تا معنویت آن مجالس فرزندانمان را جذب کند؛ چرا که این مجالس، محافل تردد ملائکه است و بدون شک در تربیت دینی آنها مؤثر خواهد بود.
یوسفینژاد اظهار کرد: خانوادهها با الهام از فرهنگ غنی اسلام و احکام و تعالیم آن به تربیت صحیح فرزندان بپردازند و این جز از طریق عمل صالح، پایبندی به آداب شریعت و پرهیز از عوامل غفلتزا میسر نخواهد شد.
