حرکت در مسیر اعتدال بنیان تفکر امام(ره) در حکومتداری اسلامی بود
گروه اجتماعی: رئیس جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی حرکت در مسیر اعتدال را بنیان تفکر امام(ره) در حکومتداری اسلامی عنوان کرد و گفت: دستیابی به وحدت اسلامی و جریانگیری تفکر توحیدی زیربنای دیدگاه امام(ره) دراصلاح و توسعه سیاسی،اقتصادی و فرهنگی در سطح جهانی را تشکیل میدهد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از آذربایجان شرقی، امام خمینی(ره) فیلسوفی الهی، عارفی ربٌانی، فقیهی اصولی و مرجع تقلید مردم و درعین حال رهبر انقلاب اسلامی و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و احیاگر دین مبین اسلام و تعالیم سعادتبخش رسول اکرم(ص) بعد از چهارده قرن در ایران بود. عرفانش مبتنی بر آیات قرآنی، احادیث بزرگان دین و آموختههای کمٌل اولیای خدا در چارچوب شرع مطهر اسلام است. مرجع و مبتدایی که خودشناسی را اساس خداشناسی قرار داده و برای نشر و ترویج دین خدا، تهذیب نفوس آدمیان از رذایل و مفاسد اخلاقی و غلبه مستضعفان بر مستکبران، لحظهای آرام نمیگیرد.
اعتقادش از حکومت اسلامی، حکومت قانون الهی بر مردم است و در نظر مجتهد واقعی، حکومت را فلسفه عملی تمامی فقه در تمامی زوایای زندگی بشریت میداند و چنین حکومتی را نشانگر جنبه عملی فقه در برخورد با تمامی معضلات اجتماعی، سیاسی، نظامی و فرهنگی معرفی میکند و میفرماید: فقه در حکومت، تئوری واقعی و کامل اداره انسان از گهواره تا گور است.
رهبر و مقتدایی که بزرگترین انقلاب قرن را رغم زده، نگاه تیز و نافذش لرزه بر تن استعمارگران و قدرتهای جهانی غرب و شرق میافکند، در برابر اخلاص مردم خود را خدمتگزار، برادر، خادم و سرباز آنان معرفی میکند.
بزرگمردی که بر قلوب مردم حکومت کرده و وقتی فرمان بسیج برای دفاع از اسلام و انقلاب میداد، صفهای طویل داوطلبان شهادت تشکیل میدادند و آن زمان که خبر بیماری قلبیاش انتشار یافت، یک ملت با نوشتن نامه و اعلام رضایت قلبی، مشخصات گروه خونی خود و فرزندانشان را در دست گرفته، در مقابل بیمارستان کشیدند و خواستار اهدای قلب خویش به او بودند، تا قلب او بتپد...
در چنین روزی که روح خدا با قلبی آرام و دلی مطمئن به سوی پروردگارش عروج میکند، در حالیکه او خشنود و خدا از او راضی است، به پای سخنان بزرگانی نشستیم تا از کلام آنان، قطرهای از دریای معرفت آن یگانه دوران را بچشیم. دریایی که به هرمیزان هم در آن غوص شود، عمیقتر، ژرفتر و تازهتر میگردد، حافظ چه خوش میفرماید:
یک نکته بیش نیست غم عشق وین عجب کز هر زبان که میشنوم نامکرر است
محمد اسحاقی، معاون برنامهریزی شورای عالی انقلاب فرهنگی درگفتوگو با ایکنا امامخمینی(ره) را اسلامشناس معاصر و جهانشناس ممالک اسلامی عنوان کرد که بر اساس شریعت اسلام و مقتضیات زمان و مکان و تطبیق اصل بر فرع، بعد از ۱۴ قرن، حاکمیت الهی را بر کشور جاری و ساری کرد.
وی درخصوص علل محبوبیت امام(ره) در بین مردم دنیا، اظهار کرد: این پیوند و استحکام و تدوام آن نیز به جامعیت اعتقادی و اشراف امام(ره) بر تعالیم اسلامی برمیگردد؛ بهطوری که امام(ره) وقتی قولی را بر زبان میآورد، قبل از انتقال به دیگران، خود در زندگی شخصی، عامل و فاعل به آن است. مردم نیز وقتی این صداقت را در عمل و گفتار مشاهده میکنند، ایمان میآورند که این عالِمِ عامِل، بهدنبال منافع و امیال نفسانی خود نیست؛ بلکه آنچه که در منظومه فکریاش میچرخد، صلاح امت و برقراری حکومت اسلامی و نشر و ترویج شریعت الهی میان مردم است.
