محبتهایی که «فی الله» باشد مورد تمجید واقع شده است
گروه اجتماعی: ذات ذوالجلال الهی تنها موجود باقی و همیشگی عالم است و آنچه که منتسب به ذات اقدس او شود، نیز باقی و همیشگی خواهد بود؛ بنابراین محبت و دوستیهایی که «لله» و «فی الله» باشد مورد تمجید و ستایش واقع شده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، در معارف اسلامی برای دوستی به نکات ظریفی اشاره شده است که در ابتدای امر امور سادهای هستند اما وقتی به مجموعه آنها مینگریم، درمییابیم که معارف دینی برای استواری روابط عاطفی انسانها به چه امور جزئی و مهم توجه کرده است که در این گزارش به آنها اشاره میکنیم:
انسانهای مؤمن باید به دیدار یکدیگر بروند؛ این طور نباشد که دو مؤمن به هم اظهار علاقه و محبت کنند اما هرگز به دیدار یکدیگر نروند؛ چرا که وقتی فاصله ملاقاتها طولانی شد طبیعتاً علاقهها تضعیف میشود، نکته دیگر برای پایداری روابط دوستانه این است که انسانهای مؤمن وقتی با یکدیگر ملاقات میکنند با هم مصافحه کنند یعنی به یکدیگر دست بدهند و پیشانی یکدیگر را ببوسند.
ارتباطی که بر اساس طمع و منافع مادی و امور دنیوی باشد، به همین دلیل که این عوامل و انگیزهها دوام و بقا ندارند، دوام نخواهد داشت. اما چون ذات ذوالجلال الهی تنها موجود باقی و همیشگی عالم است آنچه که منتسب به ذات اقدس او شود، نیز باقی و همیشگی خواهد بود؛ بنابراین محبت و دوستیهایی که «لله» و «فی الله» باشد مورد تمجید و ستایش واقع شده است.
حوایج یکدیگر را برآورده سازیم
یکی از مهمترین حقوق برادری و دوستی که روابط را محکم میکند و استواری میبخشد و آثار دنیوی و اخروی بر آن مترتب است، قضای حوایج یکدیگر است. امام صادق(ع) میفرماید: اگر انسان یک حاجت از حوایج برادر مؤمنش را برآورده کند، خدا 10 حسنه برای او مینویسد و 10 گناه از پرونده اعمال او را پاک میکند و مقام او را 10 درجه بالا میبرد و مهمتر اینکه روز قیامت که هیچ سایهای بر صحنه قیامت افکنده نیست، خداوند او را زیر سایه لطف خود قرار میدهد.
بهتر است که انسان سعی کند تا آنجا که مقدور است از برادر مؤمنش حاجتی نخواهد که در نهایت موجب کدورت و به هم خوردن صفا و دوستی آنها شود و از او چیزی نخواهد که در توانش نیست.
امام رضا(ع) با واسطه از جد بزرگوارشان امام سجاد(ع) نقل میکنند: انسان برای خواسته برادرش نباید بخل بورزد و اگر قادر است به او کمک کند، مضایقه نکند.
بخل ورزیدن ممنوع
بخل ورزیدن درباره برادران و خواهران دینی، الفت و دوستی را تحت تأثیر قرار میدهد؛ یعنی میداند که متمکن و قادر به حل مشکلات برادرش است، اما دریغ میکند و بخل میورزد، پیامبر(ص) میفرماید: اگر کسی به دیدار برادرش برود و او را ناراحت کند و آزار دهد، او هم بدی خواهد دید.
طبیعی است که وقتی انسان، دیگری را از خود رنجاند و مکدّر کرد او هم عکسالعملی خواهد داشت که موجب رنجش این انسان خواهد شد، همانطور که از لحاظ عقلی و شرعی به ایجاد روابط توصیه میشویم که ارزش آن برای همه قابل درک است، از ایجاد رابطه با گروهی از انسانها منع شدهایم.
امیرالمؤمنین(ع) بر فراز مسجد کوفه مردم را موعظه میکردند: ای گروه مسلمانان با یکدیگر برادری کنید! اما از برادری با فاجران، احمقان و دروغگویان بپرهیزید. در این روایت دوستی با سه گروه، نهی شده است: یکی افرادی که به گناه آلودهاند؛ یعنی کسانی که از انجام گناه پروا و پرهیز ندارند. طایفه دیگر گروهی که در ادراکات توانمند نیستند و در عرف به احمق تعبیر میشوند و طایفه سوم افرادی که با دروغگویی خو گرفتهاند.
بدیهای یکدیگر را بیان کنیم
مؤمن آیینه مؤمن است به این معنی که انسان بهوسیله برادر مؤمن خود زشتیها، پلیدیها و اشکالات اخلاقی خود را ببیند و درصدد برطرف کردن آن برآید.
توجیه دوم این است که مؤمن برای برادرش مثل آیینه است همانطور که آیینه به انسان خیانت نمیکند و واقعیت را آن چنان که هست به او نشان میدهد مؤمن هم باید بدیها، زشتیها و وسوسههای شیطانی نفس برادر خود را برای دیگران بیان نکند و فقط به خود او بگوید. پس مهم این است که مؤمنان در ارتباط خود با دیگران واقعاً به منزله آیینه باشد؛ آیینهای که همه آنچه را که هست نشان میدهد همانطور که زشتیها را نشان می دهد، محاسن را نیز نشان دهد.
بنای دوستیها باید بر اساس تقرب به خدا باشد
نتیجه اینکه بنای دوستیها باید بر اساس تقرب به خدا و خالص برای او باشد زیرا اگر هر شائبهای غیر از این وجود داشته باشد، به همان مقدار از اعتبار آن کاسته خواهد شد.
دوستیها و ارتباط هایی در دنیا و آخرت ارزشمند است که به ارزشهای اخلاقی پذیرفته شده عقلای عالم، ائمه(ع) ملتزم و پایبند باشند.