دبیر شورای مهندسی فرهنگی کشور معمار کبیر انقلاب اسلامی را ذوب در انوار مقدس الهی دانست و گفت: خدا به میزانی در زندگی امام(ره) جریان داشت که همواره انقلاب اسلامی و پیروزی بر طاغوت شاهنشاهی را برکت و رحمتی از سوی خدا دانسته و میفرمودند: «نور الهی در کشور جلوهگر شد، دلها الهی شد و این زمینهای را فراهم کرد تا اراده خداوند حاکم شده، مستضعفین بر متکبرین غلبه کنند.»
نجف قراچورلو، رئیس جهاد دانشگاهی واحد آذربایجان شرقی نیز در گفتوگو با ایکنا حرکت درمسیر اعتدال و اجتناب از افراط و تفریط را بنیان تفکر امام خمینی(ره) در رهبری و حکومتداری اسلامی عنوان کرد و افزود: بهطوریکه دستیابی به وحدت اسلامی، جریانگیری تفکر توحیدی و تحقق مکتب الوهیت، زیربنای دیدگاه امامخمینی(ره) دراصلاح و توسعه سیاسی، اقتصادی، فرهنگی درسطح جهانی را تشکیل میدهد.
وی استراتژی امام(ره) در برقراری وحدت اسلامی و راهبرد اندیشه فرهنگی و عقیدتی حکومت اسلامی را از دو منظر قابل تأمل و تدبر دانست و افزود: در بُعد داخلی، آزادی و استقلال کشور، رفع ایادی اجانب، قطع نفوذ جنایتکاران و خیانتکاران جهان، تحقق همهجانبه احکام و شرع مقدس اسلام در جامعه و برقراری عدالت اجتماعی را میتوان برشمرد.
قراچورلو ادامه داد: از دید خارجی نیز ایجاد معرفت برای رشد، برقراری صلح و آرامش در جهان، پیاده کردن اصول صحیح دموکراسی و آزادی اندیشه و غلبه مستضعفان بر مستکبران بهعنوان وعدهای که بهیقیین از سوی خدا تحقق یافته و خواهد یافت، جهانبینی و نگرش توحیدی امامخمینی(ره) را در زمینه وحدت کلمه و ثبات حکومت الله برکل بشریت، دربرمیگرفت.
عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی آذربایجان شرقی امام(ره) بهعنوان رهبر بزرگترین انقلاب قرن، ایجاد و ترسیم حکومت اسلامی را جهت جلوگیری از هرج و مرج در میان امت اسلامی امری ضروری میداند و کشورداری، قانونگذاری و اتخاذ تصمیم در تمام عرصهها را مبتنی بر دین مبین اسلام، جایز میشمارد؛ تفکر اعتقادی امام(ره) از کشورداری، حمایت از مستضعفان، مقابله با مستکبران و اجرای حدودالله در میان خلق است که این بینش توحیدی محدود به مرزهای سیاسی و جغرافیایی و زمان و دوره خاص نبوده و حتی بعد از رحلت آن مرد خدایی و گذشت 35 سال از انقلاب بنیان نهاده شده از سوی ایشان، در قالب بیداری اسلامی و جنبشهای آزادیخواه و استکبارستیز قدبرافراشته است.
علیاکبر صفیپور، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی نیز به ایکنا گفت: امام خمینی(ره) آیینه تمامنمای مکارم اخلاقی و انسانی بود که ذات اصیل دین را به کل جهان جلوه مینمود.
وی با اشاره به اینکه شخصیت و افکار و اندیشههای امام(ره) هیچگاه فراموش نخواهد شد، ادامه داد: رهبر کبیر انقلاب اسلامی مسیر تاریخ ملت و افزون برآن، تاریخ جهان را دگرگون کرده و توانست در پرتو اعتماد به الطاف الهی و ایمان راسخ به هدف، نظام کهن دوهزار و پانصد ساله را از ریشه بَرکَنَد و به زبالهدانی تاریخ افکند.
صفیپور امام خمینی(ره) را احیاگر فرهنگ محمدی و علوی در جامعه طاغوت خواند و تشریح کرد: آن مرشد فرزانه، آگاه به طی طریق و سیر سلوک معنوی بود و با هویت بخشیدن به جامعه اسلامی، گرد فراموشی را از چهره اسلام و ایران زدوده و شخصیت بیبدیل و یگانه خویش را به جهان عرضه کرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی رمز ماندگاری و جاودانگی امام(ره) را در پیوند ناگسستنی ایشان با اخلاص و ایمان در رفتار و اعمالشان ذکر کرد و افزود: آن بزرگوار، قوت ایمان را با عمل صالح و اراده پولادین را با همت بلند و شجاعت اخلاقی، متانت و صفای معنوی و روحانی، کیاست، تقوا، ورع و دیگر صفات برتر انسانی باهم داشت.
حجتالاسلام سیدشهابالدین حسینی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان آذربایجان شرقی درگفتوگو با ایکنا امام خمینی(ره) را ابرمرد مجاهدی خواند که تفکرش برگرفته از قرآن و عترت است و افزود: امام(ره) درهیچ آکادمی سیاسی و کلاسیک دنیا علم نیاموخته بود، بلکه پرورش یافته مکتب اهل بیت(ع) و حوزه علمیه بود.
وی رهبر کبیر انقلاب را دارای شخصیتی خودساخته و متعالی دانست و گفت: آن روح خدایی به تعبیر خودشان، از دوازده سالگی نماز اولوقت را برپا کرده و احکام الهی را در زندگی خویش همچون چشمهای روشن جاری ساخته بود و به واسطه این اخلاص، محبوبیت و مقبولیتی در بین مردم داشت که در کمتر کسی میتوان یافت.
حجتالاسلام حسینی اقامه عدالت و پشتیبانی از ولایت فقیه را از اصول اساسی مطرح شده از سوی امام(ره) عنوان کرد و ادامه داد: راه امام خمینی(ره) راه ولایت است و هرکسی که میخواهد در مسیر امام(ره) و آرمانهای ایشان و شهدا گام بردارد، باید با تأسی از ولایت مطلقه فقیه و منویات معمار کبیر انقلاب اسلامی و جانشین برحق ایشان، حضرت آیتالله خامنهای در راستای اعتلای جمهوری اسلامی تلاش کند.
حجتالاسلام اصغر نقدی، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای آذربایجان شرقی نیز در گفتوگو با ایکنا جهانبینی و باور امام خمینی(ره) را در کشورداری اسلامی بر اساس تثبیت اعتدال اجتماعی و برقراری عدل در جامعه دانست و خلوص نیت ایشان را در این امر، رمز نفوذ او در دلها عنوان کرد.
وی گفت: درمنظومه فکری امام خمینی(ره) و فرهنگ ارائه شده از سوی ایشان، ددمنشیها، جایشان را به ارزشهایی همچون ایثار، گذشت، تواضع، دفاع از دین و ناموس و در نهایت باور و فرهنگ شهادت میدهد که نوجوان نسل ایشان و دوران هشت سال دفاع مقدس، با الهام از تربیت و فرهنگسازی آن پیر فرزانه، برای دفاع از ارزشهای اسلامی و ملی خویش، از همکیشان خود سبقت گرفته و عاشقانه به زیر تانک دشمن میرود.
عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز تشریح کرد: از منظر امام(ره) جامعهای که با فرهنگ اسلامی تربیت یافته و شکوفا شود، ولایتمداری، انتقادپذیری، ظرفیت تعامل با دیگران، مشورتخواهی، قانونپذیری، توافق و همکاریهای اجتماعی، جزء شاخصههای برتر آن قرار گرفته و روابط انسانی بر مبنای عدل و احسان و ایثار تنظیم میشود.
حجتالاسلام نقدی خاطرنشان کرد: در چنین مدینه فاضلهای که حضرت امام(ره) ترسیم میکند نفاق و دورویی رنگ باخته و انسانها در بهرهمندی از منافع و لذتجوییهای حلال دنیوی، برادران و خواهران دینی خود را بر خود مقدم شمرده و در این کار بر یکدیگر سبقت میگیرند و ایثار میکنند.
محمدعلی حسین پورفیضی، رئیس پارک علموفناوری آذربایجانشرقی درگفتوگو با ایکنا با تأکید براینکه امام(ره) شخصیتی چندبعدی و نامحدود به زمان و دوران دارد، اظهار کرد: عدهای از انسانهای والامقام و حتی رهبران دینی و سیاسی جوامع، تنها در دوران حیات خویش میتوانند بر مردم عصر تأثیر گذاشته و اعمال نفوذ کنند؛ اما شخصیت امام(ره) جاویدان و بدون تاریخ مصرف است، چراکه فکر، اندیشه، کلام، رفتار و هرعمل ایشان برخاسته از دستورات الهی و نمود عملی آیات قرآنی بود و آنچه مسلم است اینکه هر رفتاری به ذات اقدس خدا و کلام وحیانی مزین شود، بیشک جاویدالاثر خواهد بود.
عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز با اشاره به اینکه امام خمینی(ره) دین اسلام را آموخته و به آن خوب عمل کرده بود، افزود: تعالیم دینی و قرآنی، احادیث و روایات امامان و معصوم(ع) و علمای دین با روح و جان معظم له عجین شده و موجب جهانآگاهی، بینش عمیق و عمق کلام در رفتار و گفتار امام(ره) گشته بود؛ برای مثال امام(ره) میفرماید: «عالم محضر خداست؛ در محضر خدا گناه نکنید» در پیشینه این جمله نورانی، هزاران آیه قرآن، حدیث و روایت معتبر نهفته است که امام(ره) با هنرمندی و ذکاوت بینظیر خویش آن را در قالب کلامی مختصر اما پرمعنا بیان کرده است.
پورفیضی با اشاره به بصیرت و شعور ملت ایران، خاطرنشان کرد: مردم ایران فهیم و آگاه هستند؛ از نوع نگاه، سخن و عمل مسئولان به عمق کردار آنان پی میبرند؛ چنانچه امام(ره) صادقانه و بدون هیچ پنهانکاری به بیان نواقص کشور میپرداخت و حتی اشتباهات جزئی را نیز به ملت گزارش میداد و از خود مردم طلب یاری و استمداد مینمود؛ در این شرایط مردم نیز جانانه با نثار جان و مال خود و فرزندان خویش در راه تحقق آرمانهای والای ایشان که همان اهداف اسلام ناب محمدی(ص) بود، اَدای دِین میکردند.
عزیز جوانپور، مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه شمال غرب کشور نیز در همین راستا به ایکنا گفت: تئوری قیام برای احیای اسلام ناب محمدی(ص) و برپا کردن انقلاب اسلامی از چندین قرن قبل و دوران علمایی همچون شیخ مفید مطرح بوده و تشکیل حکومت اسلامی که مبتنی بر تعالیم الهی و امامان معصوم(ع) باشد از عصر غیبت تا وقوع انقلاب اسلامی، هدف غایی علما، فقها و مراجع شیعی بود.
وی افزود: هنر امام خمینی(ره) در این جلوهگر شد که توانست این تفکر و تئوری را بهمنصه عمل و ظهور برساند و در بطن جامعه عملیاتی کند؛ امام(ره) با احساس تکلیف در این حوزه خطیر وارد شده و علاوه بر تبدیل آرمان فقهای قبل از خود به حقیقت و تشکیل حکومت جمهوری اسلامی و برقراری مذهب شیعه بهعنوان دین رسمی کشور، قانون اساسی کشور و مجلس خبرگان رهبری را نیز مبتنی بر اصل ولایت فقیه بنیان نهاد تا نظام را در برابر هرگونه خطر احتمالی بیمه کند.
جوانپور با بیان اینکه امام(ره) مبدع ولایت فقیه نبود، بلکه این اندیشه و اصل بنیادین حکومت اسلامی را از رسول اکرم(ص)، ائمه اطهار(ع) و مراجع دینی قبل ازخود دریافت کرده و آن را درکشور احیا و تثبیت کرد، ادامه داد: این امر برآمده از اعتقاد و اندیشه دینی امام خمینی(ره) که جز خدا، از هیچ نیرویی واهمه نداشت، است؛ آن بزرگمرد تاریخ با هدف احیای ولایت فقیه و اجرای احکام و ارزشهای اسلامی در کشور و در بُعد جهانی، در کل دنیا، قیام کرد و نیتی جز جلب رضایت الهی، اعتلای دین خدا برروی زمین، سرنگونی رژیم شاهنشاهی خونخوار و غلبه مستضعفان بر مستکبران در سر نمیپروراند.
احمد اسدزاده، عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه تبریز هم گفتوگو با ایکنا هدف امام خمینی(ره) از انقلاب اسلامی را برپا داشتن آیه «و لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلاً؛ هرگز خداوند برای کافران نسبت به اهل ایمان راه تسلط را باز نگذاشته و باز نخواهد نمود»، (سوره نساء، آیه ۱۴۱) که به قاعده نفی سبیل مشهور است، مطرح کرد و گفت: سبیل درلغت بهمعنی راه است، اما درمعنای اصطلاحی به معنی قانون و شریعت میباشد که مفهوم قاعده نفی سبیل این است که خداوند در قوانین و شریعت اسلام هیچگونه راه نفوذ و تسلط کفار بر مسلمین را باز نگذارده است و هر گونه راه تسلط کافران بر مسلمانان بسته است.
اسدزاده تأکید کرد: حضرت امام بهطور گسترده به توانایی ایران و ایرانی در راه استقلال در تمام عرصهها اعتقاد داشتند و رشد پایدار و بلندمدت در سایه اتکا به نیروها و استعدادهای داخلی میدانستند و قطع وابستگی فکری را بهعنوان زمینهساز استقلال در تمام زمینهها گوشزد میکردند، امام میفرمایند: «اول چیزی که بر ملت لازم است و بر دانشگاهها لازم است و بر دانشکدهها لازم است و بر همه ملت لازم است این است که این مغزی که حالا شده است یک مغز اروپایی یا یک مغز شرقی این مغز را بردارند یک مغز انسان خودمانی، انسان ایرانی ـ اسلامی همانطور که آنها شستوشو کردهاند مغزهای ما را، مغزهای بچههای ما را و به جای مغزهای خودشان مغز دیگری نشاندند، ماهم حالا عکسالعمل نشان بدهیم و شستوشو کنیم مغز خودمان و بچههای خودمان را و یک مغز اسلامی ـ انسانی جایش بنشانیم تا از این وابستگی فرهنگی و وابستگی فکری بیرون بیاییم. اگر ما از وابستگی فکری بیرون بیاییم همه وابستگیها تمام میشود.»
حجتالاسلام وحید علیمحمدی، مدیر حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان تبریز نیز به ایکنا گفت: ورود معنویت به تمام عرصههای زندگی، ایدوئولوژی و باور اصلی امام خمینی(ره) بود؛ معظم له اساس حکومتداری را بر کرامت انسان و توجه به جایگاه خلیفةاللهی او بنیان نهاده بود که ملت حق رأی و اظهار نظر در رقم زدن سرنوشت خویش دارند.
وی افزود: پیرو همین اعتقاد نیز سه ماه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دستور برگزاری رفراندوم را صادر فرموده و ملت را در تعیین ادامه نظام و اصول دیگر دخالت دادند.
حجتالاسلام علیمحمدی اظهار کرد: امام(ره) احیا و پاسداری از ارزشهای اسلامی را رسالت خویش میدانست و با جان و دل در این راه میکوشید؛ مردم نیز وقتی این جهاد و اخلاص را در رفتار و کلام او مشاهده میکردند، به صحنه آمده و در راه جلب رضایت الهی و عمل به دستورات رهبر انقلاب که نشأت یافته از تعالیم وحیانی قرآن بود، تا پای جان میایستادند.
مدیر حوزه علوم اسلامی دانشگاهیان تبریز برقراری عدالت اجتماعی را دیگر هدف امام خمینی(ره) برای برپایی قیام انقلاب اسلامی برشمرد و گفت: امام(ره) یکی از نشانههای مهم عدالت را اجرای قانون اساسی که برگرفته از اصول اسلامی است میداند و قانونگریزی را بهعنوان یک ضدارزش محکوم کرده و نفی میکند.
سمیرا عباسی
